Ρεύμα: «Ηλεκτροσόκ» στα πράσινα τιμολόγια – Άμυνα με τα «μπλε» παίζει τώρα η κυβέρνηση προεκλογικά

Αυξήσεις- σοκ που φτάνουν μέχρι και το 76% στα πράσινα τιμολόγια του ρεύματος ανακοίνωσαν οι πάροχοι Ενέργειας για τον Νοέμβριο σε σχέση με τον Οκτώβριο, κάνοντας να «παγώσουν» εκατομμύρια καταναλωτές.  Mετά την άνοδο στις τιμές των καυσίμων και του πετρελαίου θέρμανσης, νοικοκυριά και μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπα με ένα νέο κύμα επιβαρύνσεων, πριν ο χειμώνας μπει ακόμα για τα καλά.

Τιμές 2022

Σε αυτό το πιεστικό για τους καταναλωτές περιβάλλον η χρηματιστηριακή τιμή του Οκτωβρίου συγκριτικά με τον Σεπτέμβριο (η οποία αποτελεί τη βάση σύγκρισης για την έκδοση των κυμαινόμενων τιμολογίων του Νοεμβρίου) ήταν αυξημένη κατά 26%. Το «σκληρό ροκ»  για τους καταναλωτές συνεχίζεται και τον Νοέμβριο, καθώς η μέση τιμή στην αγορά επόμενης ημέρας (DAM) στο Ελληνικό χρηματιστήριο Ενέργειας εκτοξεύτηκε στα 312,72 ευρώ ανά μεγαβατώρα την 1^η Νοεμβρίου 2026.

Πρόκειται για επίπεδο τιμών που οι καταναλωτές είχαν να δουν από τον χειμώνα του 2022,  όταν και ξέσπασε ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, αναφέρουν οι αναλύσεις. Ενώ σημειώνουν ότι αυτές τις ημέρες οι τιμές του φυσικού αερίου TTF για την Ευρώπη είναι ανάμεσα στα 102 και 104 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Πηγαίνετε στα μπλε

Σε αυτό το πλαίσιο, τα «πράσινα τιμολόγια» που υποτίθεται ότι θα «κινητοποιούσαν τον ανταγωνισμό», όπως δήλωνε από το βήμα της Βουλής στις 14 Δεκεμβρίου 2023, ο πρώην υπουργός ΠΕΝ, Θόδωρος Σκυλακάκης πλέον έχουν καταστεί απαγορευτικά για τα νοικοκυριά. Αυτό, καθώς οι πρώτοι τιμοκατάλογοι που αναρτήθηκαν για τον μήνα Νοέμβριο κινούνται μεταξύ 0,26 και 0,36 ευρώ ανά κιλοβατώρα, κάνοντας φανερό πως πρόκειται για αυξημένες χρεώσεις της τάξης του 30%, 43% και 76%.

Από την πλευρά της η κυβέρνηση φαίνεται να παίζει άμυνα ενόψει του προεκλογικού χειμώνα, λένε παράγοντες της αγοράς ενέργειας, εξηγώντας ότι για αυτό και προτάσσεται ως βασική διέξοδος για τους καταναλωτές η μετακίνηση από τα πράσινα τιμολόγια στα σταθερά μπλε.

Μέσα σε αυτό το κλίμα έρχεται και το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που βρίσκεται στη βουλή προς επεξεργασία και ψήφιση. Σύμφωνα με σχετικό Δελτίο Τύπου, προβλέπεται πλέον η νομική κατοχύρωση υποχρέωσης των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας να προσφέρουν στον καταναλωτή συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους.

Ακόμη προβλέπεται ότι όσο ισχύει η σύμβαση,  ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να αλλάζει μονομερώς τους όρους και την τιμή που ο ίδιος καθόριζε. Έτσι, λέει το υπουργείο Ενέργειας, ο καταναλωτής υπολογίζεται ότι θα γνωρίζει εξαρχής τη συμφωνημένη τιμή προμήθειας για το συγκεκριμένο διάστημα.

Σύμφωνα με την αγορά ενέργειας και τις πληροφορίες του documentonews.gr πρόκειται για θετική εξέλιξη με δεδομένο ότι δεν φαίνεται στον ορίζοντα αποκλιμάκωση των τιμών.

Προς αυτή την κατεύθυνση δείχνουν και αναλύσεις στον οικονομικό Τύπου, οι οποίες αναφέρουν ότι δεν είναι διόλου απίθανο η μέση χονδρική τιμή για τον Νοέμβριο να φτάσει ακόμα και τα 240 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι των 197 ευρώ του Οκτωβρίου. Δηλαδή με λίγα λόγια δεν είναι καθόλου απίθανο να βρεθούμε μπροστά σε νέα αύξηση πάνω από 20%.

Η κουβέντα που δεν γίνεται 

Όμως πέρα από την συγκυρία υπάρχει και η μεγάλη εικόνα που σχετίζεται με τις στρατηγικές επιλογές της ελληνικής κυβέρνησης για την διαμόρφωση και τον προσανατολισμό του ενεργειακού μείγματος της χώρας. Μάλιστα σε καιρούς αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας και ενεργειακής ακρίβειας.

Σε αυτό το πλαίσιο η ανάλυση του Σπύρου Μιχαλακάκη, πρώην πρόεδρου και διευθύνοντα συμβούλου της BP σχετικά με το αν πρέπει να κλείσει άμεσα η μονάδα παραγωγής λιγνίτη «Πτολεμαΐδα 5» και να μετατραπεί σε μονάδα φυσικού αερίου ανοικτού κύκλου αρχικά και συνδυασμένου στη συνέχεια αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Προϋποθέσεις 

Στην προσέγγιση του ο ενεργειακός αναλυτής ξεκαθαρίζει ότι μέσο και μακροπρόθεσμα οι λιγνιτικές θερμικές μονάδες πρέπει να κλείσουν. Όπως λέει: «Η κλιματική κρίση είναι πραγματικότητα και έχουμε λύσεις για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της κοινωνίας με βάση της ΑΠΕ». Προσθέτει ότι το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα αποτελεί καλή βάση προς αυτήν την κατεύθυνση, τόσο περιβαλλοντικά όσο και οικονομικά, παρά τα προβλήματα του.

Αυτό βέβαια, τονίζει ο ίδιος, υπό την προϋπόθεση υλοποίησης των απαραίτητων χρηματοδοτικών ενεργειών καθώς και της επιτάχυνσης της στρατηγικής από την πλευρά της πολιτείας απέναντι σε ενδεχόμενα συμφέροντα που αντιτίθενται στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον αναφέρει ότι προς αυτήν την κατεύθυνση βρίσκονται και οι θεσμικές αλλαγές στην αγορά των χρηματιστηρίων, ώστε η κοινωνία, τα νοικοκυριά και η επιχειρήσεις να ωφεληθούν από την διάχυση της φθηνής παραγωγής από ΑΠΕ.

Ισορροπημένη προσέγγιση

Ωστόσο τονίζει ότι σε αυτήν την μεταβατική πορεία για την κατάργηση των θερμικών μονάδων απαιτείται μία ισορροπημένη προσέγγιση. «Απαιτείται η απόσυρση των θερμικών μονάδων να γίνεται παράλληλα (και όχι πριν) με την αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ». Δεν παραλείπει δε να αναφέρει πως «το σημαντικότερο σήμερα είναι η εξασφάλιση της απαραίτητης αποθήκευσης της παραγωγής των ΑΠΕ και των δικτύων μεταφοράς και διανομής σε μία νέα, αποκεντρωμένη αρχιτεκτονική».

Ενώ προσθέτει: «Και πάλι το ΕΣΕΚ οφείλει να είναι η βάση συζήτησης και να επικαιροποιείται όπως απαιτείται. Μέχρι τότε όμως έχει νόημα η μονάδα Πτολεμαΐδα 5 να διατηρηθεί σε λειτουργία με βελτιστοποιημένη παραγωγή, ειδικά όσο το Φυσικό Αέριο είναι πανάκριβο. Αλλά και παραπέρα, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο διατήρησής της σαν εφεδρεία». 

Συγκρίσεις 

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι η μονάδα είναι πολύ ακριβή και ρυπογόνα για αυτό πρέπει να κλείσει. Όπως έχει πει χαρακτηριστικά ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος: «Για κάθε μεγαβατώρα που παράγει η Πτολεμαΐδα 5 πληρώνει- σ.σ. βάσει του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων της ΕΕ- περίπου 85 ευρώ (…) μόνο για τους ρύπους. Αν προσθέσει κανείς το κόστος εξόρυξης και λειτουργίας της μονάδας, τα νούμερα γίνονται απαγορευτικά».

Ο Σπύρος Μιχαλακάκης, προχωρώντας σε σύντομη συγκριτική μελέτη, καταλήγει σε διαφορετικά συμπεράσματα, αναφορικά με το κόστος παραγωγής της Πτολεμαϊδας 5 σε σχέση με τις μονάδες Φυσικού Αερίου, αλλά και σε μία παρατήρηση σε σχέση με τις εκπομπές της.

Στη σύντομη αυτή μελέτη υπολογίστηκε το κόστος ρεύματος σε ευρώ ανά μεγαβατώρα από την λιγνιτική μονάδα έναντι μίας τυπικής σύγχρονης μονάδας CCGT (μονάδα συνδυασμένου κύκλου φυσικού αερίου) σε δύο σενάρια τιμών CO2 με 75 και 90 ευρώ ανά τόνο.

Σύμφωνα με τον ειδικό, η τιμή του στις 21 Οκτωβρίου 2026 ήταν 87 ευρώ ανά τόνο. Ενώ εξετάστηκε η εξέλιξη του κόστους ρεύματος σε ευρώ ανά μεγαβατώρα για τη μέση τιμή κόστους φυσικού αερίου από 35 μέχρι 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Τα αποτελέσματα των σεναρίων φαίνονται στα παρακάτω διαγράμματα:

Σύμφωνα με τον έμπειρο ενεργειακό αναλυτή, με το CO2 στα 75 ευρώ τον τόνο, το σημείο ισορροπίας των δύο τεχνολογιών είναι σε τιμή αερίου 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Για τιμή CO2 στα 90 ευρώ τον τόνο,  το σημείο ισορροπίας είναι περίπου σε τη μία αερίου στα 56 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

«Πάνω από αυτά τα όρια οι μονάδες φυσικού αερίου είναι ακριβότερες», αναφέρει. Και εξηγεί: «Έχοντας ξεπεράσει προ πολλού αυτά τα όρια στο φυσικό αέριο έχουμε σήμερα «πέναλντι» της τάξης των 50-60 ευρώ MWh στο ρεύμα λόγω των μονάδων φυσικού αερίου».

Οι ανάγκες της κοινωνίας 

Μετά τα παραπάνω είναι σαφές για τον Σπύρο Μιχαλακάκη ότι στα επίπεδα που βρίσκεται σήμερα η τιμή του φυσικού αερίου (αυξημένη έως και κατά 200% σε σχέση με ένα χρόνο πριν) η μονάδα Πτολεμαΐδα 5 είναι «σημαντικά φθηνότερη από το φυσικό αέριο ακόμα και από τις πιο σύγχρονες μονάδες CCGT».

Επιπλέον ο ίδιος υπογραμμίζει ότι το καύσιμο της είναι εγχώριο «με ο τι αυτό σημαίνει σε σχέση με γεωπολιτικούς κινδύνους και παλινδρομήσεις τιμών, αλλά και το εμπορικό ισοζύγιο».

Τονίζει δε ότι υπάρχει σοβαρός αντίλογος σε σχέση με το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα. «Όντως οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην παραγωγή είναι πολύ χαμηλότερες στην περίπτωση του φυσικού αερίου. Αυτό όμως παραγνωρίζει το γεγονός ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος του φυσικού αερίου στην Ελλάδα είναι τώρα LNG. Το ανθρακικό αποτύπωμα του οποίου είναι 30% χειρότερο σε ρύπους αερίων του θερμοκηπίου από τον άνθρακα».

Επιχειρώντας να τεκμηριώσει τα λεγόμενά του, παραπέμπει στα ευρήματα της μελέτης του περιβαλλοντικού επιστήμονα Robert Howarth, αποσπάσματα της οποίας έχει παρουσιάσει το documentonews.gr στο παρελθόν.

Για τον Σπύρο Μιχαλακάκη, η πρόωρη απολιγνητοποίηση και η υπερβολική στροφή στο φυσικό αέριο, την ώρα που οι σχετικές με τις ΑΠΕ υποδομές καθυστερούν, αφενός δεν βοηθούν στην επίτευξη των στόχων της ενεργειακής μετάβασης.

Αφετέρου, αναφέρει ότι όταν αυτή η στροφή γίνεται προς το LNG, «δεν εξυπηρετεί τις ανάγκες της κοινωνίας, ούτε οικονομικά, ούτε περιβαλλοντικά αλλά και ούτε στρατηγικά». Και καταλήγει: «Η  πολιτεία οφείλει να την επανεξετάσει». 

Πηγή – Iskra

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy