ΔιεθνήΠοιος θα σώσει τη Γαλλία; Μελανσόν, Λεπέν και ΕΚΤ μπροστά στο αδιέξοδο
Με το γαλλικό χρέος να διογκώνεται και την Κριστίν Λαγκάρντ να παραπέμπει τη λύση στο ίδιο το Παρίσι, ο Βόλφγκανγκ Μινχάου προειδοποιεί ότι οι πολιτικές που προτείνουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης είναι μη ρεαλιστικές.…
19 Οκτωβρίου 2026 · 06:00
Με το δημόσιο χρέος της Γαλλίας να βρίσκεται ήδη στα 3,6 τρισ. ευρώ, τον πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν να απαγορεύει ακόμα και διαμαρτυρίες του κόσμου και τους Γάλλους πολιτικούς να προτείνουν ευφάνταστες λύσεις για την έξοδο από την χρόνια κρίση, η σημαντικότερη χώρα της ΕΕ δείχνει να βαδίζει στα βράχια. Ίσως, τελικά, η Γαλλία να είναι πολύ μεγάλη για να σωθεί.
Στη Γαλλία επικρατεί ατμόσφαιρα εξέγερσης, με τις κινητοποιήσεις να εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα και τους μαθητές λυκείων να βρίσκονται στην αιχμή τους. Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, 550.000 άτομα συμμετείχαν το Σάββατο 17 Οκτωβρίου σε διαδηλώσεις κατά του υψηλού κόστους ζωής, εκ των οποίων 110.000 στο Παρίσι. Οι διοργανωτές κάνουν λόγο για 800.000 συμμετέχοντες.
Πρόκειται για ακόμη μία έκφραση της λαϊκής δυσαρέσκειας, με φόντο τις αλλεπάλληλες κυβερνητικές αλλαγές και την αδυναμία του πολιτικού συστήματος να αντιμετωπίσει το δημοσιονομικό αδιέξοδο, την ώρα που το δημόσιο χρέος συνεχίζει να διογκώνεται. Την κατάσταση έρχεται να δυσκολέψει ακόμα περισσότερο για τους Γάλλους η πρόσφατη δήλωση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, λέγοντας ουσιαστικά στο Παρίσι, λύστε το πρόβλημα μόνοι σας.
Σύμφωνα με τον γνωστό Γερμανό οικονομικό αναλυτή Βόλφγκανγκ Μινχάου, δεν διαφαίνεται εύκολη διέξοδος στον ορίζοντα για τη Γαλλία, καθώς ορισμένες από τις διαθέσιμες λύσεις θεωρούνται πολιτικά ανέφικτες, ενώ άλλες ενδέχεται να οδηγήσουν τη χώρα σε ακόμη μεγαλύτερες περιπέτειες.
Ο Μινχάου εντοπίζει τέσσερις θεωρητικές διεξόδους από την παγίδα χρέους. Το ερώτημα, όμως, είναι ποιες από αυτές μπορούν πράγματι να εφαρμοστούν στη σημερινή πολιτική πραγματικότητα της Γαλλίας.
Το τέχνασμα Μελανσόν
Όσον αφορά τον ηγέτη της αριστερής «Ανυπότακτης Γαλλίας», Ζαν Λικ Μελανσόν, ο ίδιος τάσσεται υπέρ της διαγραφής του γαλλικού χρέους που κατέχει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ο ίδιος πρότεινε τα «διηνεκή ομόλογα μηδενικού τοκομεριδίου» δηλαδή να κρατήσει η Γαλλία όλα τα χρήματα που έχει δανειστεί, χωρίς να τα αποπληρώσει ποτέ και χωρίς να καταβάλει ούτε τόκους. Η ιδέα είναι ότι αυτό θα του έδινε τη δυνατότητα να αναλάβει περισσότερο χρέος για να χρηματοδοτήσει τις προεκλογικές του υποσχέσεις για δαπάνες.
Ωστόσο αυτό το «χρηματοοικονομικό τέχνασμα» είναι στην πραγματικότητα ένας τεχνικός τρόπος να κηρύξει ο Μελανσόν τη Γαλλία σε στάση πληρωμών. «Ωστόσο, δεν υπάρχει περίπτωση ο Μελανσόν να πείσει τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, και ιδιαίτερα τη Γερμανία, να συμφωνήσουν σε κάτι τέτοιο. Αν εκλεγόταν και προχωρούσε πράγματι στην εφαρμογή του σχεδίου του, η Γαλλία πιθανότατα θα οδηγούνταν σε μια άτακτη έξοδο από την ευρωζώνη, ακόμη και από την ίδια την ΕΕ» λέει Μινχάου.
Η πρόταση Λεπέν
Το άλλο φαβορί του δεύτερου γύρου των γαλλικών εκλογών, η Μαρίν Λεπέν, ηγέτιδα του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού, μπορεί να μην επιθυμεί στάση πληρωμών για το γαλλικό χρέος, αλλά θα αναζητήσει έσοδα από μονομερή μείωση κατά 2/3 των γαλλικών εισφορών στον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Όπως τονίζει όμως ο Γερμανός αναλυτής, αν εφαρμόσει το φορολογικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα δαπανών, ενδέχεται να καταλήξει σε παρόμοια κατάσταση με εκείνη του Μελανσόν. Εξάλλου, τονίζει ότι οι πολιτικές της Λεπέν είναι εξίσου ασύμβατες με την ιδιότητα του μέλους της ΕΕ όσο και εκείνες του Μελανσόν.
«Η ΕΕ θα έπαυε να λειτουργεί αν η Γαλλία σταματούσε να καταβάλλει τις εισφορές της ως κράτος μέλος, όπως ακριβώς θα κατέρρεε αν η Γαλλία κήρυττε στάση πληρωμών για το χρέος της, αφήνοντας τη Γερμανία και την Ολλανδία ως τις μόνες χώρες που θα χρηματοδοτούσαν τη λειτουργία της».
Κεντρώος πολιτικός και λιτότητα
Μια τρίτη επιλογή είναι εκείνη που φαίνεται να είναι κοντά σε εκείνο που ανέφερε η Λαγκάρντ. Δηλαδή να αντιμετωπιστεί εσωτερικά το ζήτημα. Προκειμένου να εξακολουθούν οι ομολογιούχοι -δηλαδή οι δανειστές της Γαλλίας- να παίρνουν τα χρήματά τους, θα πρέπει να πληρώσουν οι συνταξιούχοι, οι φοιτητές ή οι αγρότες. Μια τέτοια ουσιαστικά λύση επιβολής λιτότητας μέσω υψηλότερων φόρων και χαμηλότερων δαπανών, ώστε να διατηρηθεί η δημοσιονομική θέση της Γαλλίας, θα υποστηριχθεί από έναν κεντρώο πολιτικό.
Ωστόσο, ο Μινχάου δυσκολεύεται να φανταστεί ένα σενάριο στο οποίο ένας ριζοσπάστης κεντρώος, όπως ο Μακρόν, θα μπορούσε να αναδειχθεί απροσδόκητα νικητής και να επαναφέρει τη χώρα σε μια πορεία φιλελεύθερων κεντρώων μεταρρυθμίσεων. «Άλλωστε, ο Μακρόν εξελέγη το 2017 και το πολιτικό του πείραμα απέτυχε τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά».
Θα δεχτεί η ΕΚΤ;
Μια τέταρτη επιλογή είναι να αγοράσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) γαλλικό χρέος. Μπορεί αυτό να μην έλυνε το πρόβλημα του χρέους -δεν το διαγράφει- αλλά θα μπορούσε να μειώσει τις αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων, διευκολύνοντας τη χώρα να δανείζεται χωρίς δυσβάστακτους τόκους.
Έτσι, όμως η ίδια η ευρωζώνη θα κατέληγε με υψηλότερο χρέος και πληθωρισμό, ενώ άλλες χώρες θα σχημάτιζαν ουρά απαιτώντας αντίστοιχη υποστήριξη, όπως υπογραμμίζει ο Γερμανός αναλυτής. Η δήλωση όμως της Λαγκάρντ δείχνει ότι η Γαλλία δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη μια τέτοια παρέμβαση της ΕΚΤ. Η πρόεδρός της επιμένει ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος πρέπει να ξεκινήσει από την ίδια τη γαλλική κυβέρνηση.
Αποκλείοντας ως πολιτικά ανέφικτες τόσο την επιβολή λιτότητας όσο και την πώληση κρατικής γης ή κρατικών επιχειρήσεων, ο Μινχάου εκτιμά ότι στη Γαλλία απομένουν ουσιαστικά δύο διέξοδοι από την κρίση: κάποιος συνδυασμός στάσης πληρωμών και διάσωσης από την κεντρική τράπεζα.
H ευκαιρία που χάθηκε
Κατά τον Γερμανό αναλυτή, μια βαθύτερη πολιτική ένωση, που θα εξασφάλιζε τη σύγκλιση της πολιτικής και της οικονομίας στην Ευρώπη, θα μπορούσε να προσφέρει μια πιο ουσιαστική απάντηση στο πρόβλημα. Θεωρεί, ωστόσο, ότι η ευκαιρία για μια τέτοια εξέλιξη έχει πλέον χαθεί.
Ωστόσο, κατηγορεί τις Βρυξέλλες που κλώτσησαν την ευκαιρία όταν ξέσπασε η κρίση χρέους στην Ευρωζώνη, που είχε επηρεάσει βαθύτατα και την Ελλάδα. «Η κρίση της ευρωζώνης ήταν η τελευταία στιγμή κατά την οποία θα μπορούσε να είχε δημιουργηθεί μια τέτοια ένωση. Αντί όμως να λύσουν τα υποκείμενα χρηματοοικονομικά προβλήματα του μπλοκ, οι ηγέτες της ΕΕ έκαναν τα απολύτως ελάχιστα που απαιτούνταν για να αποτρέψουν την ανεξέλεγκτη κλιμάκωση της κρίσης, για παράδειγμα χορηγώντας φθηνά δάνεια σε χώρες που ήταν ήδη υπερχρεωμένες».
Ενώ τότε οι Βρυξέλλες μετέθεταν το πρόβλημα για αργότερα, ο Γερμανός αναλυτής λέει πως σήμερα είναι πολύ αργά για μια τέτοια ένωση, καθώς από τη μία είναι ισχυρά τα ακροδεξιά κόμματα –που είναι ευρωσκεπτικιστικά- και από την άλλη ο υψηλός πληθωρισμός σημαίνει ότι η ΕΚΤ διαθέτει πολύ μικρότερα περιθώρια ελιγμών από όσα είχε πριν από μία δεκαετία.
Πηγή – in.gr








