ΔιεθνήΌχι άλλα fake news για τον Πατέρα Αντώνιο της Κιβωτού
Τις δύο τελευταίες ημέρες, σχεδόν όλα τα ΜΜΕ έχουν καλύψει την είδηση της αθώωσης του Πατέρα Αντωνίου, ιδρυτή της ΜΚΟ «Κιβωτός του Κόσμου, από δικαστήριο των Ιωαννίνων. Ο τρόπος της κάλυψης, όμως, ο οποίος…
21 Οκτωβρίου 2026 · 08:30
Τις δύο τελευταίες ημέρες, σχεδόν όλα τα ΜΜΕ έχουν καλύψει την είδηση της αθώωσης του Πατέρα Αντωνίου, ιδρυτή της ΜΚΟ «Κιβωτός του Κόσμου, από δικαστήριο των Ιωαννίνων. Ο τρόπος της κάλυψης, όμως, ο οποίος σε πολλές περιπτώσεις παρουσιάζει δίχως πρόσθετες πληροφορίες τις δηλώσεις του ιδίου για «δικαίωση» και «ικανοποίηση για το έργο της Κιβωτού», αλλά και τις δηλώσεις των συνηγόρων του ότι «οι κατηγορούμενοι αντιμετώπισαν επί τέσσερα χρόνια τη δημόσια καταδίκη πριν ακόμη δικαστούν» είναι τόσο παραπλανητικός ώστε να ισοδυναμεί με ψευδή είδηση.
Κι αυτό επειδή είναι σαν η δικαστική πορεία των κατηγοριών που αντιμετωπίζει ο Πατέρας Αντώνιος να συνοψίζεται σε αυτή την υπόθεση των Ιωαννίνων, η οποία οδήγησε σε «δικαίωση». Ως εκ τούτου, η εντύπωση που δημιουργείται είναι ότι ο Αντώνιος Παπανικολάου είναι, άνευ ετέρου, αθώος — απαλλαγμένος από κάθε κατηγορία που τον βάραινε. Και όχι μόνο αυτό, αλλά ότι μάλιστα διαπομπεύθηκε άνευ λόγου.
Έτσι, βέβαια, αιμοδοτούνται οι θεωρίες συνομωσίας ότι τάχατες κάποιοι — η νέα διοίκηση της οργάνωσης, η Δόμνα Μιχαηλίδου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης — θέλανε «να του πάρουν την Κιβωτό» (ακόμη και ότι ήθελε ο Μητσοτάκης να του φάει τα λεφτά ακούστηκε) και η αλήθεια θάβεται ακόμη πιο βαθιά.
Ποια είναι η αλήθεια; Η αλήθεια είναι ότι ο Αντώνιος Παπανικολάου και άλλα τέσσερα στελέχη της οργάνωσης έχουν κριθεί ένοχοι και σε δεύτερο βαθμό από το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών, για αδικήματα που αφορούν τις σωματικές κακοποιήσεις παιδιών που φιλοξενούνταν εκεί. Αξιοσημείωτο είναι ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο τους έκρινε ενόχους και για τα αδικήματα που αφορούν τις καταναγκαστικές εργασίες, για τα οποία είχαν αθωωθεί στον πρώτο βαθμό. Δύο στελέχη της οργάνωσης κρίθηκαν αθώα, όπως και πρωτόδικα.
Το Εφετείο έχει επιβάλει ποινή 9,5 ετών φυλάκισης στον Αντώνιο Παπανικολάου, διπλάσια περίπου από ό,τι είχε επιβληθεί πρωτόδικα. Από αυτά, εκτιτέα ήταν τα οκτώ, ενώ η ποινή ήταν εξαγοράσιμη προς 10 ευρώ την ημέρα. Ποινές φυλάκισης από 20 ως 55 μήνες έχει επιβάλει το δικαστήριο και στους υπόλοιπους καταδικασθέντες.
Την ίδια στιγμή, δύο ακόμη δικογραφίες εναντίον του Πατέρα Αντωνίου είναι ανοικτές. Η μία αφορά σεξουαλικές κακοποιήσεις παιδιών. Η δίκη σε πρώτο βαθμό διεξάγεται τώρα, κεκλεισμένων των θυρών.
Η άλλη δικογραφία αφορά την οικονομική διαχείριση εκ μέρους των υπευθύνων της οργάνωσης, δηλαδή του ιερέα και της συζύγου του. Οι κατηγορίες που εξετάζονται είναι η απιστία και η υπεξαίρεση. Έχει ασκηθεί δίωξη αλλά η η δίκη δεν έχει ξεκινήσει.
Αυτή είναι η πραγματικότητα: ο Πατέρας Αντώνιος και οι συνεργάτες του κακοποιούσαν παιδιά που είχαν υπό την προστασία τους. Παιδιά φτωχά, ταλαιπωρημένα, συχνά ήδη κακοποιημένα, τα έκλειναν σε απομόνωση, τα ξυλοφόρτωναν και τα εξανάγκαζαν σε κοπιαστικές, παράνομες για την ηλικία τους εργασίες. Και δεν «δικαιώθηκαν» μετά από «τέσσερα χρόνια». Η δε υποτιθέμενη «διαπόμπευσή» τους ωχριά μπροστά στη διάδοση των θεωριών συνωμοσίας ότι δήθεν εξυφάνθηκε κάποια σκευωρία.
Με μια δόση κυνισμού, βέβαια, θα πει κανείς ότι οι μεν συνήγοροι υπεράσπισης κάνουν πολύ καλά τη δουλειά τους, δημιουργώντας θετικό κλίμα για τον εντολέα τους, τα δε ΜΜΕ δίνουν στην κοινή γνώμη αυτό που έχουν καταλάβει ότι θέλει.
Αλλά το ερώτημα είναι: γιατί να θέλει αυτό η κοινή γνώμη; Πώς γίνεται, σε πείσμα όλων των αδιαμφισβήτητων πλέον γεγονότων, να κατακλύζονται τα κοινωνικά δίκτυα από σχόλια που εκφράζουν όχι μόνο την ανεπιφύλακτη πεποίθηση ότι ο ιερέας συκοφαντήθηκε αλλά και ατόφιο μίσος προς όσους υποτίθεται ότι τον συκοφάντησαν;
Έχω τρεις απαντήσεις:
Η πρώτη είναι ακριβώς η επιρροή της ιδιότητάς του ως ιερέα. Όσα γίνονταν στην Κιβωτό ντύνονταν με ένα θρησκευτικό περίβλημα, όπως οι βαπτίσεις κατά τις οποίες στα παιδιά δίνονταν άλλα ονόματα από τα δικά τους, ή η εικονογραφία που απεικόνιζε τον Αντώνιο ως άγιο που σώζει παιδιά. Για πολλούς ανθρώπους, δυστυχώς, η προπαγάνδα αυτή — πώς αλλιώς να την ονομάσει κανείς; — έχει χτίσει μια ακλόνητη αντίσταση απέναντι στην απολύτως εύλογη ερμηνεία των γεγονότων: ότι τα παιδιά που τον κατήγγειλαν είπαν την αλήθεια.
Η δεύτερη είναι ότι η Κιβωτός του Κόσμου και ο ιδρυτής της απολάμβαναν επί δεκαετίες τεράστια στήριξη από επιχειρηματίες/δωρητές, διασημότητες και πολιτικούς. Όλοι αυτοί είχαν αναγορεύσει την οργάνωση σε κάποιου είδους «πρότυπο καλοσύνης». Είναι δύσκολο για ένα κοινό που βομβαρδίζεται επί τόσο καιρό με την εικόνα των ελίτ του τόπου να προσκυνούν αυτόν τον κληρικό, ξαφνικά να πιστέψει ότι στήριζαν έναν κακοποιητή. Θα ήταν πολύ πιο εύκολο, βέβαια, αυτόματο σχεδόν, αν δεν ήταν κληρικός — αλλά: δείτε την πρώτη απάντηση.
Για να δώσω ένα μόνο παράδειγμα, οι ιθύνοντες της Κιβωτού υποστήριξαν ότι τα παιδιά δεν εξαναγκάζονταν σε εργασίες αλλά απασχολούνταν στη «γεωργική σχολή» που λειτουργούσε η οργάνωση. ‘Ηταν εύκολο να το υποστηρίξουν, διότι είχε δημοσιευτεί παντού στα ΜΜΕ ότι η γεωργική αυτή σχολή αποτελούσε πρότυπο και είχε μάλιστα βραβευτεί με ευρωπαΪκό βραβείο. Όπως, ωστόσο, προέκυψε στο δικαστήριο όπου εντέλει καταδικάστηκαν ο Πατέρας Αντώνιος και οι συνεργάτες του, η περίφημη «σχολή» δεν είχε την παραμικρή πιστοποίηση, κοινώς είχαν βαφτίσει τις εργασίες «σχολή» από μόνοι τους. Η δε βράβευση, όπως απέδειξε η δημοσιογραφική έρευνα, δεν έγινε ποτέ. Το ελληνικό υπουργείο Παιδείας είχε προτείνει στα ευρωπαϊκά βραβεία την Κιβωτό, αλλά η Κιβωτός δεν κέρδισε ποτέ το παραμικρό βραβείο. Απλώς εξαπατούσαν τους πάντες, με την εκούσια ή ακούσια συνέργεια της πολιτείας.
Η τρίτη απάντηση είναι ότι το κοινό εν γένει εξακολουθεί να θεωρεί ότι τα ιδρύματα — και συνεπώς αυτού του είδους η φιλανθρωπία — είναι η μόνη λύση γι’ αυτά τα παιδιά. Διότι, βέβαια, καμία πολιτεία δεν έχει φροντίσει να το εκπαιδεύσει ώστε να θεωρεί το αντίθετο, δηλαδή αυτό που ισχύει: ότι όλα τα ιδρύματα είναι εγγενώς κακοποιητικά, ακόμη κι όταν δεν μετέρχονται πρακτικές τόσο βάναυσες όσο αυτές που αποδείχτηκε στο δικαστήριο ότι χρησιμοποιούσαν ο Παπανικολάου και οι συνεργάτες του. Και ότι η σύγχρονη επιστήμη περιγράφει μια σειρά από άλλες προσεγγίσεις για τα παιδιά που, για τον έναν ή τον άλλο λόγο, απομακρύνονται από τις οικογένειές τους. Η Ελλάδα είναι η τελευταία χώρα της Ευρώπης που βασίζεται σε τέτοιο βαθμό στην ιδρυματοποίηση.
Κι έτσι ακούμε για το «έργο» που προσέφερε αυτός ο φιλάνθρωπος, ενώ στην πραγματικότητα αν κάποιος έχει τέτοιο «χάρισμα», επιστρατεύοντας και την ιερατική του ιδιότητα, να μαζεύει χρήμα και υποστήριξη, θα μπορούσε κάλλιστα να είχε προσφέρει κάτι σύμφωνο με τις σύγχρονες πρακτικές παιδικής προστασίας. Αντ’ αυτού, ο Παπανικολάου έφτιαξε μια σέχτα. Που, όπως κάθε σέχτα, ταυτόχρονα στην ουσία της ήταν μία μπίζνα.
Ό,τι κι αν θέλει η κοινή γνώμη, αυτή είναι η αλήθεια για την «Κιβωτό του Κόσμου». Κι όσα fake news κι αν διακινηθούν, δεν αλλάζει.
- Στην κύρια φωτογραφία του άρθρου: «Αγιογραφία» που απεικονίζει τον ιερέα Αντώνιο Παπανικολάου να σώζει παιδιά με την Κιβωτό του, στο κτήριο της Κιβωτού στην οδό Σαρπηδόνος.
Πηγή – in.gr








