Το επόμενο βήμα για να σπάσει η στασιμότητα στο Κυπριακό

Της Ελένης Κωνσταντίνου

Η τελευταία συμφωνία μεταξύ των δύο ηγετών δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα ακόμη πακέτο μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Αντίθετα, θα πρέπει να ιδωθεί ως απάντηση στις σοβαρές προειδοποιήσεις της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, ότι η απουσία προόδου ενδέχεται να οδηγήσει το Κυπριακό σε αχαρτογράφητα νερά.

Αυτό επισημαίνει ο Γραμματέας Διεθνών Σχέσεων του Κόμματος Κοινοτικής Δημοκρατίας (TDP), Κεμάλ Μπαϊκαλί, υπογραμμίζοντας ότι η επόμενη περίοδος είναι καθοριστική για το μέλλον της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Όπως σημειώνει με δηλώσεις του στη «Χαραυγή», η ολοκλήρωση της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες στο τέλος του χρόνου δημιουργεί ένα φυσικό χρονικό ορόσημο, καθώς παραμένει αβέβαιο εάν και πότε ο διάδοχός του θα συμπεριλάβει το Κυπριακό στις προτεραιότητές του.

Η τριμερής και η προοπτική διάσκεψης 5+1

Ο Κεμάλ Μπαϊκαλί θεωρεί ότι η συμφωνία για πραγματοποίηση τριμερούς συνάντησης των δύο ηγετών με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ αποτελεί το σημαντικότερο πολιτικό αποτέλεσμα της τελευταίας συνάντησής τους.

Μέσα από αυτή τη συνάντηση, ο Αντόνιο Γκουτέρες θα επιχειρήσει να διαπιστώσει κατά πόσο μπορούν να δημιουργηθούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για τη σύγκληση μιας διάσκεψης 5+1, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει το επόμενο ουσιαστικό βήμα για την επαναφορά του Κυπριακού σε μια πορεία με προσανατολισμό την επίτευξη αποτελεσμάτων.

Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις πως απομένει αρκετός χρόνος για τη σύγκληση μιας τέτοιας διάσκεψης πριν από το τέλος του έτους. Ωστόσο εκτιμά ότι ακόμη και στο δυσμενέστερο σενάριο, στόχος των Ηνωμένων Εθνών θα πρέπει να είναι η παράδοση του φακέλου του Κυπριακού στον επόμενο Γενικό Γραμματέα ως ενεργού διπλωματικής διαδικασίας, με προοπτική επανέναρξης των διαπραγματεύσεων.

Τα οδοφράγματα δεν αποτελούν αυτοσκοπό

Αναφερόμενος στα αποτελέσματα της τελευταίας συνάντησης των δύο ηγετών, ο Μπαϊκαλί χαιρετίζει την πρόοδο στο ζήτημα της διάνοιξης των δύο οδοφραγμάτων, καθώς και τις συμφωνίες για την επαναφορά του προγράμματος «Imagine» και τη δημιουργία μηχανισμού συνεργασίας σε περιπτώσεις καταστροφών.

Ωστόσο προειδοποιεί ότι τα συγκεκριμένα επιτεύγματα δεν πρέπει να θεωρηθούν αυτοσκοπός. Οι δύο ηγέτες έχουν δεσμευτεί για περαιτέρω πρόοδο μέχρι το τέλος του χρόνου και, όπως υπογραμμίζει, θα πρέπει να τηρήσουν τη δέσμευσή τους.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην κατάσταση στο οδόφραγμα Αγίου Δομετίου/Κερύνειας, σημειώνοντας ότι η σημερινή κυκλοφοριακή συμφόρηση είναι μη βιώσιμη για τους κατοίκους της περιοχής και προκαλεί σημαντική περιβαλλοντική επιβάρυνση. Για τον λόγο αυτό, οι εναλλακτικές προτάσεις που έχουν καταθέσει οι δήμαρχοι της Λευκωσίας θα πρέπει να εξεταστούν σοβαρά και χωρίς καθυστέρηση.

Να μην εγκλωβιστεί το Κυπριακό στις εκλογές

Ο γραμματέας Διεθνών Σχέσεων του TDP προειδοποιεί επίσης για τον κίνδυνο το Κυπριακό να εγκλωβιστεί σε έναν διαδοχικό κύκλο εκλογικών αναμετρήσεων. Μετά τις τουρκοκυπριακές εκλογές της 6ης Δεκεμβρίου 2026, το 2027 θα είναι εκλογική χρονιά για την ελληνοκυπριακή κοινότητα.

Το ζητούμενο, όπως αναφέρει, είναι να μην αναβάλλονται οι δύσκολες αποφάσεις από τη μία εκλογική αναμέτρηση στην επόμενη. Για να αποφευχθεί αυτός ο φαύλος κύκλος, θα πρέπει να διαπιστωθεί κατά πόσο υπάρχει επαρκές κοινό έδαφος για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Αυτό προϋποθέτει, σύμφωνα με τον ίδιο, πραγματική διάθεση και από τις δύο πλευρές για αμοιβαίες υποχωρήσεις στη βάση του λεγόμενου Πλαισίου Γκουτέρες.

Οι κίνδυνοι από την παγίωση της διχοτόμησης

«Το status quo ούτε είναι παγιωμένο ούτε είναι βιώσιμο», τονίζει ο Μπαϊκαλί, επισημαίνοντας ότι η σημερινή κατάσταση συνεχίζει να εξελίσσεται και εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους, ιδιαίτερα μέσα σε ένα ολοένα και πιο ασταθές περιφερειακό περιβάλλον.

Εκφράζει, μάλιστα, ανησυχία για το ενδεχόμενο οι προσπάθειες ένταξης στον χώρο Σένγκεν πριν από την επίτευξη λύσης να ενισχύσουν περαιτέρω την παγίωση της Πράσινης Γραμμής ως de facto εξωτερικού συνόρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως επισημαίνει, μια τέτοια εξέλιξη δεν θα έχει μόνο φυσικές και διοικητικές συνέπειες, αλλά θα επηρεάσει και τη συνείδηση των νεότερων γενεών, οι οποίες δεν έχουν γνωρίσει ποτέ μια ενωμένη Κύπρο.

Γι’ αυτό θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό να ακουστεί ισχυρή φωνή υπέρ της λύσης κατά τις επερχόμενες προεκλογικές εκστρατείες και στις δύο κοινότητες.

Η στάση της Τουρκίας και τα διδάγματα του Κραν Μοντανά

Αναφερόμενος στον ρόλο της Τουρκίας, ο κ. Μπαϊκαλί σημειώνει ότι, παρόλο που συχνά περιγράφεται ως «ο ελέφαντας στο δωμάτιο», δεν θα πρέπει να παραγνωρίζεται ότι οι προθέσεις της δεν έχουν δοκιμαστεί ουσιαστικά μέσα από μια ανανεωμένη διαπραγματευτική διαδικασία μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά το 2017.

Θέτει, παράλληλα, το ερώτημα πώς θα μπορούσε να σχεδιαστεί μια νέα διαπραγματευτική διαδικασία, ώστε να αποφευχθεί μια ακόμη αποτυχία.

Όπως υπογραμμίζει, δεν αρκεί απλώς να επιστρέψουν τα μέρη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Μια νέα προσπάθεια θα πρέπει να είναι προσεκτικά δομημένη, να στηρίζεται σε σαφείς παραμέτρους και ρεαλιστικές προσδοκίες, αλλά κυρίως να χαρακτηρίζεται από πραγματική δέσμευση για επίτευξη συμφωνίας.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζει για τις δυνάμεις υπέρ της λύσης στην τουρκοκυπριακή κοινότητα, οι οποίες, όπως σημειώνει, έχουν επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην προσπάθεια επίτευξης λύσης. Μια ακόμη αποτυχημένη διαδικασία θα μπορούσε να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τη διατήρηση της λαϊκής υποστήριξης προς αυτές τις δυνάμεις.

«Η επόμενη ευκαιρία δεν πρέπει να χαθεί»

Καταλήγοντας, ο Κεμάλ Μπαϊκαλί υπογραμμίζει ότι, παρά τις δυσκολίες και τη συρρίκνωση των χρονικών περιθωρίων, η προοπτική λύσης παραμένει ανοιχτή.

«Το παράθυρο ευκαιρίας μπορεί να στενεύει, αλλά δεν έχει ακόμη κλείσει», σημειώνει, τονίζοντας ότι ευθύνη των δύο ηγετών, των εγγυητριών δυνάμεων και των Ηνωμένων Εθνών είναι να διασφαλίσουν ότι η επόμενη ευκαιρία για λύση του Κυπριακού δεν θα χαθεί.

«Η πλειοψηφία των Τουρκοκυπρίων τάσσεται υπέρ μιας ομοσπονδιακής λύσης»

Τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που συμφωνήθηκαν μεταξύ των δύο ηγετών, κ. Ερχιουρμάν και κ. Χριστοδουλίδη, κατά την πρόσφατη συνάντησή τους, καθώς και η κοινή τους δήλωση, αποτελούν θετικές εξελίξεις, εκτιμά ο επικεφαλής του τομέα Διεθνών Σχέσεων της Αριστερής Κίνησης (Sol Hareket), Αμπντουλάχ Κορκματζάν. Ερωτηθείς σχετικά από τη «Χαραυγή», ο κ. Κορκματζάν ανέφερε:

«Το άνοιγμα των δύο οδοφραγμάτων θα συμβάλει σημαντικά στην εξυπηρέτηση των τοπικών κοινοτήτων, ιδιαίτερα της Λουρουτζίνας, η οποία βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με τον κίνδυνο αφανισμού. Η επαναφορά του προγράμματος “Imagine” είναι ίσως το σημαντικότερο βήμα, καθώς είναι απαραίτητο να διαμορφώσουμε γενιές που θα μεγαλώνουν με ειρηνικές αντιλήψεις. Οι δύο ηγέτες πρέπει να αξιοποιήσουν αυτό το σημαντικό βήμα προόδου και να συνεχίσουν στη βάση του. Υπάρχουν πολλά ακόμη μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που αναμένουν υλοποίηση, καθώς και αρκετά πρόσθετα σημεία διέλευσης που θα πρέπει να ανοίξουν. Πρέπει να συνεχιστούν χωρίς διακοπή οι πρωτοβουλίες που διευκολύνουν την καθημερινότητα των ανθρώπων μας και ενισχύουν την προσέγγιση μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι κάθε οδόφραγμα που ανοίγει δημιουργεί ένα ρήγμα στο τείχος της διαίρεσης. Ο τελικός στόχος είναι μια Κύπρος χωρίς σύνορα και οδοφράγματα».

Όπως σημείωσε, θα πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες προετοιμασίες ενόψει της τριμερούς συνάντησης με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ενώ οι διαπραγματεύσεις για συνολική διευθέτηση του Κυπριακού πρέπει να επαναρχίσουν το συντομότερο δυνατόν από το σημείο ακριβώς στο οποίο είχαν διακοπεί στο Κραν Μοντανά. Πρόσθεσε επίσης ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Τουρκοκυπρίων τάσσεται υπέρ μιας ομοσπονδιακής λύσης στην Κύπρο.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy

ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Ή
ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ ΚΟΝΤΑ ΜΑΣΕΛΚΥΣΤΙΚΑ ΠΑΚΕΤΑ ΓΙΑ 3 - 6 - 12 ΜΗΝΕΣinfo@aftoforo.com | www.aftoforo.com