Σχέδιο πέντε σημείων της Κομισιόν για ταχεία αντίδραση σε μαζικές αφίξεις στα εξωτερικά σύνορα

Σχέδιο πέντε σημείων για την πρόληψη, την έγκαιρη πρόβλεψη και την αντιμετώπιση αιφνίδιων μαζικών παράτυπων αφίξεων παρουσίασε σήμερα στις Βρυξέλλες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ασφάλειας των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης. Το σχέδιο συζητηθεί στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της 1ης και 2ας Οκτωβρίου.

Ανταπόκριση – Βρυξέλλες

Η πρωτοβουλία αποτελεί την απάντηση της Κομισιόν στην κρίση που σημειώθηκε το καλοκαίρι στη Θέουτα. Οι Βρυξέλλες υπογραμμίζουν ότι οι παράτυπες διελεύσεις βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2021, αναγνωρίζουν όμως ότι τα σύνορα της Ένωσης δοκιμάστηκαν πρόσφατα τόσο στα ανατολικά όσο και στη Μεσόγειο.

Στην ανακοίνωση της η Κομισιόν υπενθυμίζει πως η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης είχε επισημάνει ότι «τα εργαλεία της ΕΕ πρέπει να εξελιχθούν, ιδίως για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης».

Το σχέδιο, που ανακοινώθηκε σήμερα, στηρίζεται στην Ευρωπαϊκή Στρατηγική για το Άσυλο και τη Μετανάστευση του Ιανουαρίου 2026 και αναπτύσσεται σε πέντε άξονες:

• στενότερη συνεργασία με τις χώρες εταίρους, με έμφαση στην έγκαιρη προειδοποίηση και την ανταλλαγή πληροφοριών. Προβλέπεται νέα πρωτοβουλία για τις δεξιότητες και την απασχόληση των νέων στη Μεσόγειο, γραφεία νόμιμης και ασφαλούς κινητικότητας προς την Ένωση, στενότερη συνεργασία της Frontex, της Europol και της Eurojust με τρίτες χώρες, καθώς και κέντρα συντονισμού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Επιτήρησης των Συνόρων (EUROSUR) σε συνεργασία με χώρες εταίρους,
• εκπόνηση νέου Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αντιμετώπισης Έκτακτων Καταστάσεων, ιδίως για σενάρια στα οποία οι μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών υποκινούνται και χρησιμοποιούνται ως όπλο. Παράλληλα, προτείνει την ενίσχυση της εντολής του Frontex, με αναβαθμισμένο μόνιμο σώμα για άμεση ανάπτυξη προσωπικού και εξοπλισμού, μεγαλύτερο ρόλο στις επιστροφές και ισχυρή ικανότητα επιτήρησης των εξωτερικών συνόρων και των περιοχών πέραν αυτών. Η Κομισιόν επισημαίνει ωστόσο ότι η προστασία των συνόρων παραμένει πρωτίστως ευθύνη των κρατών μελών.
• επιτήρηση και έγκαιρη προειδοποίηση. Μεταξύ των πιο αξιοσημείωτων στοιχείων είναι η πρόταση να αποκτήσει ο Frontex αρμοδιότητα παρακολούθησης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για λόγους επιχειρησιακής εικόνας. Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να αξιοποιήσει πληρέστερα τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, με νέα πρωτόκολλα άμεσης συνεργασίας με τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες και μηχανές αναζήτησης, ενώ καλεί τα κράτη μέλη να τροφοδοτούν έγκαιρα το EUROSUR με πληροφορίες,
• εξάρθρωση των κυκλωμάτων διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων. Η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει χωρίς καθυστέρηση το προτεινόμενο καθεστώς κυρώσεων, το οποίο θα επιτρέπει δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση εισόδου για τους διακινητές, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να διαμορφώσει επειγόντως τη διαπραγματευτική του θέση για την αναθεωρημένη Οδηγία για τη διευκόλυνση της παράνομης εισόδου. Ζητεί επίσης επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων για τη νέα εντολή της Europol,
• ενίσχυση των επιστροφών, με την Κομισιόν να ζητά αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων εργαλείων, μεταξύ των οποίων το εμπόριο, η αναπτυξιακή συνεργασία και οι θεωρήσεις, ώστε να βελτιωθεί η συνεργασία των τρίτων χωρών στην επανεισδοχή, καθώς και εφαρμογή από τα κράτη μέλη του νέου Κανονισμού για τις επιστροφές και της διαδικασίας επιστροφής στα σύνορα.

Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής Χένα Βίρκουνεν δήλωσε ότι «μια ισχυρότερη Ευρώπη ξεκινά με ισχυρότερα εξωτερικά σύνορα», προσθέτοντας ότι με ασφαλή ψηφιακά εργαλεία, καλύτερη ανταλλαγή δεδομένων και εξυπνότερες τεχνολογίες η Ένωση στηρίζει τις συνοριακές αρχές στη διαχείριση της μετανάστευσης και στην καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος. Από την πλευρά του, ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερσημείωσε ότι «η καλή πολιτική δεν μένει ποτέ στάσιμη» και ότι η Ευρώπη χρειάζεται «ένα σύστημα αυστηρό, δίκαιο και προσαρμόσιμο».

Μια πρώτη αποτίμηση

Αξίζει να σημειωθεί ότι, τα περισσότερα από τα μέτρα του σχεδίου δεν είναι νέα. Η ενίσχυση της εντολής του Frontex αποτελεί δέσμευση της Επιτροπής ήδη από τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές του 2024, τα ευρωπαϊκά γραφεία νόμιμης μετανάστευσης προβλέπονταν στη Στρατηγική Θεωρήσεων του Ιανουαρίου και το πρώτο πιλοτικό λειτουργεί στο Νέο Δελχί από τον Φεβρουάριο, ενώ το καθεστώς κυρώσεων κατά των διακινητών προτάθηκε τον Ιούλιο και αναμένει την ομόφωνη έγκριση του Συμβουλίου.

Η αναθεώρηση της Οδηγίας για τη διευκόλυνση της παράνομης εισόδου εκκρεμεί από τον Νοέμβριο του 2023, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έχει ακόμη διαμορφώσει διαπραγματευτική θέση.

Νέα στοιχεία είναι η πρόταση να αποκτήσει ο Frontex νομική βάση για την παρακολούθηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σχέδιο που είχε εγκαταλειφθεί το 2019 μετά από ενστάσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, και τα προτεινόμενα πρωτόκολλα συνεργασίας με τις μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες.

Τέλος, το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Έκτακτων Καταστάσεων, που ανακοίνωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στις 16 Σεπτεμβρίου, στο Στρασβούργο, ακόμη δεν έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο.

Πηγή – ΕΡΤ News

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ