Παράνομη η κράτηση Ιρανού αφού δεν μπορεί να απελαθεί

Την άμεση απελευθέρωση Ιρανού υπηκόου, ο οποίος βρισκόταν υπό κράτηση από τον Σεπτέμβριο του 2025 με σκοπό την απέλασή του, διέταξε το Ανώτατο Δικαστήριο, κρίνοντας ότι η συνέχιση της κράτησής του ήταν παράνομη.

Η δικαστής Ε. Εφραίμ διαπίστωσε ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν είχαν παρουσιάσει επαρκή στοιχεία για τις πραγματικές προσπάθειες που κατέβαλλαν προκειμένου να πραγματοποιηθεί η απέλαση του συγκεκριμένου αλλοδαπού.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με το Δικαστήριο, ήταν ότι από τον Ιούνιο του 2026, όταν είχαν ολοκληρωθεί οι σχετικές δικαστικές διαδικασίες και η εξέταση του αιτήματος διεθνούς προστασίας, οι αρμόδιες αρχές επαναλάμβαναν ουσιαστικά τις ίδιες γενικές αναφορές περί προσπαθειών εξασφάλισης ταξιδιωτικών εγγράφων.
Δεν παρουσίαζαν, όμως, συγκεκριμένα στοιχεία για το τι ακριβώς είχαν πράξει, ποιες δυσκολίες αντιμετώπιζαν και αν υπήρχε πραγματική προοπτική να πραγματοποιηθεί η απέλαση.

Το Ανώτατο έκρινε ότι υπό αυτές τις συνθήκες ο συνολικός χρόνος κράτησης είχε καταστεί παράνομος, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι τα αρχικά διατάγματα κράτησης και απέλασης είχαν προηγουμένως επικυρωθεί από τη Δικαιοσύνη.

Στην Κύπρο από το 2000

Η υπόθεση αφορά τον Ιρανό υπήκοο Β.Μ.Φ., ο οποίος είχε φτάσει για πρώτη φορά στην Κυπριακή Δημοκρατία το 2000.
Στα χρόνια που ακολούθησαν υπέβαλε διάφορα αιτήματα στις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ για ορισμένο χρονικό διάστημα είχε εξασφαλίσει άδεια παραμονής και εργασίας.
Στη συνέχεια υπήρξαν απορριπτικές αποφάσεις των αρχών, διατάγματα κράτησης και απέλασης, καθώς και δικαστικές διαδικασίες που κίνησε ο ίδιος.
Η τελευταία περίοδος κράτησής του άρχισε στις 4 Σεπτεμβρίου 2025, όταν εκδόθηκαν σε βάρος του διατάγματα κράτησης και απέλασης.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες επανεξέτασαν την κράτησή του στις 5 Νοεμβρίου 2025 και στις 12 Ιανουαρίου 2026, αποφασίζοντας τη συνέχισή της.
Στις 18 Φεβρουαρίου 2026 ο Ιρανός υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας, δηλαδή αίτημα ασύλου.

Την επόμενη ημέρα εκδόθηκε νέο διάταγμα κράτησης, αυτή τη φορά με βάση τον περί Προσφύγων Νόμο, καθώς είχε αλλάξει το νομικό καθεστώς του λόγω της αίτησης ασύλου.
Η νέα κράτηση στηρίχθηκε, σύμφωνα με το σχετικό διάταγμα, στον κίνδυνο διαφυγής του, καθώς και στην εκτίμηση ότι είχε υποβάλει αίτηση διεθνούς προστασίας για να καθυστερήσει ή να εμποδίσει την εκτέλεση της απόφασης επιστροφής του.

Από αίτημα σε αίτημα

Στις 15 Μαρτίου 2026 το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας επικύρωσε τα αρχικά διατάγματα κράτησης και απέλασης που είχαν εκδοθεί τον Σεπτέμβριο του 2025.
Ακολούθως, στις 29 Μαΐου 2026, απορρίφθηκε η αίτηση ασύλου του Ιρανού.
Στις 14 Ιουνίου 2026 απορρίφθηκε και η έφεση η οποία στρεφόταν κατά της προηγούμενης απόφασης του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας.
Παράλληλα, η κράτησή του συνέχισε να επαναξιολογείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Στην απόφαση καταγράφονται επανεξετάσεις στις 19 Φεβρουαρίου, 3 Απριλίου, 21 Απριλίου, 19 Ιουνίου και 18 Αυγούστου 2026.

Το Ανώτατο επισήμανε επίσης ότι ο Ιρανός δεν είχε προσβάλει δικαστικά, μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία, το νέο διάταγμα κράτησης της 19ης Φεβρουαρίου, ούτε την απόρριψη της αίτησης ασύλου.

Συνεπώς, τα αρχικά διατάγματα κράτησης και απέλασης είχαν ήδη κριθεί νόμιμα από Δικαστήριο, ενώ το νεότερο διάταγμα κράτησης εκ των πραγμάτων ήταν νόμιμο.
Αυτό, ωστόσο, δεν απαντούσε στο διαφορετικό ερώτημα που τέθηκε ενώπιον του Ανωτάτου. Εξακολουθούσε να δικαιολογείται η κράτηση τόσους μήνες αργότερα;

Τι υποστήριζε ο Ιρανός

Ο Ιρανός προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο ζητώντας την έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus.

Πρόκειται για ειδική δικαστική διαδικασία μέσω της οποίας ένα πρόσωπο που στερείται την ελευθερία του μπορεί να ζητήσει να εξεταστεί η νομιμότητα της κράτησής του και, εφόσον αυτή κριθεί παράνομη, να αφεθεί ελεύθερο.
Η βασική θέση του αιτητή ήταν ότι κρατείτο επί μακρό χρονικό διάστημα, χωρίς να υπάρχει ουσιαστική προοπτική απέλασής του.

Υποστήριξε ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες περιορίζονταν σε τυπικές επανεξετάσεις της κράτησης, χωρίς να πραγματοποιούν ενέργειες που να αποδεικνύουν ότι ήταν δυνατόν να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του.

Από την πλευρά της, η Κυπριακή Δημοκρατία υποστήριξε ότι η αίτηση ήταν καταχρηστική και ότι η διάρκεια της κράτησης ήταν εύλογη, νόμιμη και αναγκαία.
Επικαλέστηκε επίσης το γεγονός ότι η κράτηση επαναξιολογείτο κάθε δύο μήνες και ότι οι αρχές δεν είχαν εγκαταλείψει τον σκοπό της απέλασης.

Χωρίς διαβατήριο και άρνηση συνεργασίας

Ένα σημαντικό στοιχείο της υπόθεσης αφορούσε την αδυναμία εξασφάλισης ταξιδιωτικού εγγράφου.
Σύμφωνα με τις αρμόδιες αρχές, το διαβατήριο του Ιρανού είχε λήξει στις 20 Ιουλίου 2025 και ο ίδιος δεν συνεργαζόταν για τον επαναπατρισμό του.
Οι υπηρεσίες ανέφεραν ότι πραγματοποιούνταν προσπάθειες μέσω της πρεσβείας για την έκδοση ταξιδιωτικού εγγράφου.
Στις επαναξιολογήσεις της 19ης Φεβρουαρίου, της 19ης Ιουνίου και της 18ης Αυγούστου καταγραφόταν η θέση ότι ο Ιρανός δεν συνεργαζόταν και ότι γίνονταν προσπάθειες να πειστεί να αναχωρήσει.
Σε αντίθετη περίπτωση, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, θα επιδιωκόταν η απέλασή του με συνοδεία.

Το Δικαστήριο δέχθηκε ότι υπήρξε περίοδος κατά την οποία η απέλαση δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί, εξαιτίας των δικαστικών διαδικασιών και της εξέτασης της αίτησης διεθνούς προστασίας που είχε κινήσει ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος.
Μάλιστα, διαπίστωσε ότι οι συγκεκριμένες διαδικασίες ολοκληρώθηκαν σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.

Μόνο γενικές αναφορές

Το καθοριστικό σημείο της απόφασης αφορά το διάστημα μετά τον Ιούνιο.
Με την ολοκλήρωση των δικαστικών διαδικασιών και της εξέτασης του αιτήματος διεθνούς προστασίας, οι αρμόδιες αρχές μπορούσαν πλέον να προχωρήσουν στις αναγκαίες ενέργειες για την απέλαση.
Ωστόσο, το υλικό που παρουσιάστηκε στο Ανώτατο δεν περιείχε συγκεκριμένες πληροφορίες που να δείχνουν τι είχε γίνει προς αυτή την κατεύθυνση.

Η δικαστής Ε. Εφραίμ ήταν ιδιαίτερα σαφής στην αξιολόγηση των θέσεων των κρατικών υπηρεσιών:
«Αυτές οι θέσεις προβάλλονται με πλήρη γενικότητα και αοριστία».
Όπως εξηγεί στην απόφασή της, δεν υπήρχε μαρτυρία ή έστω ένδειξη για τη φύση των ενεργειών των αρμόδιων αρχών, ούτε για την προοπτική επιτυχίας τους.
Με απλά λόγια, οι υπηρεσίες δήλωναν ότι προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν ταξιδιωτικά έγγραφα, χωρίς να παρουσιάζουν συγκεκριμένα στοιχεία που να επιτρέπουν στο Δικαστήριο να αξιολογήσει αυτές τις προσπάθειες.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και μια πρόσθετη επισήμανση του Ανωτάτου.
Ο δικηγόρος που εκπροσωπούσε την Κυπριακή Δημοκρατία αναφέρθηκε, κατά την προφορική αγόρευσή του, σε προσπάθειες και δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι αρμόδιες υπηρεσίες.

Το Δικαστήριο ξεκαθάρισε ότι αυτές οι προφορικές τοποθετήσεις δεν αποτελούσαν μαρτυρία και συνεπώς δεν μπορούσαν να ληφθούν υπόψη για την εξέταση της αίτησης.

Κράτηση χωρίς προοπτική απέλασης

Στην απόφασή του το Ανώτατο εξηγεί ότι ο περί Προσφύγων Νόμος δεν προβλέπει συγκεκριμένο ανώτατο χρονικό όριο κράτησης αιτητών διεθνούς προστασίας.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η κράτηση μπορεί να συνεχίζεται χωρίς περιορισμούς.
Η νομοθεσία ορίζει ότι πρέπει να έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και να συνεχίζεται μόνο για όσο χρόνο εξακολουθεί να υφίσταται νόμιμος λόγος κράτησης.
Επιπλέον, οι διαδικασίες των αρμόδιων υπηρεσιών πρέπει να διεκπεραιώνονται χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις.
Καθυστερήσεις που δεν οφείλονται στον ενδιαφερόμενο δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως δικαιολογία για την παράταση της στέρησης της ελευθερίας του.
Το Ανώτατο υπογράμμισε ότι η διάρκεια μιας κράτησης πρέπει να εξετάζεται σε συνάρτηση με τους λόγους για τους οποίους καθυστερεί η απέλαση και τις πραγματικές δυνατότητες ολοκλήρωσής της.

Δεν αρκεί, συνεπώς, η ύπαρξη ενός νόμιμου διατάγματος ή η περιοδική επανεξέταση της κράτησης.
Πρέπει να υπάρχουν στοιχεία που να δικαιολογούν τη συνέχισή της.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο παρέπεμψε και σε προηγούμενη απόφαση της 16ης Ιουλίου 2026, επί πολιτικής έφεσης που αφορούσε τον ίδιο Ιρανό, στην οποία είχαν εξεταστεί οι νομικές αρχές για τη διάρκεια της κράτησης και την υποχρέωση των αρχών να ενεργούν χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση.

Παράνομη η συνέχιση της κράτησης

Καταλήγοντας, το Ανώτατο έκρινε ότι οι ασαφείς και γενικές αναφορές των αρμόδιων υπηρεσιών δεν αποδείκνυαν ότι ενεργούσαν με την απαιτούμενη επιμέλεια.
Παράλληλα, δεν προέκυπτε συγκεκριμένη δυνατότητα ή προοπτική πραγματοποίησης της απέλασης.

Η δικαστής Ε. Εφραίμ διαπίστωσε ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, ο συνολικός χρόνος κράτησης καθιστούσε τη συνέχισή της παράνομη.
Η αίτηση κρίθηκε βάσιμη και δικαιολογημένη και εγκρίθηκε.
Το Ανώτατο εξέδωσε το προνομιακό ένταλμα Habeas Corpus, διατάσσοντας τις αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας να αφήσουν αμέσως ελεύθερο τον Ιρανό.
Τον Ιρανό εκπροσώπησε ο δικηγόρος Α. Δ. Δημητρίου, ενώ για τον Γενικό Εισαγγελέα και τις αρμόδιες κρατικές αρχές εμφανίστηκε ο δικηγόρος Ν. Κουρσάρης, εκ μέρους του δικηγορικού γραφείου Ν. Κουρσάρης Δ.Ε.Π.Ε.

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy