Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2026
Λευκωσία 26°
Η ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΙΚΗ ΜΑΣ ΕΚΔΟΣΗΑυτόφωρο της ΚυριακήςΓνωρίστε την ενότητα
Τεχνολογία

Πλανητική άμυνα: Βλάβη στον κινητήρα ιόντων αλλάζει την πορεία του διαστημικού σκάφους Hayabusa2

Σύνοψη Τεχνικό πρόβλημα: Ακύρωση της φιλόδοξης αποστολής του 2031 εξαιτίας μη αναστρέψιμης φθοράς στον τελευταίο λειτουργικό κινητήρα ιόντων του διαστημικού σκάφους. Νέος σχεδιασμός: Άμεση στόχευση (flyby) του αστεροειδούς 2015 BM510 τον Απρίλιο του 2028,…

20 Νοεμβρίου 2026 · 11:50

Σύνοψη

  • Τεχνικό πρόβλημα: Ακύρωση της φιλόδοξης αποστολής του 2031 εξαιτίας μη αναστρέψιμης φθοράς στον τελευταίο λειτουργικό κινητήρα ιόντων του διαστημικού σκάφους.
  • Νέος σχεδιασμός: Άμεση στόχευση (flyby) του αστεροειδούς 2015 BM510 τον Απρίλιο του 2028, παρακάμπτοντας τις απαιτήσεις για περίπλοκους ελιγμούς με τη βαρύτητα της Γης.
  • Μορφολογία στόχου: Ο νέος αστεροειδής έχει διάμετρο μεταξύ 17 και 74 μέτρων και ολοκληρώνει μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον άξονά του κάθε 49 λεπτά.
  • Λύση ανάγκης: Οι μηχανικοί της JAXA εφαρμόζουν πρωτόκολλα «διασταυρούμενης λειτουργίας» συνδυάζοντας εξαρτήματα από χαλασμένους κινητήρες για να εξασφαλίσουν την απολύτως απαραίτητη ώθηση.

Η ιαπωνική διαστημική υπηρεσία (JAXA) βρέθηκε πρόσφατα αντιμέτωπη με μια κρίσιμη τεχνική πρόκληση που την ανάγκασε να αναπροσαρμόσει ριζικά τα σχέδια για ένα από τα πιο επιτυχημένα διαστημικά σκάφη της σύγχρονης ιστορίας. Το θρυλικό πλέον Hayabusa2, έχοντας ήδη ολοκληρώσει την κύρια αποστολή του με τη συλλογή και την επιστροφή δειγμάτων από τον αστεροειδή Ryugu στη Γη τον Δεκέμβριο του 2020, ταξιδεύει εδώ και χρόνια με δανεικό χρόνο και εξαντλημένους πόρους. 

Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα τηλεμετρίας, το σύστημα προώθησης υπέστη μη αναστρέψιμη φθορά, καθιστώντας αδύνατη την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου που είχε τεθεί για το 2031, υποχρεώνοντας τους επιστήμονες να επιλέξουν έναν κοντινότερο και πιο προσιτό διαστημικό βράχο.

Οι κινητήρες ιόντων αποτελούν την καρδιά του συστήματος πρόωσης του σκάφους, προσφέροντας εξαιρετικά αποδοτική, αν και χαμηλής έντασης, επιτάχυνση για τεράστια χρονικά διαστήματα στο κενό του Διαστήματος. Δυστυχώς, ο τελευταίος από τους τέσσερις συνολικά κινητήρες ιόντων σταμάτησε να λειτουργεί ομαλά γύρω στα μέσα Αυγούστου, ενώ οι αισθητήρες του σκάφους εντόπισαν απροσδόκητη διάβρωση στην επιφάνεια του εξοπλισμού ύστερα από τόσα χρόνια παραμονής στο αφιλόξενο περιβάλλον του ηλιακού συστήματος. 

Για να διατηρήσουν το σκάφος ζωντανό και ελεγχόμενο, οι μηχανικοί της JAXA αναγκάστηκαν να καταφύγουν σε μια εξαιρετικά περίπλοκη τεχνική, η οποία ονομάζεται «διασταυρούμενη λειτουργία», αντλώντας λειτουργικά υποσυστήματα από δύο διαφορετικούς, ήδη κατεστραμμένους κινητήρες για να δημιουργήσουν ένα υβριδικό σύστημα που παράγει την ελάχιστη δυνατή ώθηση.

Η περιορισμένη πλέον ισχύς σημαίνει ότι το Hayabusa2 δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να εκτελέσει τον απαιτούμενο ελιγμό βαρυτικής υποβοήθησης γύρω από τη Γη, ο οποίος ήταν απολύτως απαραίτητος για να αποκτήσει την απαραίτητη ταχύτητα και τροχιά ώστε να συναντήσει τον αρχικό του στόχο, τον αστεροειδή 1998 KY26, το έτος 2031. Έτσι, το ενδιαφέρον της ομάδας ελέγχου στράφηκε στην αναζήτηση ενός εναλλακτικού προορισμού που θα μπορούσε να προσεγγιστεί με βάση την τρέχουσα δυναμική και τα λιγοστά αποθέματα καυσίμων, χωρίς την ανάγκη περίπλοκων και ενεργοβόρων τροχιακών αλλαγών.

Ο νέος στόχος που επιλέχθηκε έπειτα από προσεκτικούς υπολογισμούς είναι ο αστεροειδής 2015 BM510, τον οποίο το ιαπωνικό σκάφος αναμένεται να προσεγγίσει τον Απρίλιο του 2028 πραγματοποιώντας μια ταχεία και αρκετά ριψοκίνδυνη πτήση σε πολύ μικρή απόσταση από την επιφάνειά του (flyby). Πρόκειται για έναν διαστημικό βράχο πολύ μικρών διαστάσεων, καθώς οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η διάμετρός του κυμαίνεται μόλις μεταξύ 17 και 74 μέτρων, γεγονός που καθιστά τον ακριβή εντοπισμό και τη μελέτη του μια τεράστια μηχανική και μαθηματική πρόκληση. Το πιο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του νέου στόχου είναι η ταχύτατη περιστροφή γύρω από τον άξονά του, καθώς προλαβαίνει να ολοκληρώσει έναν πλήρη κύκλο κάθε 49 λεπτά, καθιστώντας τον έναν από τους πιο γρήγορα περιστρεφόμενους αστεροειδείς που έχει προσπαθήσει ποτέ να παρατηρήσει η ανθρωπότητα από κοντά.

Ο επικεφαλής της ομάδας επέκτασης της αποστολής, Yuya Mimasu, δήλωσε πως η επερχόμενη πτήση του 2028 αποτελεί μία από τις πιο δύσκολες επιχειρήσεις που έχουν σχεδιαστεί ποτέ στον τομέα της διαστημικής εξερεύνησης. Η μελέτη τόσο μικρών και ταχέως περιστρεφόμενων ουράνιων σωμάτων δεν εξυπηρετεί μόνο την καθαρή επιστημονική περιέργεια για τον σχηματισμό του ηλιακού μας συστήματος, αλλά παίζει ταυτόχρονα κρίσιμο ρόλο στα σχέδια πλανητικής άμυνας απέναντι σε ενδεχόμενες μελλοντικές συγκρούσεις. Αντικείμενα αυτής της κλίμακας είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν έγκαιρα από τα επίγεια τηλεσκόπια και η κατανόηση της δομής και της συμπεριφοράς τους βοηθά τις διαστημικές υπηρεσίες να αναπτύξουν πιο αποτελεσματικές στρατηγικές εκτροπής σε περίπτωση που ανακαλυφθεί κάποιος αστεροειδής σε τροχιά σύγκρουσης με τη Γη.

Παράλληλα, ο 2015 BM510 παρουσιάζει τεράστιο αστροφυσικό ενδιαφέρον διότι ανήκει πιθανότατα στην κατηγορία των αστεροειδών τύπου D, οι οποίοι θεωρούνται εξαιρετικά πλούσιοι σε οργανικά υλικά και παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες με τους κομήτες, υποδεικνύοντας ότι μπορεί να έχουν προέλθει από τα παγωμένα όρια του εξωτερικού ηλιακού συστήματος πριν μεταναστεύσουν πιο κοντά στον Ήλιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος αστεροειδής αποτελεί τον πρωταρχικό στόχο μιας πρότασης για τη σειρά μικρών αποστολών ταχείας ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), αναδεικνύοντας τη διεθνή σημασία που κρύβει αυτός ο κατά τα άλλα ασήμαντος σε μέγεθος βράχος.

Όλες οι πληροφορίες και τα πολύτιμα τεχνικά δεδομένα που συλλέγονται από τη συνεχιζόμενη υποβάθμιση και τη συμπεριφορά των κινητήρων του Hayabusa2 μεταφέρονται ήδη στα εργαστήρια της JAXA για να τροφοδοτήσουν τον σχεδιασμό της επόμενης γενιάς διαστημικών σκαφών. Συγκεκριμένα, οι μηχανικοί χρησιμοποιούν αυτά τα στοιχεία για να τελειοποιήσουν τους κινητήρες ιόντων της επερχόμενης αποστολής DESTINY+, η οποία έχει προγραμματιστεί να εκτοξευθεί επίσης το 2028 με σκοπό να μελετήσει τον αστεροειδή 3200 Phaethon, το ουράνιο σώμα από το οποίο προέρχεται η περίφημη βροχή διαττόντων αστέρων των Διδυμίδων. 

Παρά τις όποιες αντιξοότητες και την αναπόφευκτη κόπωση των υλικών ύστερα από δώδεκα χρόνια παραμονής στο Διάστημα, η ομάδα πίσω από το ιαπωνικό πρόγραμμα παραμένει προσηλωμένη στον στόχο της να αντλήσει κάθε δυνατή σταγόνα επιστημονικής γνώσης από έναν δορυφόρο που αρνείται πεισματικά να παραδοθεί στο σκοτάδι.

Πηγή – Techgear

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Στήριξε την ανεξάρτητη ενημέρωση

Επίλεξε τη συνδρομή που προτιμάς. Η ασφαλής πληρωμή ολοκληρώνεται μέσω Stripe.