Στο εδώλιο της ΕΕ η Κύπρος για τα σκουπίδια – Πέντε χρόνια προειδοποιήσεων και εκατομμύρια σε υποδομές

Στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης οδηγείται πλέον η Κύπρος για τη διαχείριση των αποβλήτων, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να κρίνει ότι οι ενέργειες των κυπριακών Αρχών δεν ήταν αρκετές για να διορθώσουν προβλήματα που είχαν επισημανθεί εδώ και σχεδόν πέντε χρόνια.

Η εξέλιξη βάζει την Κύπρο στο τελευταίο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει πριν από την απόφαση του Δικαστηρίου και επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ιδιαίτερα σοβαρό ερώτημα: πώς, παρά τα εκατομμύρια ευρώ που έχουν διοχετευθεί σε υποδομές, το 21% των αποβλήτων εξακολουθεί, σύμφωνα με την Κομισιόν, να καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής χωρίς την απαιτούμενη προηγούμενη επεξεργασία;

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις λόγω των σημαντικών δημόσιων και ευρωπαϊκών κονδυλίων που έχουν επενδυθεί όλα αυτά τα χρόνια στον τομέα των αποβλήτων.

Μόνο η κατασκευή της ΟΕΔΑ Λεμεσού στο Πεντάκωμο κόστισε περίπου €43 εκατ. πλέον ΦΠΑ, ενώ χρήματα δαπανήθηκαν και για τον Σταθμό Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων στην Καντού.

Την ίδια στιγμή, πρόσθετα εκατομμύρια ευρώ έχουν διατεθεί ή προγραμματιστεί για επεκτάσεις και αναβαθμίσεις εγκαταστάσεων στο Πεντάκωμο, στην Κόσι και στην Πάφο.

Παρά τις επενδύσεις, όμως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταλήγει ότι οι προσπάθειες της Κυπριακής Δημοκρατίας για συμμόρφωση παραμένουν «ανεπαρκείς».

Η υπόθεση δεν προέκυψε ξαφνικά.

Η διαδικασία επί παραβάσει άρχισε στις 2 Δεκεμβρίου 2021, όταν η Κομισιόν απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στην Κυπριακή Δημοκρατία για πλημμελή εφαρμογή τόσο της οδηγίας για την υγειονομική ταφή όσο και της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα.

Ήδη από τότε είχαν εντοπιστεί προβλήματα σε τρεις από τις πέντε επαρχίες, ενώ καταγραφόταν ότι περίπου το 21% της συνολικής ποσότητας αποβλήτων κατέληγε σε χώρους ταφής χωρίς την απαιτούμενη προεπεξεργασία.

Ιδιαίτερη αναφορά γινόταν στην Πάφο, όπου, με βάση τα στοιχεία που είχε τότε ενώπιόν της η Επιτροπή, τα απόβλητα οδηγούνταν σε ταφή χωρίς προηγούμενη επεξεργασία.

Ταυτόχρονα, η Κομισιόν διαπίστωνε ότι η Κύπρος δεν διέθετε ένα ολοκληρωμένο και επαρκές δίκτυο εγκαταστάσεων για τη διαχείριση των μεικτών αστικών αποβλήτων.

Τρία χρόνια αργότερα, τον Δεκέμβριο του 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι οι ελλείψεις εξακολουθούσαν να υφίστανται και προχώρησε στο επόμενο στάδιο, αποστέλλοντας αιτιολογημένη γνώμη.

Η Κυπριακή Δημοκρατία έλαβε νέα προθεσμία για να λάβει τα απαραίτητα μέτρα, γνωρίζοντας πλέον ότι σε διαφορετική περίπτωση η υπόθεση θα κατέληγε στο Δικαστήριο της ΕΕ.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, όμως, η ανταπόκριση των κυπριακών Αρχών παρέμεινε ανεπαρκής. Έτσι, την 1η Οκτωβρίου 2026, αποφασίστηκε η παραπομπή της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ΔΕΕ.

Η παραπομπή δεν σημαίνει αυτομάτως ότι επιβάλλεται τώρα χρηματικό πρόστιμο στην Κύπρο. Ανοίγει, όμως, έναν δρόμο που μπορεί να καταλήξει και σε οικονομικό κόστος εάν υπάρξει καταδικαστική απόφαση και η χώρα στη συνέχεια δεν συμμορφωθεί με αυτήν.

Σε μια τέτοια περίπτωση, σε μεταγενέστερο στάδιο μπορεί να τεθεί ζήτημα οικονομικών κυρώσεων, με την επιβάρυνση να μεταφέρεται τελικά στα δημόσια οικονομικά.

Μετά από πέντε χρόνια ευρωπαϊκών προειδοποιήσεων και δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε υποδομές, η διαχείριση των αποβλήτων μετατρέπεται πλέον από ένα χρόνιο εσωτερικό πρόβλημα σε υπόθεση ενώπιον της ευρωπαϊκής Δικαιοσύνης.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ