«Ο ασθενής στη μέση» – «Ένα τηλεφώνημα δεν είναι ανάληψη»: Καμπανάκι για τις παραπομπές και μεταφορές ασθενών

Κενά στη διαδικασία παραπομπής και μεταφοράς ασθενών, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αφήσουν τον ασθενή «στη μέση», χωρίς σαφή υπεύθυνο για τη φροντίδα του, εντοπίζει έκθεση του Γραφείου του Συνηγόρου του Ασθενούς.

Η έκθεση, με τίτλο «Ο ασθενής στη μέση, μεταξύ ιατρικών κέντρων», εξετάζει 23 τυπικά σενάρια παραπομπής και μεταφοράς ασθενών.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, στα 12 από αυτά «το σημερινό πλαίσιο επιτρέπει να παραβιαστούν δικαιώματα του ασθενούς», ενώ σε άλλα έξι η έκβαση «εξαρτάται από το αν κάποιος έκανε σωστά ένα μόνο βήμα».
Μόλις πέντε σενάρια, σύμφωνα με την έκθεση, λειτουργούν όπως προβλέπει ο Νόμος.
Το βασικό κενό αφορά το ποιος έχει την ευθύνη για τον ασθενή μέχρι να ολοκληρωθεί η μεταφορά του. Παρότι ο Νόμος προβλέπει ότι κάθε ιατρικό ίδρυμα στο οποίο απευθύνεται ένας ασθενής οφείλει είτε να τον νοσηλεύσει, είτε να φροντίσει για τη μεταφορά και νοσηλεία του σε κατάλληλο ίδρυμα, δεν καθορίζει με επαρκή σαφήνεια πότε ολοκληρώνεται η διαδικασία και ποιος παραμένει υπεύθυνος μέχρι τότε.
«Ένα τηλεφώνημα δεν είναι ανάληψη και μια σύσταση ‘πηγαίνετε αλλού’ δεν είναι παραπομπή», αναφέρει ο Συνήγορος του Ασθενούς, Μάριος Χαραλαμπίδης.
Όπως σημειώνει, «όταν οι παροχείς διαφωνούν, ο ασθενής πρέπει να είναι ήδη φροντισμένος και όχι να περιμένει να λυθεί η διαφωνία».
Όταν ο ασθενής μένει «στη μέση»
Η έκθεση εξετάζει διαφορετικές περιπτώσεις, από τη μεταφορά ασθενούς που ήδη νοσηλεύεται και την προσέλευση σε ΤΑΕΠ, μέχρι τις διαφωνίες μεταξύ ιατρικών ιδρυμάτων και τον ρόλο του θεράποντος ιατρού.
Στα σενάρια, κατά τα οποία η διαδικασία λειτουργεί όπως προβλέπει ο Νόμος, εντοπίζονται τρία βασικά στοιχεία, η γραπτή τεκμηρίωση, η επιβεβαιωμένη αποδοχή από το ίδρυμα υποδοχής και ο σαφώς ορισμένος υπεύθυνος.
«Όπου λείπει έστω ένα από τα τρία, ο ασθενής μένει στη μέση», αναφέρεται στην έκθεση.
Η έκθεση επισημαίνει παράλληλα ότι το πρωτόκολλο παραπομπής του ΟΑΥ καλύπτει επτά κατηγορίες επειγόντων περιστατικών στα ΤΑΕΠ, ενώ ο σχετικός Νόμος αφορά όλους τους ασθενείς.
Εκτός του συγκεκριμένου πρωτοκόλλου παραμένουν, μεταξύ άλλων, οι επιπλοκές από επεμβάσεις, οι μεταφορές ασθενών που ήδη νοσηλεύονται, οι διακομιδές με ασθενοφόρο και ο ρόλος του θεράποντος ιατρού.
Οι κρίσιμες αποφάσεις «στο τηλέφωνο»
Αναφορά γίνεται και στην καταγραφή των παραπομπών, των αποδοχών και των αρνήσεων.
Σύμφωνα με την έκθεση, «οι κρίσιμες αποφάσεις παίρνονται στο τηλέφωνο», ενώ παραπομπές, αποδοχές και αρνήσεις «συχνά δεν καταγράφονται», ακόμη και όταν αυτό προβλέπεται από τους κανόνες.
Ο ΟΑΥ χρειάστηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, να υπενθυμίσει ή να αυστηροποιήσει σχετικούς κανόνες τουλάχιστον δύο φορές, το 2024 και το 2026.
Εξάλλου, πρόβλημα προκύπτει ιδιαίτερα όταν δύο ιατρικά ιδρύματα διαφωνούν για την ανάληψη ενός ασθενούς. Όπως αναφέρεται, δεν υπάρχει φορέας με εξουσία να αποφασίσει μέσα σε λίγες ώρες ποιος αναλαμβάνει τον ασθενή, με αποτέλεσμα ο ασθενής να παραμένει σε αναμονή.
Περίπου 380 μεταφορές τον μήνα
Σύμφωνα με την έκθεση, πραγματοποιούνται περίπου 380 μεταφορές ασθενών κάθε μήνα. Ωστόσο, οι αρνήσεις, οι καθυστερήσεις και οι διαφωνίες δεν καταγράφονται ξεχωριστά.
Παράλληλα, δεν υπάρχει, σύμφωνα με την έκθεση, κεντρικό αρχείο διαθεσιμότητας κλινών και αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά ούτε η επίκληση έλλειψης κλίνης, ούτε το κατά πόσο αυτή δικαιολογείται.
Στην έκθεση εκφράζεται και ανησυχία για τους πιο σύνθετους ασθενείς. Όπως σημειώνεται, όταν η αποζημίωση δεν αντανακλά το πραγματικό κόστος των σύνθετων περιστατικών, μπορεί να δημιουργείται κίνητρο για μεταφορά τους σε άλλο ίδρυμα.
Η έκθεση διευκρινίζει, πάντως, ότι δεν διαπιστώνει διάκριση σε συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά επισημαίνει πως το σύστημα «δεν έχει τις εγγυήσεις που θα την εμπόδιζαν».
Ποια δικαιώματα επηρεάζονται
Τα κενά που καταγράφονται επηρεάζουν, σύμφωνα με την έκθεση, σειρά δικαιωμάτων που κατοχυρώνει ο Νόμος για τα Δικαιώματα των Ασθενών.
Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται το δικαίωμα στην αδιάκοπη συνέχιση της φροντίδας και στη συνεργασία των παρόχων, η παροχή φροντίδας εντός εύλογου χρόνου, η μεταφορά μόνο με αποδοχή του ιδρύματος υποδοχής, η παραπομπή και διασφάλιση της μεταφοράς σε επείγοντα περιστατικά και ΤΑΕΠ, το δικαίωμα σε ισότιμη φροντίδα χωρίς δυσμενή διάκριση, καθώς και το δικαίωμα του ασθενούς και της οικογένειάς του στην πληροφόρηση και συμμετοχή στις αποφάσεις.
«Καμία παραπομπή χωρίς γραπτή ανάληψη»
Κεντρική εισήγηση του Συνηγόρου του Ασθενούς είναι η καθιέρωση ενός σαφούς κανόνα ότι καμία παραπομπή ή μεταφορά δεν ολοκληρώνεται χωρίς γραπτή, ονομαστική ανάληψη από άλλο κατάλληλο ιατρικό ίδρυμα».
Μέχρι να υπάρξει η γραπτή ανάληψη, η ευθύνη για τη φροντίδα του ασθενούς θα πρέπει, σύμφωνα με την πρόταση, να παραμένει στο ίδρυμα στο οποίο απευθύνθηκε.
Η αποδοχή από το ίδρυμα υποδοχής θα πρέπει να είναι «ρητή, γραπτή και ονομαστική», με αναφορά στην ώρα και στο όνομα του υπευθύνου.
«Η σύσταση, το τηλεφώνημα ή η προφορική συμφωνία δεν αρκούν», υπογραμμίζεται.
Ο Συνήγορος εισηγείται επίσης γραπτό αίτημα και παραπεμπτικό για κάθε μεταφορά, καταγραφή κάθε άρνησης, με την ώρα, τον λόγο και το όνομα του υπευθύνου, ονομαστική ευθύνη του θεράποντος ιατρού και υποχρεωτικό αντικαταστάτη όταν ο θεράπων ιατρός δεν είναι διαθέσιμος.
Συντονιστής του ΟΑΥ σε ετοιμότητα
Στις εισηγήσεις περιλαμβάνεται ακόμη η δημιουργία συντονιστή του ΟΑΥ σε ετοιμότητα, με εξουσία να αποφασίζει μέσα σε ώρες ποιο ιατρικό ίδρυμα θα αναλάβει τον ασθενή όταν υπάρχει διαφωνία μεταξύ παρόχων.
Παράλληλα, ο Συνήγορος ζητά τη δημιουργία κεντρικού αρχείου κλινών, την ακριβή δήλωση των δυνατοτήτων κάθε παρόχου, μελέτη της αποζημίωσης για τα σύνθετα περιστατικά και μετρήσιμη εποπτεία, με δείκτες για τον χρόνο που απαιτείται μέχρι την ανάληψη ενός ασθενούς.
Το βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με την έκθεση, είναι να υπάρχει πάντοτε τουλάχιστον ένας υπεύθυνος φορέας και ένα υπεύθυνο πρόσωπο, ώστε η ευθύνη να μην μετακυλίεται από τον έναν πάροχο στον άλλο.
Διευκρινίζεται ότι η έκθεση δεν αποτελεί πόρισμα για συγκεκριμένο περιστατικό, δεν κατονομάζει υπευθύνους και δεν κρίνει την ιατρική ορθότητα αποφάσεων.
Πηγή: ΚΥΠΕ

Πηγή – ThemaOnline

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ