Στεγαστική κρίση: Από την Ισπανία στην Ελλάδα ένα… ακίνητο δρόμος – Η μεγάλη απειλή για τις δύο χώρες

Η στεγαστική κρίση μαστίζει ολόκληρη την Ευρώπη, χωρίς κανείς από τους ηγέτες της να ανταποκρίνονται στο πρόβλημα.

Οι επιπτώσεις της έλλειψης στέγης επηρεάζουν όλα τα επίπεδα, ιδίως την οικονομία και τις δημογραφικές εξελίξεις. Εάν δεν επιλυθεί επειγόντως και αποφασιστικά, θα οδηγηθούμε σε μια βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση, αν και κάποιοι επιμένουν ότι την διανύουμε ήδη.

Η ραγδαία αύξηση των τιμών των ακινήτων και των ενοικίων, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος κατασκευής και τα υψηλά επιτόκια, έχει καταστήσει την πρόσβαση σε προσιτή κατοικία εξαιρετικά δύσκολη.

Χώρες όπως η Ελλάδα και η Ισπανία, πλήττονται περισσότερο. Παρά τα παραδοσιακά υψηλά ποσοστά ιδιοκατοίκησης, οι χαμηλοί μισθοί και η έκρηξη των τιμών δεν επιτρέπουν πλέον στις νέες γενιές να αποκτήσουν ή να νοικιάσουν δικό τους σπίτι.

Η περίπτωση της Μαρικάρμεν ξεχείλισε το ποτήρι

Αν υπάρχει, αυτή την στιγμή, ένα όνομα στα χείλη των ανθρώπων στην Ισπανία, αυτό είναι η Μαρικάρμεν. Η έξωση της 87χρονης από το σπίτι της έχει πυροδοτήσει ένα τεράστιο κύμα αυθόρμητης αλληλεγγύης σε διάφορες πόλεις και έχει στρέψει την προσοχή σε ένα από τα πιο πιεστικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα: την πρόσβαση στη στέγαση.

Δεκάδες χιλιάδες διαδήλωσαν στη Μαδρίτη το Σάββατο για να διαμαρτυρηθούν για την έξωση της Μαρικάρμεν.

Η γυναίκα μίλησε στους υποστηρικτές του μέσω βίντεο την Παρασκευή, αφού μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, και τους προέτρεψε να «συνεχίσουν να αγωνίζονται» για τα σπίτια τους.

«Δεν κατάφερα να υπερασπιστώ το σπίτι μου, αλλά αγωνίστηκα για να μάθουν και άλλοι να αγωνίζονται για το δικό τους», είπε. «Το σπίτι μου ήταν η ζωή μου. Και τώρα πρέπει να το αφήσω πίσω μου. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα συνεχίσω να αγωνίζομαι».

«Παρακαλώ αγωνιστείτε», είπε.

O Σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ δεσμεύθηκε, τόσο στην ίδια όσο και στο λαό της Ισπανίας να ανακοινώσει τις επόμενες ώρες, ένα νομοσχέδιο για τη στέγαση που θα περιλαμβάνει μέτρα για την αυτόματη ανανέωση των συμβολαίων και περιορισμούς στις εξώσεις.

Τι φταίει για την στεγαστική κρίση στην Ισπανία

Ο Ισπανός Πρωθυπουργός θα πρέπει να δει το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης πολύ σοβαρά αφού αποτελεί ένα από τα πιο φλέγοντα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της χώρας, με τις τιμές των ενοικίων να έχουν σχεδόν διπλασιαστεί μέσα σε μία δεκαετία.

Το πρόβλημα δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε έναν συνδυασμό δομικών, οικονομικών και τουριστικών αιτιών.

Μετά την κατάρρευση της φούσκας των ακινήτων το 2008, ο ρυθμός ανέγερσης νέων κατοικιών μειώθηκε δραματικά. Σήμερα, η δημιουργία νέων νοικοκυριών ξεπερνά κατά πολύ τα σπίτια που ολοκληρώνονται. Υπολογίζεται ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει έλλειμμα περίπου 600.000 κατοικιών στην αγορά, το οποίο αναμένεται να αγγίξει το ένα εκατομμύριο έως το 2028 αν δεν αλλάξει κάτι.
Επίσης οι μεγάλες καθυστερήσεις στην έκδοση αδειών (συχνά από 18 έως 36 μήνες) και η αύξηση του κόστους των υλικών κατασκευής φρενάρουν τα νέα έργα.

Η στεγαστική κρίση στη χώρα εντείνεται και από τον αντίκτυπο του τουρισμού και των βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb). Αυτό μεταφράζεται ως απώλεια κατοικιών για τους μόνιμους κατοίκους. Η ραγδαία εξάπλωση των τουριστικών διαμερισμάτων (τύπου Airbnb) σε μεγάλες πόλεις (Μαδρίτη, Βαρκελώνη, Μάλαγα) και παράκτιες περιοχές έχει αφαιρέσει χιλιάδες ακίνητα από τη μακροχρόνια αγορά.

Οι ιδιοκτήτες προτιμούν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις για μεγαλύτερα κέρδη, οδηγώντας τα ενοίκια των εναπομεινάντων σπιτιών σε απλησίαστα επίπεδα για τους ντόπιους.

Η Ισπανία διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά δημόσιας/κοινωνικής στέγης στην Ευρώπη (μόλις κοντά στο 2-3% του συνολικού αποθέματος), αφήνοντας τους ευάλωτους πολίτες πλήρως εκτεθειμένους στην ελεύθερη αγορά.

Επίσης οι εξαγορές από funds, όπως στην περίπτωση της Μαρικάρμεν, όπου μεγάλα διεθνή επενδυτικά κεφάλαια έχουν αγοράσει ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα ή συγκροτήματα κατοικιών. Πολλοί κατηγορούν αυτά τα funds για επιθετικές αυξήσεις ενοικίων και μαζικές εξώσεις προκειμένου να μεγιστοποιήσουν τις αποδόσεις τους.

Τέλος οι χαμηλοί μισθοί παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Ενώ οι τιμές των ακινήτων αυξάνονται με διψήφια ποσοστά, οι μισθοί (ειδικά των νέων) παραμένουν καθηλωμένοι.

Από την Ισπανία στην Ελλάδα

Και αν νομίζατε ότι οι Ισπανοί έχουν μεγάλο πρόβλημα σε ότι αφορά στη στέγαση, οι Έλληνες αντιμετωπίζουν ακόμη χειρότερες καταστάσεις.

Η χώρα μας βρίσκεται στην πρώτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την επιβάρυνση του κόστους στέγασης σε σχέση με το εισόδημα.

Τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν κατά μέσο όρο το 35,5% έως 36,2% του διαθέσιμου εισοδήματός τους αποκλειστικά για τη στέγαση (ενοίκιο/δόση δανείου, λογαριασμοί ρεύματος, νερού, θέρμανσης και κοινόχρηστα), ποσοστό που είναι σχεδόν τετραπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (9,3%).

Στην τελευταία της έκθεση η Κομισιόν αναδεικνύει ότι η ελληνική στεγαστική αγορά παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες που εντείνουν τις ανισορροπίες:

-Μεγάλο ποσοστό παλαιωμένου και ενεργειακά αναποτελεσματικού κτιριακού αποθέματος

-Περιορισμένες επενδύσεις σε ανακαινίσεις μετά την οικονομική κρίση

-Σημαντικό ποσοστό κατοικιών που δεν χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία

-Ανεπαρκής αύξηση της προσφοράς νέων κατοικιών σε σχέση με τη ζήτηση

Αυτοί οι παράγοντες, σύμφωνα με την Επιτροπή, δημιουργούν μια αγορά όπου η διαθέσιμη προσφορά δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις ανάγκες των νοικοκυριών, οδηγώντας σε αυξημένες τιμές και ενοίκια.

Η στεγαστική κρίση τόσο στην στην Ελλάδα όσο και στην Ισπανία αποτελεί σύνθετο ζήτημα που απαιτεί στρατηγικές παρεμβάσεις τόσο στην πλευρά της προσφοράς όσο και στη στήριξη του υφιστάμενου κτιριακού δυναμικού, ενώ μπορεί να αντιμετωπιστεί με συνδυασμό κρατικών παρεμβάσεων, φορολογικών κινήτρων και αύξησης της προσφοράς κατοικιών.

Πηγή – in.gr

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ