Ο Νάνος Βαλαωρίτης μέσα από τα μάτια των παιδιών του: Τα τραύματα που δεν ξεπέρασε, ο μεγάλος έρωτας και ο πατέρας που ρωτούσε για τα όνειρα

G.: Πόσα χρόνια έπασχε από άνοια η μητέρα σας πριν φύγει από τη ζωή;
Κ.Β.:Ξεκίνησε όταν εκείνη ήταν 80 ετών. Εφυγε στα 96. Διατηρούσε το όμορφο χαμόγελό της, που φώτιζε ακόμα και την πιο σκοτεινή γωνιά του σπιτιού, αλλά δεν μιλούσαμε πια. Ηταν πολύ δύσκολο. Επειδή είχε ξεχάσει τα πάντα, δεν τσακώνονταν πια με τον πατέρα μου. Δεν τους χώριζε τίποτα. Ηταν πολύ ερωτευμένη μαζί του. Τον ήθελε συνέχεια δίπλα της. Ο πατέρας μου επίσης ήταν πολύ ευτυχισμένος που βρισκόταν κοντά της. Δυσκολεύτηκε πολύ όταν την έχασε. Την έβλεπε συνεχώς στα όνειρά του.

G.: Τον έχετε ονειρευτεί μέσα στα επτά χρόνια που έχει φύγει από τη ζωή;
Ζ.Β.: Μία φορά είδα ένα πολύ συμβολικό όνειρο. Εξηγούσε τα πάντα για τον χαρακτήρα του. Διαδραματιζόταν στο σπίτι της Αμερικής. Το πνεύμα του Χίτλερ είχε καταλάβει τον χώρο μας και μπλόκαρε τα πάντα. Κάποια στιγμή έφυγε και αισθανθήκαμε με γαλήνη την αύρα καθαρή. Τότε είδα τον πατέρα μου στην πόρτα να με φωνάζει με λαχτάρα. Με αγκάλιασε με τόση αγάπη! Ηταν απίθανο. Οταν ξύπνησα, σκέφτηκα πως ποτέ δεν μπόρεσε να το κάνει αυτό εν ζωή. Δεν μπόρεσε να εκφράσει την αγάπη του. Επειτα από λίγες ημέρες ο γιος μου είδε το ίδιο όνειρο… Ο πατέρας μου κουβαλούσε γιγαντώδη τραύματα από την Κατοχή. Οι ναζί είχαν επιτάξει το μισό σπίτι του. Κατάλαβα πόσο είχε θρυμματιστεί από τον πόλεμο. Αργότερα βίωσε μία ακόμη τραγωδία, έχασε σε ένα σοκαριστικό ατύχημα το παιδί από τον πρώτο του γάμο στην Αγγλία: έπεσε από το καράβι, ενώ ήταν εν πλω μεταξύ Γαλλίας και Αγγλίας και πνίγηκε. Δεν μας μιλούσε ποτέ γι’ αυτό το γεγονός. Από εκείνο το όνειρο αντιλήφθηκα ότι ο λόγος που ποτέ δεν εξέφραζε τα συναισθήματά του ήταν αυτά τα τραύματα.

G.: Ζωή, πότε αποφάσισες να εγκατασταθείς στην Ελλάδα;
Ζ.Β.: Στα 21 μου ένιωσα πως είμαι Ελληνίδα. Αποφάσισα να αγκαλιάσω τις ρίζες μου. Εμαθα μόνη μου ελληνικά. Με βοήθησε πολύ ο Λεωνίδας Εμπειρίκος, με τον οποίο είμαστε αγαπημένοι φίλοι.

G.: Ποια ευχαριστώ χρωστάς στον πατέρα σου;
Ζ.Β.: Που είχα αυτόν τον πατέρα. Η ζωή μας ήταν ονειρική μέσα στην τέχνη μαζί του. Οταν έκλεισα τα 19, ήταν περισσότερο φίλος παρά πατέρας. Θυμάμαι πως στον δεύτερο χρόνο των σπουδών μου στην Καλών Τεχνών απογοητεύτηκα. Δεν μου ταίριαζε η νοοτροπία της σχολής. Σταμάτησα να ζωγραφίζω θεωρώντας ότι δεν έχω ταλέντο. Ο πατέρας μου τοποθέτησε όλους τους πίνακες που είχα πετάξει στον τοίχο και μου είπε: «Υπάρχει μια ατμόσφαιρα στα τοπία που δημιουργείς». Του απάντησα: «Δεν είναι καλοί». Τότε οργάνωσε μια έκθεση για εμένα στο Κολωνάκι και μου είπε: «Θέλω 20 πίνακες από αυτούς». «Γιατί να τους φτιάξω; Είναι πολύ εύκολο», σχολίασα και μου ανταπάντησε: «Ζωή, είναι το ταλέντο σου! Γι’ αυτό σού είναι εύκολο». Η έκθεση με έσωσε γιατί συνέχισα να ζωγραφίζω. Στην οικογένειά μας υπήρχε ουσιαστική ενθάρρυνση του ενός στον άλλο.

G.: Υπάρχει μήπως κάποια συγγνώμη που θεωρείς ότι σου οφείλει;
Ζ.Β.: Στο τέλος της ζωής του μου ζήτησε συγγνώμη για κάποια πράγματα που με είχαν πληγώσει. Είχα γίνει πια σαν τη μεγάλη αδελφή του. Δεν ήμουν το κοριτσάκι που παραπονούνταν.

G.: Πώς ήταν τις τελευταίες ημέρες του;
Ζ.Β.: Την τελευταία ημέρα βρισκόταν σε κώμα. Είχε πάθει σηπτικό σοκ. Τις δύο τελευταίες εβδομάδες μεταβαλλόταν συνεχώς η διάθεσή του, τη μία στιγμή σού κρατούσε το χέρι με τρυφερότητα, την άλλη ήταν πιο ψυχρός. Δεν καταλάβαινε ότι θα φύγει από τη ζωή. Τον βοηθούσα στη μετάφραση των ποιημάτων του όμως. Αυτή η επαφή ήταν για μένα το παν.

G.: Τι άλλο δεν γνωρίζουμε οι περισσότεροι για τον Νάνο Βαλαωρίτη;
Κ.Β.: Η προσωπικότητά του ήταν πολύπλευρη. Ολοι οι τοίχοι στο σπίτι ήταν γεμάτοι βιβλία. Μέσα από κάθε βιβλίο, κάθε σημείωση, κάθε γραπτό, τον καταλάβαινες. Ζωγράφιζε επίσης πολύ αυθόρμητα. Ηταν ένα ποτάμι δημιουργικότητας και είχε την αγκαλιά του πάντα ανοιχτή για τους νέους ◆

Πηγή – Πρώτο Θέμα

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy