Σαν σήμερα, στις 10 Νοεμβρίου 1836, ο βασιλιάς της Ελλάδας Όθωνας παντρεύεται την Αμαλία του Ολδεμβούργου, σε μια τελετή που πραγματοποιείται μακριά από την Αθήνα και χωρίς να έχει ενημερωθεί η ελληνική κυβέρνηση. Ο γάμος γίνεται στο παλάτι του Ολδεμβούργου, στη σημερινή Γερμανία, και παραμένει μυστικός για εβδομάδες.
Η είδηση φτάνει στην Ελλάδα μέσω του ξένου Τύπου. Οι ελληνικές εφημερίδες δημοσιεύουν την πληροφορία στις 18 Δεκεμβρίου, περισσότερο από έναν μήνα μετά την τελετή. Ανάμεσα σε όσους πληροφορούνται εκ των υστέρων τον γάμο είναι και τα μέλη της ίδιας της κυβέρνησης.
Γιατί ο Όθωνας κράτησε μυστικό τον γάμο του
Το 1836 η Ελλάδα είναι ένα νεοσύστατο βασίλειο, με τον Βαυαρό Όθωνα στον θρόνο από το 1833. Η χώρα βρίσκεται υπό την ισχυρή επιρροή της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας, των τριών Μεγάλων Δυνάμεων που είχαν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.
Η επιλογή συζύγου για τον βασιλιά δεν αποτελεί αποκλειστικά προσωπική υπόθεση. Έχει διπλωματική και δυναστική σημασία, καθώς συνδέεται με τις σχέσεις των ευρωπαϊκών βασιλικών οίκων και το ζήτημα της διαδοχής.
Για να αποφευχθεί η ενδεχόμενη ανάμειξη των Μεγάλων Δυνάμεων, οι προετοιμασίες του γάμου κρατούνται μυστικές. Ούτε η ελληνική κυβέρνηση ενημερώνεται εγκαίρως.
Η παράλειψη αυτή προκαλεί δυσαρέσκεια, χωρίς όμως να εμποδίσει την ενθουσιώδη υποδοχή των νεονύμφων όταν επιστρέφουν στην Ελλάδα.
Ποια ήταν η Αμαλία
Η Μαρία Φρειδερίκη Αμαλία, κόρη του μεγάλου δούκα του Ολδεμβούργου, γεννήθηκε το 1818. Όταν παντρεύεται τον Όθωνα, είναι μόλις 17 ετών.
Έχοντας χάσει τη μητέρα της σε μικρή ηλικία, μεγαλώνει σε ένα ευρωπαϊκό αριστοκρατικό περιβάλλον. Λαμβάνει εκπαίδευση στις ξένες γλώσσες, τη μουσική, τη ζωγραφική και τον χορό, ενώ ασχολείται ιδιαίτερα με την ιππασία και το κυνήγι.
Στις 2 Φεβρουαρίου 1837, σύμφωνα με το παλαιό ημερολόγιο, το βασιλικό ζευγάρι φτάνει στον Πειραιά και γίνεται δεκτό με ενθουσιασμό.
Η Αμαλία αποκτά σύντομα ενεργό ρόλο στη δημόσια ζωή. Αναπτύσσει φιλανθρωπική δραστηριότητα, στηρίζει κοινωνικά ιδρύματα και ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τη διαμόρφωση της Αθήνας, που μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα είχε ανακηρυχθεί πρωτεύουσα.
Η βασίλισσα που δημιούργησε τον Εθνικό Κήπο
Ένα από τα σημαντικότερα έργα που συνδέονται με την Αμαλία είναι ο Βασιλικός Κήπος, ο σημερινός Εθνικός Κήπος της Αθήνας.
Η δημιουργία του ξεκινά το 1839, με τη μεταφορά και φύτευση χιλιάδων φυτών από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ο κήπος διαμορφώνεται δίπλα στα βασιλικά ανάκτορα, στο κτίριο όπου σήμερα στεγάζεται η Βουλή.
Η Αμαλία συνδέει επίσης το όνομά της με τη χαρακτηριστική γυναικεία φορεσιά που γίνεται γνωστή ως «Αμαλία». Πρόκειται για μια ενδυμασία που συνδυάζει στοιχεία της ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς με ευρωπαϊκές επιρροές και καθιερώνεται στους κύκλους της βασιλικής αυλής.
Παρά τη φιλανθρωπική της δράση, η βασίλισσα δεν μένει έξω από τις πολιτικές και κοινωνικές αντιπαραθέσεις της εποχής. Η αυστηρή εθιμοτυπία των ανακτόρων και η προσπάθεια διαμόρφωσης μιας νέας αυλικής κοινωνίας προκαλούν αντιδράσεις.
Από τον βασιλικό γάμο στην εξορία
Ο Όθωνας και η Αμαλία δεν αποκτούν παιδιά, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ζήτημα της διαδοχής.
Στο μεταξύ, η δυσαρέσκεια απέναντι στη μοναρχία αυξάνεται. Η Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 υποχρεώνει τον Όθωνα να παραχωρήσει Σύνταγμα, περιορίζοντας την έως τότε απόλυτη εξουσία του.
Το 1862, έπειτα από νέα εξέγερση, ο Όθωνας εκθρονίζεται και το ζευγάρι εγκαταλείπει οριστικά την Ελλάδα.
Οι δύο τους περνούν τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής τους στη Βαυαρία. Ο Όθωνας πεθαίνει το 1867 και η Αμαλία το 1875.
Ο γάμος που είχε κρατηθεί μυστικός από την ελληνική κυβέρνηση κατέληξε να αποτελέσει την αρχή μιας κοινής πορείας 26 ετών στον ελληνικό θρόνο, η οποία ολοκληρώθηκε με την εκδίωξη του πρώτου βασιλικού ζευγαριού του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1836: Ο βασιλιάς των Ελλήνων, Όθωνας, παντρεύεται την κόρη του μεγάλου δούκα του Ολδεμβούργου, Αμαλία Μαρία Φρειδερίκη. Ο γάμος τους επισφράγισε τις σχέσεις της νεοσύστατης ελληνικής μοναρχίας με την Ευρώπη και η Αμαλία θα γίνει ιδιαίτερα αγαπητή στον ελληνικό λαό, γνωστή για τις προσπάθειές της να εκσυγχρονίσει την ελληνική κοινωνία και την προσφορά της στον πολιτισμό και στην κοινωνική ζωή της χώρας.
1871: Ο δημοσιογράφος και ερευνητής Χένρι Μόρτον Στάνλεϊ ανακαλύπτει τον Σκοτσέζο ιεραπόστολο και εξερευνητή Ντέιβιντ Λίβινγκστον, ο οποίος είχε χαθεί για χρόνια στην καρδιά της Αφρικής. Η συνάντηση των δύο ανδρών έλαβε χώρα κοντά στη λίμνη Τανγκανίκα. Η πρώτη φράση του Στάνλεϊ προς τον Λίβινγκστον, «Ο δρ. Λίβινγκστον, να υποθέσω;» («Dr. Livingstone, I presume?»), έχει μείνει ιστορική και συμβολίζει την αποφασιστικότητα και το θάρρος της εξερεύνησης σε αχαρτογράφητες περιοχές.
1885: Στη Γερμανία, ο Γκότλιμπ Ντάιμλερ, που αργότερα θα ιδρύσει τη Mercedes, κατασκευάζει την πρώτη μοτοσικλέτα (264 κ.εκ. – μέγιστη ταχύτητα 12 χλμ./ώρα). Την οδηγεί ο γιος του Πάουλ.
1901: Μετά τα Ευαγγελικά και την παραίτηση της κυβέρνησης Θεοτόκη, σχηματίζεται με βασιλική πρωτοβουλία νέα κυβέρνηση υπό τον Αλέξανδρο Ζαΐμη. Η επιλογή του Ζαΐμη στόχευε στην αποκλιμάκωση της έντασης και στην πολιτική ομαλότητα, σε μια περίοδο έντονων αντιδράσεων για το γλωσσικό ζήτημα και έντονου διχασμού στην ελληνική κοινωνία.
1924: Ταραχές και συγκρούσεις ξεσπούν στην Καβάλα, μεταξύ καπνεργατών από τη μία πλευρά, και στρατού και χωροφυλακής από την άλλη. Στη διάρκεια των επεισοδίων σκοτώνονται μία εργάτρια κι ένας αξιωματικός της χωροφυλακής.
1945: Ο Ενβέρ Χότζα αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση της Αλβανίας, εδραιώνοντας σταδιακά ένα από τα πιο αυταρχικά καθεστώτα της Ανατολικής Ευρώπης. Υπό την ηγεσία του, η χώρα απομονώνεται τόσο από τη Δύση όσο και από τους πρώην συμμάχους της στο Ανατολικό Μπλοκ, υιοθετώντας ένα σκληρό σταλινικό μοντέλο με πλήρη έλεγχο του κράτους στην οικονομία, την κοινωνία και την καθημερινή ζωή των πολιτών.
1989: Ο Τεοντόρ Ζίβκοφ εγκαταλείπει την ηγεσία της Βουλγαρίας και του βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος, μετά από 35 χρόνια στην εξουσία.
1997: Ξεκινά επίσημα τη λειτουργία της η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, ανεξάρτητη αρχή με αποστολή την εποπτεία της τήρησης της νομοθεσίας για τα προσωπικά δεδομένα και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των πολιτών απέναντι στη συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών. Η ίδρυσή της αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της διαφάνειας και της προστασίας της ιδιωτικότητας στη δημόσια και ιδιωτική διοίκηση.
2001: Ο Αντώνης Φώτσης γίνεται ο πρώτος γηγενής Έλληνας μπασκετμπολίστας που αγωνίζεται στο NBA, υπογράφοντας στους Μέμφις Γκρίζλις. Η παρουσία του στη μεγαλύτερη μπασκετική λίγκα του κόσμου ανοίγει τον δρόμο για επόμενες ελληνικές συμμετοχές και συμβολίζει την άνοδο του ελληνικού μπάσκετ στη διεθνή σκηνή.
2008: Διαγράφεται από το κόμμα και την κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας ο βουλευτής Αρκαδίας, Πέτρος Τατούλης, έπειτα από συνέντευξή του σε εφημερίδα, όπου άσκησε έντονη κριτική κατά του πρωθυπουργού, Κώστα Καραμανλή.
2009: Η είδηση ότι ο Γερμανός τερματοφύλακας Ρόμπερτ Ένκε έβαλε τέλος στη ζωή του προκαλεί σοκ στον παγκόσμιο αθλητισμό. Ο Ένκε, που αντιμετώπιζε χρόνια κατάθλιψη, αυτοκτονεί πέφτοντας στις ράγες τρένου, λίγους μήνες πριν το Μουντιάλ του 2010, όπου θεωρούνταν βασικός διεκδικητής για τη θέση κάτω από τα δοκάρια της Εθνικής Γερμανίας. Ο θάνατός του ανοίγει δημόσια συζήτηση για την ψυχική υγεία στον επαγγελματικό αθλητισμό και το βάρος των προσδοκιών στους αθλητές.
2015: Περισσότεροι από 540.000 μετανάστες έφτασαν στα ελληνικά νησιά το πρώτο δεκάμηνο του 2015, σύμφωνα με τη Frontex. Ο αριθμός αυτός είναι 13 φορές μεγαλύτερος σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2014.
2021: Το YouTube αφαιρεί το δημόσιο «dislike» από όλα τα βίντεο του YouTube, σε μια προσπάθεια να προστατεύσει τους δημιουργούς περιεχομένου από συντονισμένες «επιθέσεις dislike».
Γεννήσεις
1925 – Ρίτσαρντ Μπάρτον (Richard Burton), Ουαλός ηθοποιός με διεθνή καριέρα και μία από τις πιο χαρακτηριστικές θεατρικές και κινηματογραφικές φωνές του 20ού αιώνα. Ξεχώρισε για την έντονη, σχεδόν «σκοτεινή» υποκριτική του παρουσία και τη βαθιά, μεστή φωνή του. Πρωταγωνίστησε σε ταινίες όπως «Who’s Afraid of Virginia Woolf?» και «Cleopatra», όπου ανέπτυξε και την θρυλική, παθιασμένη σχέση του με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ, δημιουργώντας έναν από τους πιο διάσημους έρωτες του Χόλιγουντ.
1928 – Ένιο Μορικόνε (Ennio Morricone), Ιταλός συνθέτης, παγκοσμίως γνωστός για τη μουσική του σε θρυλικές ταινίες. Με χαρακτηριστικές ενορχηστρώσεις, πρωτότυπους ήχους και έντονα μελωδικά θέματα, καθόρισε το ύφος των γουέστερν του Σέρτζιο Λεόνε, όπως «Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος». Η καριέρα του περιλαμβάνει πάνω από 500 soundtracks για κινηματογράφο και τηλεόραση. Βραβεύτηκε με Όσκαρ το 2016, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη μουσική του παγκόσμιου σινεμά.
1919 – Μιχαήλ Καλάσνικοφ (Mikhail Kalashnikov), Ρώσος στρατιωτικός και σχεδιαστής του θρυλικού όπλου AK-47, ενός από τα πιο διαδεδομένα και αναγνωρίσιμα τυφέκια στον κόσμο. Το όπλο του χαρακτηρίστηκε για την απλότητα, την αντοχή και την αξιοπιστία του, χρησιμοποιήθηκε σε δεκάδες στρατούς και συγκρούσεις, και έγινε σύμβολο τόσο επαναστάσεων όσο και πολεμικών συγκρούσεων του 20ού αιώνα. Ο ίδιος δήλωνε ότι το δημιούργησε για την άμυνα της πατρίδας του.
Θάνατοι
1938 – Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ (Mustafa Kemal Atatürk), Τούρκος στρατιωτικός και πολιτικός, ιδρυτής και πρώτος πρόεδρος της σύγχρονης Τουρκικής Δημοκρατίας. Ηγήθηκε του πολέμου ανεξαρτησίας και προχώρησε σε εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις που εκσυγχρόνισαν το κράτος, καθιερώνοντας τον κοσμικό χαρακτήρα του, το νέο αλφάβητο και την ενίσχυση της παιδείας. Η πολιτική του κληρονομιά παραμένει καθοριστική για την ταυτότητα και την πορεία της Τουρκίας.
2015 – Χέλμουτ Σμιτ (Helmut Schmidt), Γερμανός πολιτικός και καγκελάριος της Δυτικής Γερμανίας (1974–1982). Διακρίθηκε για τον πραγματισμό, τη σταθερότητα στη διακυβέρνηση και την προσήλωσή του στην ευρωπαϊκή ενοποίηση. Διαχειρίστηκε κρίσιμες περιόδους, όπως την οικονομική ύφεση και την τρομοκρατία της RAF. Υπήρξε υπέρμαχος της στενότερης συνεργασίας των ευρωπαϊκών κρατών, αφήνοντας σημαντική πολιτική και θεσμική κληρονομιά στην πορεία της μεταπολεμικής Ευρώπης.
Εορτολόγιο
Αρσένιος, Αρσινόη, Ηρωδίων, Μίλος, Ορέστης, Ορεστιάδα, Ροδίων, Σωσίπατρος, Ωρίων
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Παγκόσμια Ημέρα Επιστήμης για την Ειρήνη και την Ανάπτυξη
Παγκόσμια Ημέρα Κερατόκωνου
