Σε 4 μήνες 534 παράπονα στον Συνήγορο του Ασθενούς – «2 στα 10 γραπτά αφορούν ΤΑΕΠ»

Συνολικά 534 παράπονα και αιτήματα ασθενών, γραπτά και προφορικά, καταγράφηκαν κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες λειτουργίας των Λειτουργών Δικαιωμάτων των Ασθενών, με την ποιότητα της φροντίδας, τον χρόνο, την αποφυγή περιττής ταλαιπωρίας και την πληροφόρηση να βρίσκονται μεταξύ των κυριότερων ζητημάτων που αναδεικνύονται, ενώ δύο στα δέκα γραπτά παράπονα αφορούν ΤΑΕΠ.

Μιλώντας στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, με αφορμή τη συμπλήρωση σχεδόν ενός χρόνου από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Συνήγορος του Ασθενούς, Μάριος Χαραλαμπίδης, χαρακτηρίζει τον μηχανισμό «ένα καλό εργαλείο», σημειώνοντας ωστόσο ότι τα ατομικά παράπονα αποτελούν «έναν από τους δείκτες» και όχι τη συνολική εικόνα για την κατάσταση των δικαιωμάτων των ασθενών στην Κύπρο.

Από την 1η Μαΐου έως τις 31 Αυγούστου του 2026 καταγράφηκαν 293 γραπτά παράπονα και 241 προφορικά αιτήματα, δηλαδή περισσότερα από 130 τον μήνα. Στα γραπτά παράπονα καταγράφηκαν συνολικά 843 αναφορές σε κατηγορίες δικαιωμάτων που ενδέχεται να έχουν παραβιαστεί.

«Ο κόσμος ξεκίνησε να αξιοποιεί τον μηχανισμό», αναφέρει ο κ. Χαραλαμπίδης, εκτιμώντας ότι σε βάθος χρόνου ο μηχανισμός θα τύχει μεγαλύτερης αξιοποίησης.

Τα περισσότερα είναι θέματα της καθημερινότητας

Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Ασθενούς, τα στοιχεία δεν έκρυβαν κάποια ιδιαίτερη έκπληξη, καθώς «τα περισσότερα θέματα είναι θέματα της καθημερινότητας».

Όπως εξηγεί, πρόκειται συχνά για «μικρά-μικρά πράγματα», τα οποία μπορεί να μην επιλύονται, να διογκώνονται και τελικά να δημιουργούν ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα.

«Οπότε, αυτά που λέμε για τους χρόνους, για την ταλαιπωρία των ασθενών, για τις διαδικασίες, για τη διαχείριση, την εξυπηρέτηση, όλα αυτά τα πράγματα πάντοτε είναι μεγάλος ο αριθμός τους», σημειώνει.

Η «ποιότητα» δεν αφορά μόνο ιατρικά λάθη

Η ποιότητα της φροντίδας είναι η συχνότερα αναφερόμενη κατηγορία στα γραπτά παράπονα, με 98 αναφορές ή 33% του συνόλου.

Ερωτηθείς τι ακριβώς καταγγέλλουν οι ασθενείς όταν αναφέρονται στην ποιότητα, ο κ. Χαραλαμπίδης διευκρινίζει ότι αυτή δεν αφορά μόνο ιατρικά λάθη. «Να βγάλω το κομμάτι των ιατρικών λαθών», αναφέρει, προσθέτοντας ότι ο θεσμός εξετάζει και ζητήματα αμέλειας, εξυπηρέτησης και συνέχειας της φροντίδας.

Η ποιότητα, εξηγεί, αφορά επίσης «τη σωστή αντιμετώπιση και σωστή διαχείριση της κάθε περίπτωσης, με επαγγελματισμό, με σωστή αντιμετώπιση και αναγνώριση πάντοτε της ευαλωτότητας ενός ανθρώπου, την ώρα που αντιμετωπίζει το οποιοδήποτε θέμα».

Ο χρόνος και η ταλαιπωρία

Ο σεβασμός του χρόνου του ασθενούς αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη κατηγορία στα γραπτά παράπονα, με 88 αναφορές, ενώ η αποφυγή περιττής ταλαιπωρίας και πόνου ακολουθεί με 80.

Ο κ. Χαραλαμπίδης σημειώνει ότι οι δύο κατηγορίες αφορούν πολλά άρθρα της σχετικής νομοθεσίας και αγγίζουν μεγάλο μέρος της καθημερινότητας των ασθενών.

Σε ό,τι αφορά τον «εύλογο χρόνο» αναμονής, τονίζει ότι δεν μπορεί να δοθεί ένα απόλυτο χρονικό όριο, καθώς «εξαρτάται από την περίπτωση».

«Πρέπει σε κάθε περίπτωση να υπάρχει ένα πλαίσιο και κάποια όρια», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν και «λεπτές γραμμές», καθώς ένας χρόνος που μπορεί να θεωρείται εύλογος σε μια περίπτωση, ενδέχεται σε άλλη να συνιστά παραβίαση των δικαιωμάτων του ασθενούς.

ΤΑΕΠ: «Ο χρόνος σίγουρα είναι ένα βασικό κριτήριο»

Αναφερόμενος στα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ), ο Συνήγορος του Ασθενούς επισημαίνει ότι παραμένουν ζητήματα σε σχέση με την εξυπηρέτηση των ασθενών.

Όπως επισημαίνει, τα προβλήματα δεν περιορίζονται στις μεταφορές και τις παραπομπές των ασθενών, αλλά αφορούν και την ίδια την εξυπηρέτησή τους εντός των ΤΑΕΠ.

«Έγιναν το προηγούμενο διάστημα κάποιες ενέργειες, αλλά δεν είναι αυτή τη στιγμή σε σημείο που θα πει κάποιος ότι έχει λυθεί αυτό το θέμα», σημειώνει.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γραφείου του, περίπου δύο στα δέκα γραπτά παράπονα αφορούν ΤΑΕΠ. Μεταξύ των παραπόνων αυτών, σχεδόν ένα στα δύο αφορά την αποφυγή περιττής ταλαιπωρίας και πόνου.

Ο κ. Χαραλαμπίδης αναδεικνύει ιδιαίτερα και τη σημασία της ενημέρωσης των ασθενών κατά την αναμονή στα ΤΑΕΠ.

«Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, υπάρχουν πολλές φορές θέματα όπου κάποιος μπορεί να πάει να ενημερώσει λίγο τον κόσμο, να του δώσει μια εικόνα και να τον καθησυχάσει», αναφέρει.

Όπως εξηγεί, ένας ασθενής μπορεί να περιμένει αρκετές ώρες χωρίς να έχει κάποια ενημέρωση, γεγονός που, όπως λέει, «σίγουρα διογκώνει το θέμα».

«Δεν είναι μόνο ο χρόνος σαν χρόνος. Είναι και την ώρα που περιμένω τι ενημέρωση λαμβάνω, τι ενδείξεις έχω. Είναι πράγματα τα οποία πρέπει να τεθούν κάτω συνολικά», σημειώνει.

Πληροφόρηση: Δεν αρκεί να ενημερωθεί ο ασθενής, πρέπει να έχει κατανοήσει

Η πληροφόρηση αποτελεί επίσης σημαντικό μέρος των παραπόνων, με 71 γραπτές αναφορές, ποσοστό 24%.

Ο Συνήγορος του Ασθενούς συνδέει το ζήτημα άμεσα με τη συγκατάθεση και επισημαίνει ότι «η πληροφόρηση πρέπει να συνοδεύεται και από επιβεβαίωση κατανόησης».

«Άλλο η πληροφόρηση και άλλο το αν έχω όντως κατανοήσει», αναφέρει, εξηγώντας ότι η ενημέρωση πρέπει να προσαρμόζεται και στις ανάγκες του κάθε ασθενούς.

Όπως σημειώνει, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν ένας άνθρωπος δυσκολεύεται να κατανοήσει εξειδικευμένους όρους ή όταν πρόκειται για μεγαλύτερης ηλικίας ασθενή.

«Πρέπει να βεβαιωθούμε ότι αυτό για το οποίο ενημερώσαμε τον άλλον ή αυτό στο οποίο βάλαμε τον άλλον να συγκατατεθεί, το έχει κατανοήσει», αναφέρει.

Ερωτηθείς από το ΚΥΠΕ εάν υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ασθενείς συναινούν σε θεραπεία χωρίς να έχουν ουσιαστικά κατανοήσει τι πρόκειται να γίνει, απαντά: «Περιπτώσεις τέτοιες υπήρχαν και υπάρχουν».

Δημόσιος και ιδιωτικός τομέας

Σε σχέση με την κατανομή των παραπόνων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ο κ. Χαραλαμπίδης υπογραμμίζει ότι δεν μπορεί να γίνει απόλυτη σύγκριση, λόγω διαφορών στον όγκο δραστηριότητας, στη φύση των περιστατικών και στα τμήματα που διαθέτει κάθε νοσηλευτήριο.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 62% των γραπτών παραπόνων και το 58% των προφορικών αιτημάτων αφορούν τον δημόσιο τομέα.

«Δεν μπορείς να κάνεις απόλυτη σύγκριση», επαναλαμβάνει, επισημαίνοντας ότι τα ζητήματα αφορούν και τους δύο τομείς.

Σε αυτό το στάδιο, πάντως, ο κ. Χαραλαμπίδης σημειώνει ότι δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα ως προς το αν συγκεκριμένες κατηγορίες προβλημάτων αφορούν περισσότερο τον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα. Όπως αναφέρει, χρειάζονται και άλλοι τρόποι αξιολόγησης και ανατροφοδότησης, ώστε να διαμορφωθεί «μια πιο βάσιμη και πιο τεκμηριωμένη εικόνα».

Από 1η Οκτωβρίου οι Επαρχιακές Επιτροπές

Από την 1η Οκτωβρίου τέθηκε σε λειτουργία και το τελευταίο σκέλος του μηχανισμού διαχείρισης ατομικών παραπόνων, οι Επαρχιακές Επιτροπές Εξέτασης Παραπόνων.

Όπως εξηγεί ο Συνήγορος του Ασθενούς, εάν ένας ασθενής λάβει απάντηση στο γραπτό παράπονό του από τον Λειτουργό Δικαιωμάτων των Ασθενών και δεν ικανοποιείται από αυτή, μπορεί να αποταθεί στην Επαρχιακή Επιτροπή.

Ο ασθενής θα πρέπει να υποβάλει το παράπονό του και τους λόγους για τους οποίους ζητά επανεξέταση, ενώ η Επιτροπή θα επαναξιολογήσει την υπόθεση.

Η Επιτροπή έχει, σύμφωνα με τον κ. Χαραλαμπίδη, ένα μήνα από την ημέρα που λαμβάνει το παράπονο για να ολοκληρώσει την εξέτασή του.

«Τα θέματα είναι πολλά και το ένα συνδέεται με το άλλο»

Κληθείς να σχολιάσει συνολικά την εικόνα που προκύπτει από τους πρώτους μήνες λειτουργίας του θεσμού, ο κ. Χαραλαμπίδης τονίζει ότι ο τομέας της υγείας αντιμετωπίζει πολλά και αλληλένδετα ζητήματα.

«Μακάρι να μπορούσαμε να πατήσουμε ένα κουμπί και την επόμενη μέρα να τα αλλάξουμε», λέει στο ΚΥΠΕ.

Όπως εξηγεί, για να αντιμετωπιστεί ένα συγκεκριμένο πρόβλημα πρέπει να εξεταστούν και οι υπόλοιπες πτυχές που συνδέονται με αυτό, καθώς ένα άλλο ζήτημα μπορεί να επηρεάσει την προσπάθεια επίλυσης του πρώτου.

Καταλήγοντας, ο Συνήγορος του Ασθενούς υπογραμμίζει ότι «η ποιότητα, ο χρόνος, η ταλαιπωρία και η ενημέρωση πάνε μαζί», σημειώνοντας την ανάγκη συνεργασίας και συμβολής όλων για τον εντοπισμό πρακτικών που παραβιάζουν τα δικαιώματα των ασθενών και για την προώθηση ενεργειών διόρθωσής τους.

  Cyprus

Πηγή: ΚΥΠΕ

Πηγή – Cyprustimes

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ