ΕλλάδαΨηφιακό ευρώ και πληρωμές με το κινητό: Το διπλό ευρωπαϊκό σχέδιο
Η Ευρώπη προωθεί δύο διαφορετικές πρωτοβουλίες για ασφαλέστερες και ευκολότερες ψηφιακές πληρωμές — Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί δημόσιο χρήμα με εγγύηση της ΕΚΤ, ενώ το ENP θα συνδέει υφιστάμενα συστήματα πληρωμών Η μεταφορά…
17 Νοεμβρίου 2026 · 09:58
Η Ευρώπη προωθεί δύο διαφορετικές πρωτοβουλίες για ασφαλέστερες και ευκολότερες ψηφιακές πληρωμές — Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί δημόσιο χρήμα με εγγύηση της ΕΚΤ, ενώ το ENP θα συνδέει υφιστάμενα συστήματα πληρωμών
Η μεταφορά χρημάτων μέσω κινητού τηλεφώνου έχει μετατραπεί σε μια καθημερινή διαδικασία που ολοκληρώνεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Ο χρήστης επιλέγει τον παραλήπτη, καταχωρίζει το ποσό και εγκρίνει τη συναλλαγή. Ωστόσο, πίσω από αυτή την ευκολία λειτουργούν διαφορετικές εθνικές υποδομές πληρωμών, οι οποίες δεν μπορούν πάντοτε να επικοινωνούν μεταξύ τους.
Για να αντιμετωπιστεί αυτός ο κατακερματισμός, δημιουργήθηκε στη Μαδρίτη το European Network for Payments (ENP), μια πρωτοβουλία που επιδιώκει τη διασύνδεση πέντε μεγάλων ευρωπαϊκών συστημάτων πληρωμών μέσω κινητού σε συνολικά 13 χώρες.
Στο εγχείρημα συμμετέχουν το Bizum της Ισπανίας, το Bancomat της Ιταλίας, το SIBS-MB WAY της Πορτογαλίας, το Vipps MobilePay, που δραστηριοποιείται σε Νορβηγία, Δανία, Σουηδία και Φινλανδία, καθώς και το EPI/Wero, το οποίο καλύπτει Γερμανία, Βέλγιο, Γαλλία, Ολλανδία, Λουξεμβούργο και Αυστρία.
Οι υποδομές των συγκεκριμένων συστημάτων εξυπηρετούν περίπου 130 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες, καλύπτοντας συνολικά περισσότερο από το 70% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Νορβηγίας.
Η ανάπτυξη του ENP θα πραγματοποιηθεί σταδιακά. Αρχικά, θα δοθεί έμφαση στις μεταφορές χρημάτων μεταξύ ιδιωτών, ενώ σε επόμενη φάση οι δυνατότητές του θα επεκταθούν στις διαδικτυακές αγορές και στις συναλλαγές στα φυσικά καταστήματα.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αναπτύσσεται την ίδια περίοδο που η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, δημιουργώντας το ερώτημα γιατί χρειάζονται δύο διαφορετικές λύσεις πληρωμών.
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ENP και ψηφιακού ευρώ
Παρότι οι δύο πρωτοβουλίες σχετίζονται με τις ψηφιακές συναλλαγές, εξυπηρετούν διαφορετικές ανάγκες.
Το ENP λειτουργεί ως δίκτυο διασύνδεσης ήδη διαθέσιμων υπηρεσιών πληρωμών, επιτρέποντας τη μεταφορά χρημάτων μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών που εξυπηρετούνται από διαφορετικά εθνικά συστήματα.
Αντίθετα, το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί δημόσιο χρήμα σε ηλεκτρονική μορφή, το οποίο θα εκδίδεται στο πλαίσιο του Ευρωσυστήματος και θα έχει την εγγύηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Τα σημερινά συστήματα πληρωμών μεταφέρουν χρήματα που διατηρούν οι πολίτες στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους. Το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει μια διαφορετική μορφή διακράτησης και μεταφοράς του ίδιου νομίσματος.
Δεν πρόκειται για νέο νόμισμα ούτε για κρυπτονόμισμα. Θα είναι ηλεκτρονική μορφή του ευρώ, αντίστοιχη ως προς τον δημόσιο χαρακτήρα της με τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα που βρίσκονται σήμερα σε κυκλοφορία.
Παράλληλα, η εισαγωγή του δεν σχεδιάζεται να καταργήσει τα μετρητά, τις τραπεζικές κάρτες ή τις ιδιωτικές εφαρμογές πληρωμών. Όλες αυτές οι επιλογές θα εξακολουθήσουν να είναι διαθέσιμες στους καταναλωτές.
Τι θα προσφέρει στους καταναλωτές
Στην πράξη, η διαφορά μεταξύ του ψηφιακού ευρώ και των υφιστάμενων ηλεκτρονικών πληρωμών ενδέχεται να μην είναι αμέσως αντιληπτή από τους χρήστες.
Οι χρεωστικές κάρτες και εφαρμογές όπως το Bizum επιτρέπουν ήδη γρήγορες και εύκολες συναλλαγές. Ωστόσο, το ψηφιακό ευρώ θα διαφοροποιείται κυρίως ως προς τον εκδότη, την εγγύηση της αξίας του και τους όρους χρήσης.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι οι βασικές υπηρεσίες του θα παρέχονται χωρίς χρέωση στους ιδιώτες, ενώ η έκδοσή του δεν θα συνεπάγεται κόστος για τους καταναλωτές.
Επιπλέον, θα επιτρέπει πληρωμές μεταξύ φυσικών προσώπων, αγορές σε καταστήματα και συναλλαγές μέσω διαδικτύου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για πληρωμές χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, δυνατότητα που θα μπορούσε να διευκολύνει τις συναλλαγές σε περιοχές με περιορισμένη συνδεσιμότητα.
Πότε αναμένεται να κυκλοφορήσει το ψηφιακό ευρώ
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξετάζει την υλοποίηση πιλοτικού προγράμματος διάρκειας 12 μηνών, με πιθανή έναρξη το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η πρώτη έκδοση του ψηφιακού ευρώ θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί το 2029, υπό την προϋπόθεση ότι προηγουμένως θα έχει εγκριθεί το απαραίτητο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο.
Οι συγκεκριμένες ημερομηνίες αποτελούν ενδεικτικούς στόχους και όχι οριστικό χρονοδιάγραμμα κυκλοφορίας.
Η ευρωπαϊκή αυτονομία απέναντι στα διεθνή δίκτυα πληρωμών
Πέρα από τις πρακτικές διευκολύνσεις, οι δύο πρωτοβουλίες συνδέονται με έναν ευρύτερο στρατηγικό στόχο: τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από μη ευρωπαϊκές υποδομές πληρωμών.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ, το 2022 περίπου το 61% των συναλλαγών με κάρτες στη ζώνη του ευρώ πραγματοποιήθηκε μέσω διεθνών δικτύων, όπως η Visa, η Mastercard και η American Express.
Η σημαντική παρουσία αυτών των συστημάτων, τα περισσότερα από τα οποία έχουν αμερικανική έδρα, αναδεικνύει την εξάρτηση της ευρωπαϊκής αγοράς από διεθνείς παρόχους.
Βεβαίως, μεγάλο μέρος των συναλλαγών πραγματοποιείται μέσω ευρωπαϊκών τραπεζών, θυγατρικών επιχειρήσεων και τεχνολογικών υποδομών που λειτουργούν εντός της ΕΕ.
Παρόλα αυτά, η ανάπτυξη ανεξάρτητων ευρωπαϊκών επιλογών θεωρείται σημαντική για τη χρηματοπιστωτική ανθεκτικότητα και τη στρατηγική αυτονομία.
Οι άμεσες μεταφορές χρημάτων από λογαριασμό σε λογαριασμό μέσω κινητών συσκευών συμβάλλουν προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς μπορούν να πραγματοποιούνται χωρίς τη μεσολάβηση διεθνών δικτύων καρτών.
Το ENP και το ψηφιακό ευρώ εντάσσονται έτσι στην ευρύτερη επιδίωξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μεγαλύτερη αυτονομία σε κρίσιμους τομείς, από την ενέργεια και την άμυνα έως την τεχνολογία και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η εμπιστοσύνη
Καθοριστικό στοιχείο για την αποδοχή του ψηφιακού ευρώ θα είναι η εμπιστοσύνη των πολιτών προς το νέο σύστημα.
Διερευνητική έρευνα στην Ισπανία διαπίστωσε ότι όσοι εμπιστεύονται περισσότερο την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εμφανίζονται και περισσότερο πρόθυμοι να χρησιμοποιήσουν το ψηφιακό ευρώ.
Αντίθετα, οι ανησυχίες για την ιδιωτικότητα και τη διαχείριση των προσωπικών δεδομένων λειτουργούν αποτρεπτικά.
Παρότι τα συγκεκριμένα αποτελέσματα δεν μπορούν να θεωρηθούν αντιπροσωπευτικά ολόκληρης της Ευρώπης, αναδεικνύουν ένα ουσιαστικό ζήτημα για τη μελλοντική εφαρμογή του συστήματος.
Οι καταναλωτές θα πρέπει να γνωρίζουν ποιος έχει πρόσβαση στα δεδομένα των συναλλαγών τους, πώς προστατεύονται οι πληροφορίες και ποιες εγγυήσεις παρέχει το θεσμικό πλαίσιο.
Γιατί το ENP δεν καθιστά περιττό το ψηφιακό ευρώ
Η δημιουργία ενός διασυνδεδεμένου ευρωπαϊκού δικτύου πληρωμών δεν αναιρεί την ανάγκη ανάπτυξης του ψηφιακού ευρώ.
Αντίθετα, το ENP μπορεί να συμβάλει στην εξοικείωση των πολιτών με τις διασυνοριακές μεταφορές χρημάτων μέσω κινητού, διευκολύνοντας τη μετάβαση σε ένα περισσότερο ενοποιημένο ευρωπαϊκό περιβάλλον πληρωμών.
Ήδη ορισμένες υπηρεσίες προσφέρουν λειτουργίες που θυμίζουν δυνατότητες του μελλοντικού ψηφιακού ευρώ.
Στην Ισπανία, για παράδειγμα, το Bizum Pay υποστηρίζει ανέπαφες συναλλαγές μέσω κινητού σε φυσικά καταστήματα, με απευθείας χρέωση του τραπεζικού λογαριασμού. Η πληρωμή μπορεί να ολοκληρωθεί ακόμη και αν η συσκευή χάσει προσωρινά την πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Η ουσιαστική διαφοροποίηση του ψηφιακού ευρώ θα βρίσκεται επομένως όχι μόνο στην τεχνολογία, αλλά και στον δημόσιο χαρακτήρα του.
Το τελικό στοίχημα για την ΕΚΤ είναι να πείσει τους Ευρωπαίους ότι η νέα μορφή χρήματος προσφέρει περισσότερη ασφάλεια, ευκολότερη πρόσβαση, αξιόπιστη προστασία προσωπικών δεδομένων και πραγματικά οφέλη στην καθημερινότητά τους.
Χωρίς αυτά τα πλεονεκτήματα, ακόμη και μια σημαντική καινοτομία στο ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα κινδυνεύει να παραμείνει περισσότερο θεσμική πρωτοβουλία παρά εργαλείο που θα επιλέγουν οι πολίτες στην πράξη.
Πηγή – Cyprus Times










