Ψηφιακό ευρώ: Τι είναι και πως θα το χρησιμοποιούμε

Το νέο ψηφιακό νόμισμα δεν έρχεται να αντικαταστήσει τα μετρητά. Φιλοδοξεί να αποτελέσει εναλλακτικό μέσο ηλεκτρονικής πληρωμής, το οποίο θα απλοποιεί τις καθημερινές συναλλαγές. Θα είναι ασφαλές, αφού η αξία του θα είναι συνέχεια η ίδια, δηλαδή ένα ψηφιακό ευρώ θα ισούται με ένα ευρώ σε κέρμα, ενώ η αξία των λεγόμενων κρυπτονομισμάτων έχει καθημερινά μεγάλη διακύμανση. Θεματοφύλακας για την ασφάλεια κατοχής και τις συναλλαγές θα είναι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα η οποία θα ελέγχει και την κυκλοφορία του, τηρώντας εμπιστευτικά τα στοιχεία του καταθέτη.

Στην πράξη, η διαφορά του ψηφιακού από το κοινό φυσικό ευρώ είναι ότι το ποσό σε ψηφιακό ευρώ του κάθε ιδιώτη θα βρίσκεται σε ηλεκτρονικό πορτοφόλι που θα παρέχουν οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες δωρεάν. Το ποσό σε ευρώ που θα μπορεί να κάνει ο κάθε ιδιώτης θα απεικονίζεται και σε έναν λογαριασμό, ο οποίος θα ανοίγεται και θα τηρείται απευθείας στην ΕΚΤ. Με τα ψηφιακά ευρώ θα μπορεί κάποιος να πληρώνει στο εξωτερικό χωρίς να αναγκάζεται να πληρώνει προμήθειες ανάληψης μετρητών.

Θα μπορούν επίσης, να μεταφέρονται από ιδιώτη σε ιδιώτη, όπως γίνεται σήμερα με άλλα μέσα πληρωμών (όπως π.χ. το Iris). Θα είναι επίσης δυνατόν να γίνονται παραγγελίες αγαθών και υπηρεσιών εντός και εκτός του Διαδικτύου. Τούτο διότι το ψηφιακό ευρώ θα μπορεί να κάνει συναλλαγές ακόμη και χωρίς σύνδεση με το Διαδίκτυο. Τα φυσικά ευρώ που έχουμε συνηθίσει θα συνεχίσουν να κυκλοφορούν κανονικά και η απόκτηση ψηφιακών ευρώ θα γίνεται μετά από αίτηση που θα κάνουν οι ενδιαφερόμενοι.

Πλήρης κυκλοφορία από το 2029

Με την ενεργοποίηση του ψηφιακού ευρώ, η ΕΚΤ θα γίνει η πρώτη δυτική κεντρική τράπεζα η οποία θα διαχειρίζεται ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας για λιανική χρήση (Retail CBDC). Η πλήρης χρήση του ψηφιακού ευρώ αναμένεται το 2029. Στο μεταξύ, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Συμβούλιο της Ε.Ε. αναμένεται να ολοκληρώσουν, έως το τέλος του 2026, τις διαπραγματεύσεις για το νομοθετικό πλαίσιο του νέου ψηφιακού νομίσματος το οποίο θα χρησιμοποιείται παράλληλα με το νόμισμα σε φυσική μορφή. Με την ολοκλήρωση του νομικού πλαισίου, το ψηφιακό ευρώ θα πάρει τον δρόμο για την επίσημη έγκριση από την ΕΚΤ την 1η Ιανουαρίου 2027, περίπου 25 χρόνια μετά την κυκλοφορία των χαρτονομισμάτων και κερμάτων του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, τα οποία θα συνεχίσουν να υφίστανται κυκλοφορώντας παράλληλα με την ψηφιακή μορφή του νομίσματος. Η πιλοτική μορφή του ψηφιακού ευρώ αναμένεται να ξεκινήσει το δεύτερο εξάμηνο του 2027, με τη συμμετοχή 36 τραπεζών και παρόχων υπηρεσιών από 19 χώρες, μεταξύ των οποίων και οι τράπεζες Πειραιώς, Εθνική, Χανίων, Κύπρου, Revolut κ.ά.

Ο στόχος της ΕΚΤ

Μετά από 10 χρόνια προετοιμασίας, η ΕΚΤ κάνει ένα τολμηρό βήμα επιδιώκοντας να διασφαλίσει ότι το χρήμα της Κεντρικής Τράπεζας θα εξακολουθήσει να αποτελεί το βασικό θεμέλιο ενός συστήματος πληρωμών που εξελίσσεται ταχύτατα και γίνεται ολοένα περισσότερο ψηφιακό και βασισμένο στην τεχνολογία των ψηφιακών διακριτικών (tokenisation). Εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της ΕΚΤ για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό των ευρωπαϊκών συστημάτων πληρωμών στις λιανικές και χονδρικές πληρωμές, στις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων (B2B) και στις διασυνοριακές πληρωμές. Με τον τρόπο αυτό η Ευρώπη θα έχει έναν τρόπο να απεξαρτηθεί από τις αμερικανικές εταιρίες (VISA, Μastercard, Apple Pay και Google Pay) οι οποίες κυριαρχούν διεθνώς στις ηλεκτρονικές πληρωμές. Από την άλλη, η ταχεία εξάπλωση των σταθερών κρυπτονομισμάτων (stablecoins), τα οποία στη συντριπτική τους πλειονότητα είναι εκφρασμένα σε δολάρια ΗΠΑ, και η υιοθέτηση στις Ηνωμένες Πολιτείες του νόμου GENIUS Act λειτούργησαν ως επιταχυντές του ψηφιακού ευρώ, καθώς η ΕΚΤ διέγνωσε την ανάγκη της διατήρησης της αυτονομίας της νομισματικής πολιτικής. 

Τι είναι

Το ψηφιακό ευρώ φιλοδοξεί να αποτελέσει ηλεκτρονική μορφή χρήματος, το οποίο εκδίδεται από κεντρική τράπεζα CBDC (Central Bank Digital Currency). Μέχρι σήμερα τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις μπορούν να κατέχουν χρήμα της κεντρικής τράπεζας μόνο υπό μορφή μετρητών, ενώ μόνο οι εμπορικές τράπεζες έχουν πρόσβαση σε ψηφιακό χρήμα της κεντρικής τράπεζας μέσω των αποθεματικών που διατηρούν στην ΕΚΤ. Με την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις θα μπορούν για πρώτη φορά να διατηρούν ψηφιακό χρήμα της κεντρικής τράπεζας. Μέχρι σήμερα, μόνο τρεις χώρες έχουν προχωρήσει σε πλήρη κυκλοφορία CBDC: οι Μπαχάμες, η Τζαμάικα και η Νιγηρία.

Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί δημόσιο χρήμα το οποίο θα χρησιμοποιείται για λιανικές συναλλαγές μικρού ύψους (retail CBDC). Θα διαθέτει καθεστώς νόμιμου χρήματος, πράγμα που σημαίνει ότι οι έμποροι θα υποχρεούνται να το αποδέχονται. Η λειτουργία του θα βασίζεται σε διαχωρισμό αρμοδιοτήτων: Η ΕΚΤ θα έχει τον έλεγχο των εκδόσεων και του διακανονισμού των συναλλαγών και οι εμπορικές τράπεζες και οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα αναλαμβάνουν όλες τις υπηρεσίες που αφορούν τον πελάτη (άνοιγμα λογαριασμών ή ψηφιακών πορτοφολιών, ταυτοποίηση των πελατών, συμμόρφωση με τους κανόνες, εξυπηρέτηση των πελατών, εφαρμογές και συσκευές πληρωμών).

Για να περιοριστεί ο κίνδυνος μεταφοράς καταθέσεων από τις εμπορικές τράπεζες προς το ψηφιακό ευρώ, η ΕΚΤ σχεδιάζει να επιβάλει ανώτατο όριο κατοχής. Πληροφορίες θέλουν το ποσό να κυμαίνεται από 3.000 έως 5.000 ευρώ με στόχο να καλύπτονται οι καθημερινές ανάγκες των νοικοκυριών, ενώ έχει ξεκαθαριστεί ότι η ΕΚΤ δεν θα καταβάλλει απόδοση ή τόκο στα υπόλοιπα για να μη γίνει το νέο νόμισμα αντικείμενο κερδοσκοπίας. Οι συναλλαγές θα προστατεύονται από υψηλά πρότυπα ιδιωτικότητας, αντίστοιχα με εκείνα των σημερινών ψηφιακών πληρωμών του ιδιωτικού τομέα. Ωστόσο, σε αντίθεση με τα μετρητά, δεν θα είναι ανώνυμες.

 Σχέδια για διασυνοριακή χρήση

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξετάζει επίσης να διευρύνει στο μέλλον τις δυνατότητες διασυνοριακής χρήσης του ψηφιακού ευρώ, ενώ έχει καταστήσει σαφές ότι το ψηφιακό νόμισμα δεν θα αποτελεί ποτέ «προγραμματιζόμενο χρήμα». Με άλλα λόγια, ούτε η ΕΚΤ ούτε οποιαδήποτε άλλη δημόσια αρχή θα μπορεί να επιβάλλει περιορισμούς στον τρόπο χρήσης του ψηφιακού ευρώ. Ωστόσο η διασυνοριακή χρήση θα αποτελέσει αντικείμενο περισσότερων διαπραγματεύσεων με τις ανώτατες τραπεζικές αρχές άλλων περιοχών του πλανήτη, όπου θα επεκταθεί το ψηφιακό ευρώ, καθώς θα πρέπει να γίνουν περισσότερες διαβουλεύσεις και συμφωνίες σε όλο τον κόσμο πριν το ψηφιακό ευρώ γίνει διεθνές.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ