ΥΠΠΟ: Δέκα νέα στοιχεία στο Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας

Το Υπουργείο Πολιτισμού, υλοποιώντας από το 2006 τη Σύμβαση της UNESCO για τη διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιά (2003), έπειτα από συστηματική επεξεργασία της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και τη γνωμοδότηση του  αρμόδιου Συμβουλίου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, αποφάσισε τις νέες εγγραφές στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, το οποίο, πλέον, αριθμεί 199 στοιχεία που αναδεικνύουν την πολυμορφία, τη δημιουργικότητα και τη συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού. Από τους Καλαρρύτες και την Κρανιά Καρδίτσας έως τη Ροδόπη και την Καστοριά, κοινότητες σε διαφορετικές γωνιές της χώρας διατηρούν πρακτικές και παραδόσεις που δεν επιβιώνουν ως μουσειακά κατάλοιπα, αλλά εξακολουθούν να τελούνται και να μεταδίδονται. 

 

Λιτανεία της Ιερής Εικόνας της Παναγίας της Βουλκανιώτισσας 

Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ιστορικά πανηγύρια της Πελοποννήσου, με σημαντική θρησκευτική και πολιτιστική σημασία. Η λιτανεία της Παναγίας Βουλκανιώτισσας τελείται κάθε χρόνο τη νύχτα 19 προς 20 Σεπτεμβρίου, σε ανάμνηση της διάσωσης κατοίκων από λοιμό, σύμφωνα με την παράδοση. Η πομπή ξεκινά από τη Μονή Βουλκάνου, διανύει περίπου 20 χιλιόμετρα και καταλήγει το πρωί στη Μεσσήνη, συγκεντρώνοντας πλήθος πιστών και σηματοδοτώντας το ιστορικό τοπικό πανηγύρι της.

Κουλουρία του Αρχάγγελου Ρόδου

Η κουλουρία είναι παραδοσιακό ζυμαρικό του Αρχαγγέλου Ρόδου και σερβίρεται ως πρώτο πιάτο στο γαμήλιο τραπέζι. Μέρες πριν από τον γάμο, συγγενείς συγκεντρώνονται στο σπίτι της νύφης, όπου οι γυναίκες πλάθουν την κουλουρία με τραγούδια και ευχές. Ανήμερα, μαγειρεύεται σε ζωμό κρέατος και προσφέρεται με λίγο τριμμένο τυρί, σύμφωνα με την παράδοση.

Η Παραδοσιακή Ζουπανιώτικη Τέχνη της Πέτρας

Η Ζουπανιώτικη τέχνη της πέτρας αποτελεί παραδοσιακή τεχνογνωσία λατόμευσης, λιθοξοϊκής και δόμησης, συνδεδεμένη με τα μαστοροχώρια του Βοΐου Κοζάνης. Επιβιώνει χάρη στους λίγους εναπομείναντες μαστόρους σε Πεντάλοφο, Βυθό, Δίλοφο και Αυγερινό, ενώ παραμένει βαθιά εγγεγραμμένη στη συλλογική μνήμη, την τοπική ταυτότητα, τα τραγούδια, τα έθιμα και τα πολιτιστικά δρώμενα της Δυτικής Μακεδονίας.

Καβοντορίτικος χορός

Ο Καβοντορίτικος είναι χαρακτηριστικός παραδοσιακός χορός της Νότιας Εύβοιας, ιδιαίτερα της περιοχής του Καβοντόρο και της Καρυστίας. Χορεύεται από άνδρες και γυναίκες, στην πλειονότητά τους αρβανίτικης καταγωγής. Η χαρακτηριστική μελωδία αποδίδεται με βιολί, λαούτο, τσαμπούνα, τουμπί, καβοντορίτικη λύρα και φύλλο, ενώ μπορεί να συνοδεύεται από αρβανίτικο ή ελληνόφωνο τραγούδι, συχνά στην περίσταση.

Κόλι Καβύλης ‘Έβρου

Το «Κόλι» είναι ένα αγερμικό ανδρικό δρώμενο του Δωδεκαημέρου που τελείται στην κοινότητα της Καβύλης Έβρου στις 24-25 Δεκεμβρίου. Πρόκειται για τα παραδοσιακά κάλαντα της κοινότητας, που ψάλλονται από τους νέους της Καβύλης, με τη συνοδεία μουσικών οργάνων, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ευετηρία και η καλή συγκομιδή.

Λαζαρίνες Λιβαδιάς Σερρών

Το Σάββατο του Λαζάρου, νεαρά κορίτσια στη Λιβαδιά Σερρών, ντυμένα με παραδοσιακές νυφιάτικες φορεσιές, επισκέπτονται τα σπίτια και τραγουδούν παινέματα. Συνοδεύονται από αγόρια με ανθοστολισμένο καλάθι, ενώ η «Μπογιάντσος» συγκεντρώνει τα φιλοδωρήματα. Την Κυριακή των Βαΐων ρίχνουν βάγια στο ποτάμι και αναδεικνύουν την «κουμπάρα», που κάνει τραπέζι στις υπόλοιπες ανήμερα το Πάσχα.

Το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής στους Καλαρρύτες Ιωαννίνων

Στους Καλαρρύτες Ιωαννίνων, το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής τελείται κάθε 26 Ιουλίου. Μετά τη λειτουργία σε ναΐσκο μέσα σε σπηλιά, σε υψόμετρο 1.740 μέτρων, ακολουθεί γλέντι στο «Λιβάδι» και το βράδυ στην πλατεία. Το έθιμο συνδέεται με την κτηνοτροφία, τον ποιμενικό βίο και την εποχική μετακίνηση ανθρώπων και ζώων στα ορεινά βοσκοτόπια.

Τα Σεργιάνια στην Κρανιά Καρδίτσας

Τα Σεργιάνια στην Κρανιά Καρδίτσας είναι τελετουργικός γυναικείος χορός των Καραγκούνηδων, που τελείται τις Απόκριες και το Πάσχα χωρίς μουσικά όργανα, μόνο με συλλογικό τραγούδι. Στο παρελθόν αποτελούσε μία από τις ελάχιστες μορφές δημόσιας έκφρασης των γυναικών. Σήμερα παραμένει ζωντανό, συνδέοντας παλαιότερες και νεότερες γυναίκες με την καραγκούνικη πολιτισμική ταυτότητα και κληρονομιά.

Η δημόσια αναπαράσταση του εθίμου «Καλογιάννια» των Σαρακατσάνων στην ΠΕ Ροδόπης

Τα «Καλογιάννια» τελούνται κάθε 24 Ιουνίου στον Παραδοσιακό Μουσειακό Οικισμό των Σαρακατσάνων στη Ροδόπη. Αποτελούν δημόσια αναπαράσταση τελετουργίας λαϊκής λατρείας προς τιμήν του Ιωάννη του Προδρόμου. Το έθιμο ανακαλεί πρακτικές των Πολιτών Σαρακατσάνων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, οι οποίοι παλαιότερα μετακινούνταν σε περιοχές κοντά στην Κωνσταντινούπολη, διατηρώντας ζωντανή τη συλλογική μνήμη.

Το Πασχαλινό Έθιμο της Ροδάνης στη Συνοικία Απόζαρι της Καστοριάς

Πρόκειται για πασχαλινό έθιμο που τελείται στη συνοικία Απόζαρι του Δήμου Καστοριάς. Πρωταγωνιστικό ρόλο έχει η ροδάνη, μια ιδιότυπη ξύλινη χειροποίητη κατασκευή, στη μορφή περιστρεφόμενης κούνιας με καθίσματα, η οποία τοποθετείται κάθε χρόνο στην κεντρική πλατεία της συνοικίας στο πλαίσιο των πασχαλινών εορτασμών. Το «γύρισμά» της αρχίζει τη Μεγάλη Πέμπτη, διακόπτεται τη Μεγάλη Παρασκευή, συνεχίζεται το Μεγάλο Σάββατο και ολοκληρώνεται την Κυριακή του Θωμά. Στα καθίσματα ανεβαίνουν νεότεροι και μεγαλύτεροι, κάτοικοι της συνοικίας αλλά και επισκέπτες.

Μενδώνη: «Ο πολιτιστικός μας πλούτος να παραμένει προσβάσιμος και δημιουργικός για τις επόμενες γενιές»

«Με την εγγραφή δέκα νέων στοιχείων στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ενισχύουμε έμπρακτα τη διαρκή προσπάθεια του Υπουργείου Πολιτισμού για την καταγραφή, τη διαφύλαξη και την ανάδειξη του ανεκτίμητου πλούτου της άυλης πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Κάθε νέο στοιχείο αποτυπώνει μια ξεχωριστή έκφραση της πολιτιστικής μας ταυτότητας, καθώς και τις γνώσεις, τις δεξιότητες, τις πρακτικές και τη συλλογική μνήμη των κοινοτήτων που το διατηρούν και το μεταδίδουν από γενιά σε γενιά» σημείωσε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και επισήμανε «σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες και τους φορείς τους, στόχος μας είναι αυτή η κληρονομιά να παραμένει ζωντανή και να αποτελεί οργανικό μέρος της σύγχρονης κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής, αλλά και πηγή έμπνευσης για τη σύγχρονη δημιουργία. Με τις νέες εγγραφές, το Εθνικό Ευρετήριο αριθμεί πλέον 199 στοιχεία, αναδεικνύοντας την πολυμορφία, τη δημιουργικότητα και τη συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού. Η προστασία και η ανάδειξή τους αποτελεί κοινή ευθύνη, ώστε ο πολιτιστικός μας πλούτος να παραμένει προσβάσιμος και δημιουργικός για τις επόμενες γενιές».

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ