Όταν η βία σκιάζει τα δίκαια αιτήματα: Μια πνευματική, φιλοσοφική και κοινωνική ακτινογραφία των βίαιων επεισοδίων στη Γαλλία

Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε Σεραφείμ Κυκκώτη

Σε καμία περίπτωση τα δίκαια αιτήματα για τη βελτίωση των όρων ζωής δεν μπορούν να δικαιολογήσουν τη βία, τους βανδαλισμούς και την ασυδοσία. Όταν η διεκδίκηση μετατρέπεται σε καταστροφή, το μήνυμα χάνεται. Αν το πρόβλημα αυτό δεν αντιμετωπιστεί δεόντως και άμεσα, η βία θα μεταδοθεί σαν ανεξέλεγκτη φωτιά και σε άλλες χώρες, απειλώντας την παγκόσμια κοινωνική συνοχή.

Θερίζουμε τους Καρπούς μιας Συλλογικής Αποτυχίας

Η παραβατική συμπεριφορά αυτών των νέων αποτελεί το σύμπτωμα μιας ευρύτερης αποτυχίας των παραδοσιακών θεσμών που έχουν την ευθύνη για τη διαμόρφωση των χαρακτήρων των παιδιών μας.

• Η ευθύνη της εκπαίδευσης και της οικογένειας: Από το Νηπιαγωγείο μέχρι τα Πανεπιστήμια και τις Τεχνικές Σχολές, το εκπαιδευτικό σύστημα και οι γονείς φαίνεται πως αδυνατούν να μεταδώσουν στέρεες ηθικές αξίες. Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί μετατρέπονται σε ηθικούς αυτουργούς αυτής της κατάστασης όταν ανέχονται ή αδυνατούν να καθοδηγήσουν υπεύθυνα τη νεολαία.
• Η κρίση της ηγεσίας και των ΜΜΕ: Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, οι πολιτικοί ηγέτες, αλλά και οι φορείς της Εκκλησίας – συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της ηγεσίας της – έχουν αποτύχει να ανταποκριθούν στον υψηλό ηθικό και πνευματικό τους ρόλο. Σήμερα, απλώς θερίζουμε τους καρπούς των όσων σπείραμε ή παραμελήσαμε.

Η Φωνή της Παιδαγωγικής, της Επιστήμης και της Φιλοσοφίας

Η ανάγκη για τη διαμόρφωση νέων με συναίσθηση της κοινωνικής τους ευθύνης έχει επισημανθεί διαχρονικά από τις σπουδαιότερες διάνοιες της ανθρωπότητας:

• Jean Piaget (Ψυχολόγος & Παιδαγωγός): «Ο κύριος στόχος της εκπαίδευσης στα σχολεία πρέπει να είναι η δημιουργία ανθρώπων που είναι ικανοί να κάνουν νέα πράγματα, όχι απλώς να επαναλαμβάνουν όσα έκαναν οι άλλες γενιές… ανθρώπων που έχουν κριτική σκέψη ώστε να μην αποδέχονται ό,τι τους προσφέρεται».
• Albert Einstein (Νομπελίστας & Ακαδημαϊκός): «Πρέπει να προσέχουμε να μην κάνουμε τη διάνοια θεό μας… δεν μπορεί να οδηγήσει, μπορεί μόνο να υπηρετήσει. Η εκπαίδευση δεν είναι η εκμάθηση γεγονότων, αλλά η εξάσκηση του μυαλού να σκέφτεται ηθικά».
• Immanuel Kant (Φιλόσοφος): «Ο άνθρωπος γίνεται άνθρωπος μόνο μέσω της εκπαίδευσης». Ο Καντ τόνιζε ότι η ηθική ευθύνη των πολιτικών και θρησκευτικών αρχηγών είναι να δημιουργούν το πλαίσιο εκείνο όπου το καθήκον προς το κοινωνικό σύνολο υπερβαίνει το ατομικό συμφέρον.

Ο Σωκράτης και ο Απόλυτος Σεβασμός του Νόμου

Ο σεβασμός του νόμου είναι η μοναδική βάση για την ειρηνική επιβίωση και συμβίωσή μας. Το κορυφαίο ιστορικό παράδειγμα αυτής της στάσης ζωής είναι ο Σωκράτης.

Όταν καταδικάστηκε άδικα σε θάνατο, οι μαθητές του τού πρότειναν να αποδράσει. Εκείνος αρνήθηκε κατηγορηματικά, προτιμώντας να πιει το κώνειο. Μέσα από τον διάλογό του με τους «Νόμους» (στον Κρίτωνα του Πλάτωνα), ο Σωκράτης δίδαξε ότι αν ο πολίτης ανατρέπει τους νόμους της πατρίδας του επειδή αδικήθηκε, τότε καταστρέφει την ίδια την πόλη. Ο Σωκράτης πέθανε για τον σεβασμό των νόμων, αποδεικνύοντας ότι η ευνομία είναι ανώτερη από την ίδια την επίγεια ζωή μας.

Ο Φαύλος Κύκλος της Ακρίβειας και η Τιμωρία της Νεολαίας

Αντίθετα με το σωκρατικό ιδεώδες, οι σημερινοί βανδαλισμοί δημιουργούν έναν οικονομικό κανιβαλισμό:

• Η δικαιολογία για νέα αισχροκέρδεια: Τις ζημιές θα τις πληρώσουμε πάλι όλοι μας. Οι πληγείσες εταιρείες θα χρησιμοποιήσουν τις καταστροφές ως δικαιολογία για να αυξήσουν τις τιμές, αποκομίζοντας μεγαλύτερα κέρδη.
• Περικοπές στην Παιδεία και την Υγεία: Καθώς η φτώχεια θα αυξάνεται, οι Κυβερνήσεις θα αναγκάζονται να μειώνουν τα κονδύλια για την Παιδεία και τη Δημόσια Υγεία, προκειμένου να δίνουν επιδόματα σίτισης.
• Συλλογική ενοχή: Εξαιτίας της συμπεριφοράς μιας μερίδας, στο τέλος θα τιμωρηθεί και θα στοχοποιηθεί ολόκληρη η Νεολαία της χώρας.

Η Κρίση της Δημοκρατίας και το Χρέος της Ελευθερίας

Τα γεγονότα αυτά γεννούν βαθιά και αμείλικτα ερωτήματα: Μήπως ο θεσμός της Δημοκρατίας περνάει μια πρωτοφανή κρίση; Μήπως, μέσα από την ανοχή στην αναρχία και την ασυδοσία, ασυνείδητα ενθαρρύνουμε και στρώνουμε το έδαφος για τη δημιουργία δικτατορικών και στρατιωτικών καθεστώτων; Η ιστορία έχει δείξει ότι όταν η δημοκρατική πολιτεία αδυνατεί να προσφέρει ασφάλεια, οι κοινωνίες ολισθαίνουν στον αυταρχισμό.

Παράλληλα, οφείλουμε να αναλογιστούμε: Πώς κατανοούμε σήμερα το αγαθό της ελευθερίας; Η ελευθερία δεν είναι το δικαίωμα να κάνει κανείς ό,τι θέλει εις βάρος των άλλων. Όπως σοφά διατύπωσε ο Βολταίρος: «Η ελευθερία μου σταματά εκεί που ξεκινά η ελευθερία του άλλου». Όταν ακυρώνουμε την ελευθερία του διπλανού μας με τις δικές μας αυθαιρεσίες, τότε δεν ασκούμε ελευθερία, αλλά καταπάτηση και τυραννία. Η αληθινή ελευθερία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ατομική και κοινωνική ευθύνη για το κοινό καλό.

Από τη Βία των Πόλεων στην Καταστροφή του Πλανήτη

Αυτή η έλλειψη σεβασμού και η κουλτούρα της βίας και της κλοπής δεν περιορίζονται στους δρόμους των ευρωπαϊκών πόλεων. Είναι η ίδια νοοτροπία απληστίας που οδηγεί στην καταστροφή του Περιβάλλοντος και ολόκληρης της Δημιουργίας, επιδεινώνοντας δραματικά την κλιματική αλλαγή και τις παγκόσμιες κοινωνικές αδικίες.

Σήμερα, ο μισός πληθυσμός της Γης ζει σε φτωχές χώρες που δοκιμάζονται σκληρά. Η συλλογική μας αποτυχία να προστατεύσουμε αυτούς τους ανθρώπους και να τους εξασφαλίσουμε αξιοπρεπή επιβίωση μετατρέπεται σε μια παγκόσμια πληγή. Είναι η γενεσιουργός αιτία των μεγάλων κυμάτων μετανάστευσης, της προσφυγιάς, της γενικευμένης βίας, της ανασφάλειας και των αιματηρών πολεμικών συγκρούσεων.

Ισχύει και εδώ ο αιώνιος ηθικός νόμος: όποιος αδικεί, αδικείται σε μεγαλύτερο βαθμό. Αν δεν κατανοήσουμε ότι η μοίρα μας είναι κοινή, η απουσία ειρηνικής συνύπαρξης θα μας οδηγήσει σε μια εθνική και παγκόσμια τραγωδία. Η προστασία του συνανθρώπου μας και η προστασία του πλανήτη είναι ο μοναδικός δρόμος για την επιβριωσή μας, τόσο ως ανθρωπότητα όσο και ως ζωντανός οργανισμός σε αυτόν τον κόσμο.

Το Έλλειμμα Ενότητας και η Ιστορική Δικαιοσύνη

Όσο οι Πολιτικοί Ηγέτες της εποχής μας αδυνατούν να επουλώσουν τις πληγές που τραυματίζουν την ενότητα, οι ορατές απειλές του αφανισμού και της αυτοκαταστροφής του Πλανήτη και της Ανθρωπότητας θα επιδεινώνονται επικίνδυνα. Αυτή η ενότητα και ειρηνική συνεργασία πρέπει να σφυρηλατηθεί σε τρία επίπεδα:

1. Σε διεθνές επίπεδο: Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ιδιαίτερα ανάμεσα στα Μόνιμα Μέλη και τις Υπερδυνάμεις του πλανήτη, για μια κοινή δράση υπέρ του κοινού καλού για την παγκόσμια αφάλεια και το θέμα της Ειρηνικής συνύπαρξης των Λαών με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο.
2. Σε εθνικό επίπεδο: Ανάμεσα στα πολιτικά κόμματα κάθε χώρας, αλλά και στο εσωτερικό του κάθε κόμματος, να σταματήσουν τα ανθρώπινα αλληλοφαγώματα
3. Σε κοινωνικό επίπεδο: Στην ενότητα των ίδιων των Λαών, σε κάθε τοπική κοινωνία και μεταξύ των χωρών, και μάλιστα εκείνων που βρίσκονται συνέχεια σε αντιπαράθεση και σε εμπόλεμη κατάσταση.

Η ειρηνική συνύπαρξη και η επιβίωσή μας εξαρτώνται από τον βαθμό που βελτιώνουμε τους όρους συμβίωσης για όλους, προστατεύοντας το κοινό μας σπίτι. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, κ. Αντόνιο Γκουτέρες, σήμερα ξοδεύουμε μόλις 1 δολάριο για να προστατέψουμε τη Φύση και, την ίδια στιγμή, ξοδεύουμε 30 δολάρια για να την καταστρέψουμε, αναφερόμενος στις εμπόλεμες συγκρούσεις και την απουσία ενός οικολογικού καθημερινού τρόπου ζωής και στη παραγωγή και στις μεταφορές και στη Γεωργία. Μολύνουμε τα πάντα, δίνοντας προτεραιότητα στην αισχροκέρδεια των λίγων σε βάρος της δημόσιας υγείας όλων μας, επειδή απουσιάζει η καλή διάθεση για «οικολογική μετάνοια», να αποδεχθούμε τις αρνητικές καθημερινές ανθρωπογονικές οικολογικές μας καταστροφές και να αρχίσουμε να ζουμε οικολογικά για αποκατάσταση της κοινωνικής δικαιοσύνης και προστασίας της Φύσης.

Οφείλουμε, ιδιαίτερα ως Χριστιανοί, να συνειδητοποιήσουμε τον διαρκή «βιασμό» σε βάρος της Φύσης και τις κοινωνικές αδικίες που κληροδότησε η αποικιοκρατία και η αυθαίρετη βιομηχανική ανάπτυξη. Είναι ώρα να κάνουμε γενναία βήματα αποκατάστασης της κοινωνικής δικαιοσύνης, προστατεύοντας τους απογόνους εκείνων που αδικήσαμε και των οποίων κλέψαμε τη γη. Αυτό αφορά τους αυτόχθονες πληθυσμούς στην Αμερική, τον Καναδά και την Αυστραλία, και φυσικά την Αφρικανική Ήπειρο, όπου ακόμη η φτώχεια βασιλεύει και τον κόσμο κυριεύει.

Έκκληση για Αφύπνιση: Η Ιερή Ψήφος και η Προειδοποίηση του Λίνκολν

Για να αλλάξουν τα πράγματα, προς το καλύτερο, πρέπει να ξυπνήσουν οι Πολίτες σε κάθε χώρα. Έχουν στα χέρια τους ένα πανίσχυρο όπλο: το δικαίωμα της ιεράς τους ψήφου. Οι πολίτες οφείλουν να εκλέγουν Πολιτικούς Ηγέτες που εμπνέονται από αυτές τις αξίες, ηγέτες που θα αλλάξουν τον κόσμο προς το καλύτερο, με την ελπίδα και το όραμα της προστασίας, της πνευματικής καθοδήγησης και της δικαίωσης της Νεολαίας μας.

Σε αυτή την προσπάθεια, ας ηχήσει στα αυτιά όλων μας η μνημειώδης προειδοποίηση του Αβραάμ Λίνκολν:

«Με μια σφαίρα μπορείς να σκοτώσεις έναν άνθρωπο, αλλά με μια λανθασμένη ψήφο –ή όταν απέχεις από το να ψηφίσεις– ρισκάρεις να σκοτώσεις έναν ολόκληρο Λαό».

Η αποχή και η ανεύθυνη επιλογή δεν είναι ουδετερότητα· είναι συνυπευθυνότητα στην καταστροφή. Είναι το ρίσκο να δολοφονήσουμε την ελπίδα να ζει ο κόσμος με δικαιοσύνη, ειρήνη και κοινωνική αλληλεγγύη.

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy