Ποιος κερδίζει από το χάος;

Και όμως, στην Ευρώπη του Οκτωβρίου του 2026, η βία εμφανίζεται όλο και συχνότερα ως προέκταση της κοινωνικής διαμαρτυρίας. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο γιατί οι πολίτες εξεγείρονται, αλλά ποιοι έχουν συμφέρον να μετατρέψουν τη δικαιολογημένη αγανάκτηση σε γενικευμένη αποσταθεροποίηση.

Τα γεγονότα στη Γαλλία, στην Ιταλία, στο Βέλγιο και στην Αλβανία έχουν διαφορετικές αφετηρίες. Αλλού η Παιδεία, αλλού η ακρίβεια, η στέγαση ή η διαφθορά. Ωστόσο, πίσω από τις διαφορετικές διεκδικήσεις προκύπτει ένα κοινό πρόβλημα. Μεγάλα τμήματα των ευρωπαϊκών κοινωνιών θεωρούν ότι οι κυβερνήσεις δεν ακούνε, τα κοινοβούλια δεν δίνουν λύσεις και οι πολιτικοί θυμούνται τους πολίτες κυρίως όταν πλησιάζουν εκλογές.
Αυτή η κρίση εμπιστοσύνης είναι πραγματική και δεν προέκυψε από κάποιο μυστικό σχέδιο. Τροφοδοτήθηκε από την ακρίβεια, τις ανισότητες, τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις και τη δυσκολία των δημοκρατικών θεσμών να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των νέων ανθρώπων.

Από το σημείο αυτό, όμως, μέχρι να θεωρείται η καταστροφή δικαιολογημένη μορφή πολιτικής έκφρασης, υπάρχει μια τεράστια απόσταση.

Στη Γαλλία, οι μαθητές ξεκίνησαν ζητώντας καλύτερες συνθήκες εκπαίδευσης. Στις συγκρούσεις που ακολούθησαν, δημόσια κτίρια παραδόθηκαν στις φλόγες, καταστήματα λεηλατήθηκαν και χιλιάδες άνθρωποι συνελήφθησαν. Η συζήτηση για τις ελλείψεις καθηγητών υποχώρησε μπροστά στις εικόνες των καταστροφών και αυτή είναι η πρώτη πολιτική ήττα των διαδηλωτών. Άλλοι διατυπώνουν τα αιτήματα και άλλοι, συχνά με μια πέτρα ή έναν εμπρησμό, αποφασίζουν που πηγαίνει το πράγμα.
Η δημοκρατία αναγνωρίζει το δικαίωμα της διαμαρτυρίας, δεν παραχωρεί όμως σε κανέναν το δικαίωμα να καταστρέφει την περιουσία του άλλου. Ο μικροεπιχειρηματίας που βλέπει το κατάστημά του λεηλατημένο δεν είναι εκπρόσωπος κάποιας απρόσωπης οικονομικής εξουσίας. Μπορεί να είναι ο ίδιος άνθρωπος που μέχρι χθες διαμαρτυρόταν για τους φόρους, την ακρίβεια και το μέλλον των παιδιών του.

Ποιος, λοιπόν, κερδίζει από αυτή την κατάσταση;

Οι ακραίες πολιτικές οργανώσεις αναγνωρίζουν στη γενικευμένη δυσαρέσκεια μια ευκαιρία. Ορισμένες ομάδες της άκρας αριστεράς αντιμετωπίζουν τη σύγκρουση με την αστυνομία ως αυτοσκοπό, ενώ η ακροδεξιά μπορεί να αξιοποιήσει τον φόβο και την ανασφάλεια για να παρουσιάσει τον αυταρχισμό ως αναγκαία απάντηση. Στο ενδιάμεσο βρίσκονται οι πολίτες, που ζητούν καλύτερη ζωή και καταλήγουν να παρακολουθούν μια αντιπαράθεση την οποία δεν επέλεξαν.
Υπάρχει και μια ακόμα διάσταση. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιτρέπουν σε μια τοπική διαμαρτυρία να αποκτήσει μέσα σε λίγες ώρες διεθνή απήχηση. Οι εικόνες της βίας διαδίδονται ταχύτερα από τα επιχειρήματα. Ένα βίντεο μπορεί να προκαλέσει οργή σε ανθρώπους που αγνοούν ακόμη και τον πραγματικό λόγο της κινητοποίησης. Έτσι, η μίμηση αντικαθιστά συχνά την πολιτική σκέψη και η σύγκρουση αποκτά δική της δυναμική.
Θα ήταν αφέλεια να αγνοήσουμε και την πιθανότητα εξωτερικής χειραγώγησης, αλλά η ευκολία με την οποία κατασκευάζονται συνωμοσίες αποτελεί και αυτή μέρος του προβλήματος.

Η σύμπτωση των αναταραχών σε διαφορετικές χώρες δεν χρειάζεται έναν κοινό οργανωτή για να προκαλέσει ανησυχία. Αρκεί η διαπίστωση ότι οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες παρουσιάζουν παρόμοιες αδυναμίες και ότι όσοι επενδύουν στο χάος γνωρίζουν πώς να τις εκμεταλλεύονται.

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε η ανοχή στην καταστροφή ούτε η ανεξέλεγκτη αστυνομική καταστολή. Η χρήση υπερβολικής βίας εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών, όπως καταγγέλθηκε στη Γαλλία, δεν αποκαθιστά την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, αλλά την υπονομεύει περισσότερο. Χρειάζεται αποφασιστική αντιμετώπιση των βίαιων ομάδων, έλεγχος της αστυνομικής δράσης και, κυρίως, πολιτικές λύσεις στα προβλήματα που οδηγούν τους ανθρώπους στον δρόμο.

Το ευρωπαϊκό σχέδιο ενίσχυσης της δημοκρατικής ανθεκτικότητας αποκτά, υπό αυτές τις συνθήκες, ιδιαίτερη σημασία. Η Ευρώπη χρειάζεται θεσμούς που λειτουργούν, αξιόπιστη ενημέρωση και κοινωνίες ικανές να αντιστέκονται στη χειραγώγηση.
Για την Κύπρο, η κατάσταση δεν είναι αδιάφορη. Σε μια μικρή κοινωνία, με έντονη πολιτική πόλωση και μια οικονομία ευαίσθητη στις αναταράξεις, μια αντίστοιχη κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει δυσανάλογες συνέπειες. Η εμπειρία έχει δείξει πόσο εύκολα μια δημόσια αντιπαράθεση μπορεί να μετατραπεί σε προσωπική στοχοποίηση και πόσο γρήγορα η διαδικτυακή οργή μπορεί να δηλητηριάσει τον δημόσιο διάλογο.

Αν τελικά επικρατήσει η αντίληψη ότι δίκιο έχει όποιος προκαλεί τη μεγαλύτερη καταστροφή, τότε οι αποφάσεις δεν θα λαμβάνονται ούτε στα κοινοβούλια ούτε στις κάλπες. Θα λαμβάνονται στους δρόμους από εκείνους που φωνάζουν δυνατότερα και χτυπούν σκληρότερα. Αυτό θα είναι το τέλος της δημοκρατικής διεκδίκησης και όχι η δικαίωσή της.

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy