Υπέρταση: Επιστήμονες εντόπισαν νέα πιθανή αιτία στον εγκέφαλο – Η ανακάλυψη που ανοίγει δρόμο για νέα θεραπεία

Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι οι ερευνητές υποστηρίζουν πως έχουν εντοπίσει έναν πιθανό τρόπο να αναστρέψουν τον συγκεκριμένο μηχανισμό, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο για τη θεραπεία της υπέρτασης.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο στη Βραζιλία και του Πανεπιστημίου του Όκλαντ στη Νέα Ζηλανδία και επικεντρώνεται στην πλάγια παραπροσωπική περιοχή του εγκεφάλου, γνωστή ως lateral parafacial region (pFL).

Η περιοχή του εγκεφάλου που μπορεί να ανεβάζει την πίεση

Η pFL συνδέεται με τον έλεγχο της αναπνοής και ειδικότερα με τις δυνατές και ελεγχόμενες εκπνοές που πραγματοποιούμε, για παράδειγμα, όταν ασκούμαστε, βήχουμε ή γελάμε.

Ωστόσο, πειράματα σε αρουραίους έδειξαν ότι η συγκεκριμένη περιοχή μπορεί να έχει και μία ακόμη λειτουργία: να προκαλεί συστολή των αιμοφόρων αγγείων, οδηγώντας σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η σύνδεση ανάμεσα στον έλεγχο της αναπνοής και στα σήματα που ρυθμίζουν τα αιμοφόρα αγγεία θα μπορούσε να αποτελεί έναν από τους μηχανισμούς που προκαλούν υπέρταση.

Η ανακάλυψη θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην κατανόηση του γιατί ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών εξακολουθεί να έχει μη ελεγχόμενη αρτηριακή πίεση παρά τη λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων.

Η σύνδεση με το «fight or flight»

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι νευρώνες της pFL μπορούν να συνδέουν μεταβολές στον ρυθμό της αναπνοής –οι οποίες μπορεί να περνούν απαρατήρητες– με αυξημένη δραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος.

Πρόκειται για το σύστημα που συμμετέχει στην αντίδραση «μάχης ή φυγής» και παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.

Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες στη μελέτη τους, περίπου οι μισοί ασθενείς με υπέρταση ενδέχεται να έχουν κάποια νευρογενή συνιστώσα. Η κατανόηση των μηχανισμών που προκαλούν την υπερδραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος θα μπορούσε, επομένως, να οδηγήσει σε νέες θεραπευτικές στρατηγικές.

Τι έδειξαν τα πειράματα

Στα πειράματα σε αρουραίους, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τεχνικές γενετικής μηχανικής για να ενεργοποιούν και να απενεργοποιούν τους νευρώνες της pFL.

Παράλληλα παρακολουθούσαν τη νευρική δραστηριότητα που σχετίζεται με την αναπνοή, τη λειτουργία του συμπαθητικού νευρικού συστήματος και την αρτηριακή πίεση.

Όταν ενεργοποίησαν τους συγκεκριμένους νευρώνες σύμφωνα με το Circulation Research , διαπίστωσαν ότι ενεργοποιούνταν και άλλα εγκεφαλικά κυκλώματα, με τελικό αποτέλεσμα την αύξηση της πίεσης.

Στους υπερτασικούς αρουραίους, μάλιστα, οι νευρώνες της pFL δεν συμμετείχαν μόνο στη λειτουργία της αναπνοής, αλλά έστελναν επίσης σήματα που οδηγούσαν στη συστολή των αιμοφόρων αγγείων.

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήρθε όταν οι επιστήμονες απενεργοποίησαν την περιοχή.

«Ανακαλύψαμε ότι, σε συνθήκες υψηλής αρτηριακής πίεσης, η πλάγια παραπροσωπική περιοχή ενεργοποιείται και, όταν η ομάδα μας απενεργοποίησε αυτή την περιοχή, η αρτηριακή πίεση έπεσε σε φυσιολογικά επίπεδα», δήλωσε ο φυσιολόγος Julian Paton από το Πανεπιστήμιο του Όκλαντ.

Τι σχέση έχει η υπνική άπνοια

Τα ευρήματα προσφέρουν επίσης μια πιθανή εξήγηση για τη γνωστή σχέση ανάμεσα στην υπνική άπνοια και την υπέρταση.

Οι νευρώνες της pFL δεν συμμετέχουν στη φυσιολογική αναπνοή, αλλά ενεργοποιούνται όταν αυξάνονται τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα ή μειώνεται το οξυγόνο – συνθήκες που μπορούν να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια επεισοδίων υπνικής άπνοιας.

Έτσι, η διαταραχή της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου ενδέχεται μέσω αυτού του μηχανισμού να επηρεάζει και την αρτηριακή πίεση.

Η νέα θεραπευτική στρατηγική που εξετάζουν

Το επόμενο βήμα είναι να βρεθεί τρόπος να επηρεάζονται οι συγκεκριμένοι νευρώνες χωρίς να διαταράσσονται άλλες λειτουργίες του εγκεφάλου.

Οι επιστήμονες εξετάζουν για τον σκοπό αυτό τα καρωτιδικά σωμάτια, μικρές ομάδες κυττάρων στον λαιμό που λειτουργούν ως αισθητήρες για τα επίπεδα οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα και μπορούν να επηρεάσουν την pFL χωρίς να απαιτείται άμεση παρέμβαση στον εγκέφαλο.

«Στόχος μας είναι να στοχεύσουμε τα καρωτιδικά σωμάτια και εισάγουμε ένα νέο φάρμακο, το οποίο επαναπροσδιορίζουμε ώστε να περιορίσουμε τη δραστηριότητά τους και να απενεργοποιήσουμε εξ αποστάσεως την πλάγια παραπροσωπική περιοχή με ασφάλεια, χωρίς δηλαδή να χρειάζεται να χρησιμοποιήσουμε ένα φάρμακο που διεισδύει στον εγκέφαλο», εξήγησε ο Paton.

Ενθαρρυντικά αποτελέσματα και σε ανθρώπους

Μια δεύτερη μελέτη από την ίδια ερευνητική ομάδα έχει δώσει επιπλέον στοιχεία για τη συγκεκριμένη θεραπευτική κατεύθυνση.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η πυριδοξάλη-5′-φωσφορική, η ενεργός μορφή της βιταμίνης Β6, μπορεί να μπλοκάρει έναν υποδοχέα που ονομάζεται P2X3 και παρουσιάζει αυξημένη δραστηριότητα στα καρωτιδικά σωμάτια ατόμων με υψηλή αρτηριακή πίεση.

Σε υπερτασικούς αρουραίους, η χορήγηση της ουσίας οδήγησε σε μέση μείωση της αρτηριακής πίεσης κατά σχεδόν 16 mmHg.

Μια μικρή δοκιμή σε 14 ανθρώπους με υπέρταση έδειξε επίσης ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση περιόρισε την υπερβολική αντίδραση του οργανισμού στα χαμηλά επίπεδα οξυγόνου, τουλάχιστον στους συμμετέχοντες που παρουσίαζαν μεγαλύτερη ευαισθησία.

Τα αποτελέσματα, πάντως, δεν σημαίνουν ότι η βιταμίνη Β6 αποτελεί θεραπεία για την υπέρταση, καθώς απαιτούνται πολύ μεγαλύτερες και αυστηρότερες κλινικές δοκιμές για να διαπιστωθούν η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της συγκεκριμένης θεραπευτικής στρατηγικής.

Η βασική έρευνα πραγματοποιήθηκε σε ζωικά μοντέλα και επομένως δεν έχει ακόμη αποδειχθεί ότι ο ίδιος ακριβώς μηχανισμός λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο στον άνθρωπο.

Ωστόσο, δεδομένου ότι η υπέρταση αφορά περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού και αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις και άλλες σοβαρές νόσους, η ανακάλυψη ενός νέου βιολογικού μηχανισμού θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για την ανάπτυξη μελλοντικών θεραπειών.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy