Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2026
Λευκωσία 18°
Η ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΙΚΗ ΜΑΣ ΕΚΔΟΣΗΑυτόφωρο της ΚυριακήςΓνωρίστε την ενότητα
Οικονομία

Τρόμος – Fed, BofA, Deutsche Bank προειδοποιούν: Γιατί το AI δολάριο θα φέρει παγκόσμια κατάρρευση – Προ των πυλών ιστορικό κραχ

Τι προειδοποιούν ο πρόεδρος της Fed, Kevin Warsh, και οι αναλυτές της Wall Street για το χρέος-μαμούθ των 800 δισ. δολαρίων, την εξάρτηση του αμερικανικού νομίσματος από την τεχνητή νοημοσύνη και τον κίνδυνο ενός…

20 Νοεμβρίου 2026 · 20:09

  

Τι προειδοποιούν ο πρόεδρος της Fed, Kevin Warsh, και οι αναλυτές της Wall Street για το χρέος-μαμούθ των 800 δισ. δολαρίων, την εξάρτηση του αμερικανικού νομίσματος από την τεχνητή νοημοσύνη και τον κίνδυνο ενός παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού κραχ το 2027.

Συναγερμό στις αγορές προκαλούν οι προειδοποιήσεις των Fed, BofA και DeutscheBank για τους κινδύνους που κρύβει η σύνδεση της τεχνητής νοημοσύνης με το δολάριο.
Οι χρηματοπιστωτικοί κολοσσοί εκτιμούν πως η ανεξέλεγκτη χρήση της AI απειλεί τη σταθερότητα του παγκόσμιου συστήματος.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, η ανθρωπότητα βρίσκεται πλέον προ των πυλών ενός πρωτοφανούς, ιστορικού κραχ.
Ειδικότερα, όταν ο Kevin Warsh ανέλαβε καθήκοντα στη FederalReserve τον Μάιο του 2026, η βιβλιογραφία που πιθανότατα είχε μαζί του ήταν γεμάτη από έργα των Milton Friedman και Adam Smith.
Έξι μήνες αργότερα, θα μπορούσε κάλλιστα να περιλαμβάνει και τους Isaac Asimov, Arthur C. Clarke και Philip K. Dick.
Υπό τον Warsh, η τεχνητήνοημοσύνη (AI) πέρασε γρήγορα από το πεδίο της επιστημονικής φαντασίαςσε μία από τις καθοριστικές μεταβλητές για τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας το 2027.
Η εβδομάδα που πέρασε ανέδειξε με ιδιαίτερη σαφήνεια αυτήν τη μετατόπιση.
Αντί να επικεντρώνεται στον πληθωρισμό ή στον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας, ο Warsh αφιέρωσε μεγάλο μέρος της προσοχής του σε ένα νέο ερώτημα:
Πώς η AI θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τόσο την αμερικανική οικονομία όσο και την παγκόσμια κυριαρχία του δολαρίου.
Η Fed χαρτογραφεί πλέον ενεργά διαφορετικάσενάρια για το πώς η AI θα μπορούσε να μετασχηματίσει τη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.
«Αυτό που ενδέχεται να διαφοροποιεί την AI ως παράγοντα οικονομικής επιρροής είναι η δυνατότητά της να ενισχύσει θεαματικά την παραγωγή νέων ιδεών», δήλωσε ο Warsh σε ομιλία του στις 16 Νοεμβρίου.
«Φαίνεται ότι μεταβάλλει τον τρόπο με τον οποίο συντελείται η καινοτομία και, εξίσου σημαντικό, την ταχύτητά της.
Εάν διευρυνθεί η παραγωγή ιδεών, η ανάπτυξη θα μπορούσε να διατηρηθεί σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο».
Παρόμοια συμπεράσματα διατυπώνονται όλο και συχνότερα και στη Wall Street.
Σε πρόσφατη ανάλυσή της, η Goldman Sachs υποστήριξε ότι μέρος της ανθεκτικότητας του δολαρίου οφείλεται στον ενθουσιασμό των επενδυτών για τις εταιρείες που αναμένεται να ωφεληθούν περισσότερο από την έκρηξη των επενδύσεων στην AI.
«Διαπιστώσαμε ότι η πορεία του δολαρίου φαίνεται να συνδέεται με την πορεία των μετοχών που σχετίζονται με την AI, τόσο σε περιόδους ευνοϊκών όσο και σε περιόδους δυσμενών συνθηκών», σημείωσε η GoldmanSachs.
Ο GeorgeSaravelos, επικεφαλής της παγκόσμιας ομάδας έρευνας συναλλάγματος της Deutsche Bank, έφτασε μάλιστα στο σημείο να χαρακτηρίσει το δολάριο «AI dollar».
Όπως υποστηρίζει, η επενδυτική έκρηξη γύρω από την AI βοηθά να εξηγηθεί γιατί οι προβλέψεις για αποδυνάμωση του αμερικανικού νομίσματος δεν επαληθεύτηκαν φέτος.
«Οι προσδοκίες μας για ένα ασθενέστερο δολάριο φέτος δεν επαληθεύτηκαν», παρατήρησε ο Saravelos.
Αναφερόμενος στις προοπτικές, προειδοποίησε ότι μια επί τα χείρω αναθεώρηση των προσδοκιών για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες που σχετίζονται με την AI θα μπορούσε να οδηγήσει σε χαμηλότερες πραγματικές αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων, να περιορίσει τις εισροές ξένων κεφαλαίων στις μετοχές και να αποδυναμώσει δύο από τους σημαντικότερους πυλώνες στήριξης του δολαρίου.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, στην τελευταία του ομιλία, ο Warsh έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στους κινδύνους της AI παρά στα οφέλη της.
Νωρίτερα φέτος, υπογράμμιζε συχνά τη δυνατότητά της να ενισχύσει την παραγωγικότητα και να αυξήσει το όριο ταχύτητας της οικονομίας, προσφέροντας στη Fed μεγαλύτερη ευελιξία ακόμη και σε περιόδους ισχυρής ανάπτυξης.
Τώρα, ωστόσο, ο τόνος του είναι πιο επιφυλακτικός.
«Κανένας τεχνολογικόςμετασχηματισμός δεν είναι απαλλαγμένος από κινδύνους», δήλωσε ο Warsh.
«Και οι κίνδυνοι στην προκειμένη περίπτωση, εάν παραβλεφθούν, μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα ανατρεπτικοί και να επιφέρουν σημαντικό οικονομικό κόστος».

Εξαιρετικά αισιόδοξη προσδοκία

Μια ανησυχία είναι ότι η εξαιρετικά αισιόδοξη προσδοκία που περιβάλλει την τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται, κάποια στιγμή, να προσκρούσει στην οικονομική πραγματικότητα.
Έπειτα από χρόνια μεγάλων επενδύσεων και εντυπωσιακής ανόδου των χρηματιστηριακών αποτιμήσεων, οι αναμενόμενες αποδόσεις μπορεί να αποδειχθούν κατώτερες των προσδοκιών, πυροδοτώντας απότομη αναπροσαρμογή της αξίας των περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με την AI, ευρύτερη οικονομική επιβράδυνση και αύξηση της ανεργίας.
Οι ανησυχίες αυτές εξηγούν γιατί η Fed εξετάζει πλέον, μέσω δοκιμών αντοχής (stress tests), ένα ευρύ φάσμα σεναρίων που σχετίζονται με την AI.
Ο διοικητής της Fed, Michael Barr, επανέλαβε αυτές τις προειδοποιήσεις αυτή την εβδομάδα, εστιάζοντας στην αυξανόμενη έκθεση του χρηματοπιστωτικού συστήματος στον συγκεκριμένο τομέα.
«Πέρα από το ζήτημα των χρηματιστηριακών αποτιμήσεων, η ανάπτυξη των υποδομών της AI χρηματοδοτείται ολοένα και περισσότερο μέσω δανεισμού», σημείωσε ο Barr.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Fed μελετά τρεις διαύλους μέσω των οποίων το χρέος που σχετίζεται με τις υποδομές προηγμένων υπολογιστικών συστημάτων, όπως το αποκάλεσε, θα μπορούσε να απειλήσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα:
Την ταχεία αύξηση του δανεισμού από εταιρείες AI, τα ολοένα πιο περίπλοκα και κυκλικά δίκτυα χρηματοδότησης, καθώς και ένα πλέγμα σύνθετων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που συνδέονται με τον κλάδο.
«Σε περίπτωση σημαντικής αναπροσαρμογής των αποτιμήσεων των επενδύσεων στην AI», ανέφερε ο Barr, «οι πιέσεις που θα προκύψουν από αυτές τις τρεις πτυχές της χρηματοδότησης της AI θα μπορούσαν να εντείνουν περαιτέρω την πτώση».
Ο Barr επισήμανε ότι το χρέος που καταγράφεται στους ισολογισμούς των επτά μεγαλύτερων εταιρειών AI έχει αυξηθεί σημαντικά φέτος και αναμένεται να ξεπεράσει τα 800 δισ. δολάρια πριν από το τέλος του έτους.
«Η αύξηση του χρέους αυτών των εταιρειών θυμίζει τον επενδυτικό κύκλο στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000», προειδοποίησε.
Ωστόσο, ενώ οι αρμόδιοι για τη χάραξη πολιτικής εστιάζουν στους χρηματοπιστωτικούς κινδύνους, οι επενδυτές στρέφουν όλο και περισσότερο την προσοχή τους σε ένα άλλο ενδεχόμενο: μια υποχώρηση της αγοράς AI θα μπορούσε να εξελιχθεί και σε κρίση του δολαρίου.
«Οι αμερικανικές μετοχές τεχνολογίας έχουν καταγράψει πολύ ισχυρές αποδόσεις τα τελευταία χρόνια, τόσο σε απόλυτους όρους όσο και σε σύγκριση με άλλες αγορές», δήλωσε η αναλύτρια της Nordea, Kirsti Sunde Midttun.
«Αυτό έχει συμβάλει στην ενίσχυση του δολαρίου».
Το πρόβλημα, όπως υποστηρίζει, είναι ότι η πορεία προς την κερδοφορία εξακολουθεί να είναι αβέβαιη.
«Μια απότομη πτώση της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική αποδυνάμωση του δολαρίου».
Τα κέρδη που οφείλονται στην AI και καταγράφονται στο χρηματιστήριο έχουν προσελκύσει τεράστιες εισροές ξένων κεφαλαίων στις ΗΠΑ.
Οι εισροές αυτές έχουν ενισχύσει το δολάριο, καθώς οι επενδυτές από το εξωτερικό μετατρέπουν τα εγχώρια νομίσματά τους σε δολάρια προκειμένου να αγοράσουν μετοχές εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον χώρο της AI.
Η εξέλιξη αυτή καθιστά τόσο τη Wall Street όσο και το δολάριο σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένα από την εμπορική επιτυχία της επενδυτικής έκρηξης στην AI.
«Ένα σημαντικό μέρος των εσόδων του κλάδου της AI προέρχεται από εταιρείες ανάπτυξης μοντέλων, όπως η OpenAI και η Anthropic, καθώς και από την ανάγκη τους για ολοένα μεγαλύτερη δυναμικότητα στα data centers», σημείωσε η Midttun.
Ωστόσο, πολλές από αυτές τις εταιρείες εξακολουθούν να καταγράφουν σημαντικές ζημίες.
Εάν η πρόσβαση σε κεφάλαια περιοριστεί προτού επιτευχθεί η κερδοφορία, η ζήτηση σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού της AI θα μπορούσε να υποχωρήσει απότομα, συμπαρασύροντας τα κέρδη, τις αποτιμήσεις και, τελικά, το ίδιο το δολάριο.
Άλλοι, πάντως, υποστηρίζουν ότι η συμβολή της τεχνολογίας στην οικονομία ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερη από εκείνη που αποτυπώνουν τα επίσημα στατιστικά στοιχεία.
Η Mary Kate Godfrey, του Council on Foreign Relations, υποστηρίζει ότι οι συμβατικοί δείκτες πιθανότατα υποεκτιμούν τη συμβολή της AI στην ανάπτυξη των ΗΠΑ, καθώς μεγάλο μέρος του εξοπλισμού που τροφοδοτεί αυτή την τεχνολογική επανάσταση εισάγεται από το εξωτερικό και, ως εκ τούτου, αφαιρείται από τους υπολογισμούς του ΑΕΠ.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg, τις οποίες επικαλείται η Godfrey, η ανάπτυξη των ΗΠΑ το 2025 θα είχε διαμορφωθεί στο 3,1%, αντί του επίσημα καταγεγραμμένου 2,3%, εάν είχαν εξαλειφθεί αυτές οι στρεβλώσεις.
Παράλληλα, οι επενδύσεις στην AI έχουν τροφοδοτήσει την κατασκευαστική δραστηριότητα στον τομέα των data centers και έχουν δημιουργήσει περίπου ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας.
Ωστόσο, τα οφέλη δεν κατανεμήθηκαν ισότιμα.
«Πολλά νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος δεν έχουν επωφεληθεί από την άνοδο της χρηματιστηριακής αγοράς και εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω του υψηλού πληθωρισμού, των τιμών της ενέργειας, αλλά και της αργής αύξησης των μισθών», δήλωσε η Godfrey.
Ούτε οι υποσχόμενες αυξήσεις της παραγωγικότητας χάρη στην AI έχουν, μέχρι στιγμής, υλοποιηθεί ουσιαστικά.
«Πιστεύω ότι η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη θα προέλθει από τη διάχυση των τεχνολογιών στην οικονομία», δήλωσε ο ανώτερος ερευνητής του CFR, Vinh Nguyen.
«Ωστόσο, θα χρειαστούν πέντε έως οκτώ χρόνια για να αποδώσει αυτή η διαδικασία».
Πρόσφατη μελέτη της McKinsey εκτιμά ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία ενδέχεται να εκτοπιστούν από την αγορά εργασίας στις ΗΠΑ από έξι έως 16 εκατομμύρια εργαζόμενοι.
Τα κέρδη παραγωγικότητας μπορεί τελικά να επιτευχθούν εις βάρος της αύξησης της απασχόλησης, ιδιαίτερα για τους εργαζόμενους σε θέσεις εισαγωγικού επιπέδου.
Προς το παρόν, πάντως, οι αγορές εξακολουθούν να εστιάζουν στις θετικές προοπτικές.
Ο στρατηγικός αναλυτής της Barclays, Θέμος Φιωτάκης, εκτιμά ότι οι κεφαλαιουχικές δαπάνες για την AI θα εξακολουθήσουν να αποτελούν ισχυρό μοχλό ανάπτυξης έως το 2027, στηρίζοντας τόσο τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία όσο και το δολάριο.
Ο Steven Englander της Standard Chartered θεωρεί ότι η λογική είναι απλή: εάν η καινοτομία οδηγήσει σε υψηλότερη αύξηση της παραγωγικότητας, ενίσχυση των κερδών και άνοδο του επιτοκίου ισορροπίας, τότε τα διεθνή κεφάλαια θα συνεχίσουν να κατευθύνονται προς τις ΗΠΑ.
Ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι οι επιπτώσεις αυτής της εξέλιξης είναι ακόμη βαθύτερες.
Η στρατηγική αναλύτρια της Deutsche Bank, Mallika Sachdeva, υποστηρίζει ότι τα «δολάρια των μικροτσίπ» (chip dollars) αντικαθιστούν το πλαίσιο του πετροδολαρίου, το οποίο διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό την οικονομική τάξη της μεταπολεμικής περιόδου.

Η ενίσχυση των ημιαγωγών ως κινητήριας δύναμης

«Η ενίσχυση των ημιαγωγών ως κινητήριας δύναμης της κυριαρχίας του δολαρίου αποτελεί ένδειξη μιας μεταβολής στην ίδια την πηγή της αμερικανικής ισχύος», έγραψε ο Sachdeva.
«Η ισχύς αυτή μετατοπίζεται από τη γεωπολιτική στην τεχνολογική ηγεσία».
Το ερώτημα, βέβαια, είναι τι θα συμβεί εάν ο επενδυτικός κύκλος της τεχνητής νοημοσύνης (AI) κλονιστεί.
Τι θα γίνει αν η ζήτηση αποδειχθεί κατώτερη των προσδοκιών;
Αν τα κέρδη δεν υλοποιηθούν;
Ή αν η καθηγήτρια του Wharton, Jessica Wachter, έχει δίκιο όταν εκτιμά ότι η σημερινή επενδυτική επέκταση στον τομέα της AI ενδέχεται να εξελιχθεί στη «μεγαλύτερη κακή κατανομή κεφαλαίων στην ιστορία»;
Οι κίνδυνοι αυτοί δεν περιορίζονται σε καμία περίπτωση στη Silicon Valley.
Η άνοδος του δολαρίου έχει ήδη αρχίσει να προκαλεί αυξανόμενες πιέσεις στον υπόλοιπο κόσμο.
Ο Michael Hartnett της BofA Global Research προειδοποιεί ότι, εάν το αμερικανικό νόμισμα συνεχίσει να ενισχύεται, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια «καταστροφική δύναμη» για τις παγκόσμιες αγορές.
Από την πλευρά της, η Emily Roland της Manulife John Hancock Investments επισημαίνει ότι η ισχυροποίηση του δολαρίου τείνει να οδηγεί σε αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες διεθνώς, δημιουργώντας πρόσθετα εμπόδια για τα περιουσιακά στοιχεία υψηλότερου κινδύνου.
Η δυναμική αυτή γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στην Ασία.
Η πιο επιθετική, ως προς την αντιμετώπιση του πληθωρισμού, στάση της Fed υπό τον Warsh έχει αλλάξει δραστικά το τοπίο.
Από τότε που διαδέχθηκε τον Jerome Powell τον Μάιο, έχει αποδειχθεί σαφώς πιο προσηλωμένος στην καταπολέμηση του πληθωρισμού απ’ ό,τι πολλοί ανέμεναν.
Με τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ να παραμένει στο 3,7% και την ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας να διατηρεί την οικονομία σε σταθερή τροχιά, τα περιθώρια της Fed για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής εξακολουθούν να είναι περιορισμένα.
Για την Ασία, οι συνέπειες γίνονται ολοένα και πιο δύσκολο να αγνοηθούν.
Νομίσματα όπως το γεν και η ρουπία, αλλά και η ρουπία της Ινδονησίας, βρίσκονται υπό έντονη πίεση, ενώ στην πτωτική πορεία έχουν προστεθεί και το πέσο των Φιλιππίνων και το ταϊλανδικό μπατ.
Ο κοινός παρονομαστής είναι ένα ολοένα ισχυρότερο δολάριο, το οποίο αναγκάζει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, από το Τόκιο έως την Τζακάρτα, να βρίσκονται σε σχεδόν διαρκή επιφυλακή.
Αν σε αυτό προστεθεί και η αβεβαιότητα γύρω από τη σύγκρουση με το Ιράν, η έλξη που ασκεί το δολάριο γίνεται ακόμη ισχυρότερη.
Ο κόσμος μπορεί να εξακολουθεί να συζητά αν η AI θα μεταμορφώσει την παγκόσμια οικονομία.
Οι αγορές, ωστόσο, έχουν ήδη πάρει θέση.
Το δολάριο διαπραγματεύεται ολοένα και περισσότερο σαν ένα νόμισμα που συνδέεται άμεσα με την AI, και ίσως ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το 2027 να είναι το τι θα συμβεί αν αυτή η επενδυτική επιλογή αποδειχθεί λανθασμένη.

www.bankingnews.gr

Πηγή – BankingNews

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Στήριξε την ανεξάρτητη ενημέρωση

Επίλεξε τη συνδρομή που προτιμάς. Η ασφαλής πληρωμή ολοκληρώνεται μέσω Stripe.