Διεθνή

«Όχι άλλοι Βίκτορ Όρμπαν»: Οι δικλείδες ασφαλείας της ΕΕ για την επόμενη διεύρυνση

Η επίτροπος της ΕΕ για τη Διεύρυνση, Μάρτα Κος, παρουσίασε προτάσεις για ειδικά μέτρα προστασίας, προκειμένου να προφυλαχθεί η Ένωση από ηγέτες που θα μπορούσαν να παραβιάζουν τις δημοκρατικές αξίες και να…

6 Οκτωβρίου 2026 · 20:51

Η επίτροπος της ΕΕ για τη Διεύρυνση, Μάρτα Κος, παρουσίασε προτάσεις για ειδικά μέτρα προστασίας, προκειμένου να προφυλαχθεί η Ένωση από ηγέτες που θα μπορούσαν να παραβιάζουν τις δημοκρατικές αξίες και να παρεμποδίζουν τη λήψη αποφάσεων, ένα πρότυπο συμπεριφοράς που, για πολλούς, εκπροσωπεί ο πρώην πρωθυπουργός της Ουγγαρίας.

Σε συνέντευξή της στον Guardian και σε άλλες ευρωπαϊκές εφημερίδες, η Κος τόνισε χαρακτηριστικά: «Όχι άλλοι Βίκτορ Όρμπαν. Πρέπει να διαθέτουμε ταχύτερους μηχανισμούς από το άρθρο 7 [μια κύρωση που επιτρέπει την αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου ενός κράτους μέλους] σε περίπτωση που τα νέα κράτη μέλη παραβιάσουν το κράτος δικαίου, τη δημοκρατία ή τις αξίες μας».

Σύμφωνα με τα σχέδια που δημοσιοποίησε η Κος, κάθε νέο κράτος μέλος της ΕΕ θα υπόκειται σε 15ετή δοκιμαστική περίοδο, κατά τη διάρκεια της οποίας θα μπορεί να στερηθεί το δικαίωμα ψήφου ή την πρόσβαση σε κονδύλια της ΕΕ λόγω παραβίασης βασικών δημοκρατικών αξιών ή της αφοσίωσης στην ΕΕ, δηλαδή της αρχής της ειλικρινούς συνεργασίας. Τα σχέδια αυτά θα πρέπει να εγκριθούν από τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Το άρθρο 7 της Συνθήκης της ΕΕ επιτρέπει στα κράτη μέλη να αφαιρέσουν τα δικαιώματα ψήφου από ένα κράτος μέλος που παραβαίνει τις αρχές, λόγω «σοβαρής και επίμονης παραβίασης» των δημοκρατικών αξιών. Ωστόσο, αυτή η λεγόμενη «πυρηνική επιλογή» δεν έχει ενεργοποιηθεί ποτέ, παρά τις μακρές συζητήσεις σχετικά με την υποβάθμιση της δημοκρατίας στην Πολωνία και την Ουγγαρία, υπό προηγούμενες κυβερνήσεις.

Η απόλυτη κύρωση δεν επιβλήθηκε ποτέ, κυρίως επειδή οι δύο σύμμαχοι της Κεντρικής Ευρώπης άσκησαν το δικαίωμα βέτο τους για να προστατεύσουν ο ένας τον άλλον.

Σύμφωνα με τις νέες προτάσεις, το κατώφλι για την αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου ή για άλλη κύρωση λόγω παραβίασης των δημοκρατικών προτύπων, θα είναι χαμηλότερο.

Η έκκληση για αυστηρότερες διασφαλίσεις έρχεται εν μέσω μιας νέας δυναμικής στη διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ, με το Μαυροβούνιο, την Αλβανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία να αναδεικνύονται ως πρωτοπόροι.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 έδωσε νέα πνοή στη διεύρυνση της ΕΕ, ένα ζήτημα που είχε παραμείνει στάσιμο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η Ουκρανία και η Μολδαβία υπέβαλαν αιτήσεις ένταξης στην ΕΕ λίγες ημέρες μετά τη ρωσική επίθεση, ένα βήμα που έδωσε νέα πνοή στις προσπάθειες ένταξης στην ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια, μια περιοχή με 17,4 εκατομμύρια κατοίκους, όπου η Ρωσία και η Κίνα ανταγωνίζονται για την απόκτηση επιρροής.

Τα 27 υφιστάμενα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να συμφωνήσουν ομόφωνα για την αποδοχή νέων κρατών μελών, με τον σκεπτικισμό να είναι ιδιαίτερα υψηλός μεταξύ των Γάλλων και των Τσέχων ψηφοφόρων.

Παρ’ όλα αυτά, η Κος δήλωσε ότι πιστεύει ότι η διεύρυνση είναι πολιτικά εφικτή. «Τα κράτη μέλη κατανοούν επίσης τι διακυβεύεται», είπε, επισημαίνοντας τον ανταγωνισμό για επιρροή στην Ανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια. Χαρακτήρισε τη Ρωσία και την Κίνα ως «εξωτερικές αποσταθεροποιητικές δυνάμεις, που επιδιώκουν να προσελκύσουν τους υποψήφιους μας».

Περιγράφοντας τη διεύρυνση ως «στρατηγικό μας συμφέρον», είπε: «Αν δεν καταφέρουμε να ενσωματώσουμε τις γειτονικές μας χώρες, θα έρθει κάποιος άλλος [και] θα τις χρησιμοποιήσει εναντίον μας».

Ως παράδειγμα, ανέφερε ότι η Ρωσία έχει «επενδύσει εκατομμύρια» προσπαθώντας να αποτρέψει χώρες από την ευρωπαϊκή πορεία, αναφερόμενη στις εκλογές στη Μολδαβία, υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ, και στην Αρμενία, η οποία επιδιώκει στενότερους δεσμούς με την ΕΕ. Η Κίνα, από την άλλη πλευρά, όπως υπογράμμισε, χρησιμοποιεί την οικονομική της επιρροή ως επενδυτής για να επηρεάσει χώρες.