Ομόλογα: Οι δέκα λόγοι που εκτοξεύονται οι αποδόσεις

Το sell off στα ομόλογα διεθνώς που βαθαίνει έχει ανοίξει έναν έντονο κύκλο συζήτησης για τους καταλύτες που οδηγούν τους επενδυτές να πουλάνε ομόλογα αλλά και για τα επίπεδα που θα φθάσουν οι αποδόσεις.

Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομόλογου, που λειτουργεί ως δείκτης αναφοράς για το κόστος δανεισμού διεθνώς αλλά και για τις τιμές των περιουσιακών στοιχείων, εκτοξεύτηκε στο 5,34% το υψηλότερο επίπεδο από το 2002. Η απόδοση του το τρίτο τρίμηνο του 2026 κατέγραψε τη μεγαλύτερη τριμηναία άνοδο του τρέχοντος αιώνα.

Περισσότεροι από τους μισούς εκ των 173 συμμετεχόντων σε έρευνα του Markets Pulse την περασμένη εβδομάδα προέβλεψαν ότι η απόδοση των αμερικανικών ομολόγων 30ετούς διάρκειας θα φτάσει το 6% έως το τέλος του έτους.

Στην Γηραιά Ήπειρο το κόστος μακροπρόθεσμου δανεισμού του Ηνωμένου Βασιλείου άγγιξε το 6% για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες, καθιστώντας τη χώρα την πρώτη οικονομία της Ομάδας των Επτά (G7) που καταγράφει τόσο υψηλό επιτόκιο από την εποχή της κρίσης του ευρώ το 2012. Η απόδοση των 30ετών ομολόγων αυξήθηκε κατά έξι μονάδες βάσης, φτάνοντας στο 6,01%.

Το κόστος δανεισμού, από την Ιαπωνία έως τη Γαλλία, καταγράφει επίσης νέα ιστορικά υψηλά, συμβάλλοντας στην άνοδο της απόδοσης του δείκτη Bloomberg Global Aggregate Treasuries Total Return Index στο υψηλότερο επίπεδο από το 2000.

Οι παγκόσμιοι τίτλοι σταθερού εισοδήματος έχουν υποστεί απώλειες 2,7% φέτος, την ώρα που οι μετοχές σημείωσαν άνοδο 13%.

Το κύμα μαζικών πωλήσεων εκδηλώνεται εν μέσω επίμονου πληθωρισμού, δημοσιονομικών ανησυχιών και ανθεκτικής οικονομικής ανάπτυξης. Οι παράγοντες αυτοί προστίθενται σε μια αυξανόμενη λίστα πιέσεων που ασκούνται στα ομόλογα, ωθώντας τους επενδυτές να αναρωτιούνται ποιες δυνάμεις οδηγούν πραγματικά σε άνοδο τις αποδόσεις. Υπό αυτό το πρίσμα, ο Torsten Slok της Apollo Global Management Inc. συγκαταλέγεται σε εκείνους που εκτιμούν ότι τα επιτόκια ενδέχεται να παραμείνουν «υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα».

Το Bloomberg συγκέντρωσε δέκα λόγους που οδηγούν τους επενδυτές να πουλούν τα ομόλογα.

1. Ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη

Οι επενδυτές συνήθως στρέφονται στα ομόλογα όταν οι προοπτικές είναι δυσοίωνες. Αυτή τη στιγμή, η αμερικανική οικονομία συνεχίζει να κινείται με ικανοποιητικούς ρυθμούς και η παγκόσμια ανάπτυξη παραμένει ανθεκτική, παρά τον πόλεμο στο Ιράν και το αυξημένο κόστος δανεισμού.

Η παγκόσμια επιχειρηματική δραστηριότητα είναι ισχυρή, με τους δείκτες μεταποίησης να υποδεικνύουν την ταχύτερη ανάπτυξη των τελευταίων ετών στις μεγάλες οικονομίες.

Αυτή η ανθεκτικότητα τροφοδοτεί τον πληθωρισμό και τον κίνδυνο περαιτέρω αυξήσεων των επιτοκίων, ενώ παράλληλα δίνει στους επενδυτές λόγους να προτιμούν τις μετοχές έναντι των ομολόγων.

Ο πληθωρισμός είναι εχθρικός για τα ομόλογα, καθώς μειώνει την πραγματική αξία των τοκομεριδίων και των πληρωμών κεφαλαίου που λαμβάνουν οι επενδυτές στο μέλλον.

2. Υψηλότερες τιμές εμπορευμάτων

Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν προκάλεσε αυτό που η Goldman Sachs Group Inc. χαρακτήρισε ως το μεγαλύτερο σοκ στην προσφορά πετρελαίου που έχει καταγραφεί ποτέ.

Οι τιμές του αργού πετρελαίου τύπου Brent εκτινάχθηκαν στα 126,41 δολάρια ανά βαρέλι, καθώς η σύγκρουση περιόρισε τη ροή ενέργειας μέσω των κρίσιμων Στενών του Ορμούζ, οδηγώντας σε άνοδο τις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης και συμβάλλοντας στη διατήρηση των γενικότερων πληθωριστικών πιέσεων σε υψηλά επίπεδα.

Παράλληλα, οι τιμές των τροφίμων σημειώνουν επίσης ραγδαία άνοδο, εν μέρει λόγω των πρόσφατων κυμάτων καύσωνα.

3. Αυξήσεις Επιτοκίων

Η Fed αύξησε για πρώτη φορά μετά τα 2023 τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής υποδηλώνουν ότι ενδέχεται να χρειαστούν περαιτέρω αυξήσεις, καθώς ο πληθωρισμός βρίσκεται πάνω από το στόχο της κεντρικής τράπεζας εδώ και πέντε πλέον χρόνια.

Οι κεντρικές τράπεζες στην Αυστραλία, την Ιαπωνία και την ευρωζώνη έχουν επίσης αυξήσει τα επιτόκια για να μειώσουν τον πληθωρισμό, με τους traders να προεξοφλούν τώρα αυξήσεις επιτοκίων σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και την Ευρώπη τους επόμενους μήνες.

Μια πρόσφατα δημοσιευμένη εργασία διαπίστωσε ότι περίπου το 90% της αύξησης των ονομαστικών αποδόσεων των 10ετών ομολόγων από τον Αύγουστο του 2020 συνέβη γύρω από εκθέσεις προσλήψεις εκτός γεωργίας και ομιλίες βασικών αξιωματούχων της Fed, υποδηλώνοντας ότι η άποψη της αγοράς για τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια είναι ο κυρίαρχος παράγοντας των αποδόσεων.

Και καθώς το κόστος δανεισμού αυξάνεται, οι ιδιοκτήτες σπιτιών αναχρηματοδοτούν λιγότερο, παρατείνοντας τη διάρκεια των στεγαστικών ομολόγων και αναγκάζοντας ορισμένους επενδυτές να πουλήσουν κρατικά ομόλογα για να αντισταθμίσουν την επακόλουθη αύξηση του κινδύνου επιτοκίων.

4. Δανεισμός και Ανάπτυξη Υποδομών από τους Hyperscalers

Η κούρσα για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης έχει πυροδοτήσει έναν καταιγισμό δανεισμού, ο οποίος διογκώνει τον όγκο του χρέους που κατακλύζει τις αγορές. Μόνο φέτος, εταιρείες έχουν εκδώσει ομόλογα αξίας άνω των 400 δισ. δολαρίων παγκοσμίως για τη χρηματοδότηση τεχνολογικών επενδύσεων, με το μεγαλύτερο μέρος αυτής της δραστηριότητας να εντοπίζεται στις ΗΠΑ.

Αυτό αναγκάζει κάθε είδους δανειολήπτες συμπεριλαμβανομένων κυβερνήσεων και εταιρειών που χρηματοδοτούν συγχωνεύσεις και εξαγορές να ανταγωνίζονται εντονότερα για την προσέλκυση κεφαλαίων από επενδυτές.

5. Δημοσιονομικά Ελλείμματα και Χρέη

Οι δημοσιονομικοί κίνδυνοι κλιμακώνονται εν μέσω επίμονων δημοσιονομικών ελλειμμάτων και της απροθυμίας των κυβερνήσεων να τα αντιμετωπίσουν ουσιαστικά. Το χρέος των ΗΠΑ ξεπέρασε πρόσφατα το όριο των 40 τρισ. δολαρίων για πρώτη φορά, διογκωμένο από τις φορολογικές μειώσεις καθώς και από τις επιπτώσεις της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, της πανδημίας COVID και των πρόσφατων ενεργειακών και γεωπολιτικών κλυδωνισμών.

Σε ολόκληρο τον ΟΟΣΑ, το κόστος των τόκων του χρέους ξεπέρασε τα 2 τρισ. δολάρια, ή το 3% του ΑΕΠ, πέρυσι, και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω. Στη Γαλλία, το κόστος των τόκων αναμένεται να αυξηθεί κατά ένα τέταρτο φέτος, ενώ σε μια σειρά χωρών υπερβαίνει ήδη τις αμυντικές δαπάνες.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ, Στέφανο Σκαρπέτα, εξηγεί ότι οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξάνονται και γιατί υπάρχει η ανησυχία για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών με τον ΟΟΣΑ να προειδοποιεί για «όλο και πιο πιεστικές δημοσιονομικές προκλήσεις» που επηρεάζουν πολλά από τα μέλη του.

Οι χώρες του ΟΟΣΑ αναμένεται να δανειστούν συνολικά 18 τρισ. δολάρια φέτος, γεγονός που αυξάνει την προσφορά στις αγορές και ωθεί τους επενδυτές να ζητούν υψηλότερες αποδόσεις για την αγορά του χρέους.

«Η φαινομενικά ασταμάτητη άνοδος των επιτοκίων μακροπρόθεσμων τίτλων στις ανεπτυγμένες αγορές αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που ωθεί αρκετές οικονομίες αυτών των αγορών σε μη βιώσιμες τροχιές χρέους» τονίζει η Katharine Neiss, αναπληρώτρια επικεφαλής παγκόσμιας οικονομικής ανάλυσης στην PGIM Credit.

Στις ΗΠΑ, ο Steven Blitz, διευθύνων σύμβουλος στρατηγικής και παγκόσμιας μακροοικονομικής ανάλυσης στην TS Lombard, επισήμανε ότι η έλλειψη «πολιτικής βούλησης για την απορρόφηση μιας ύφεσης σημαίνει ότι η τρέχουσα άνοδος των αποδόσεων δεν θα σταματήσει στο 6%», με το ποσοστό να ενδέχεται να φτάσει το 8% μέσα στα επόμενα χρόνια.

6. Αμυντικές Δαπάνες

Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες βρίσκονται σε επίπεδα-ρεκόρ, ωθούμενες από τον πόλεμο που εμπλέκει το Ιράν, τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία και τις ευρύτερες τάσεις επανεξοπλισμού στο ΝΑΤΟ, τη Μέση Ανατολή και την Ασία.

Ο αμυντικός προϋπολογισμός των ΗΠΑ έφτασε το 1 τρισ. δολάρια για το οικονομικό έτος 2026, ξεπερνώντας για πρώτη φορά αυτό το όριο.

Η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών διογκώνει τις χρηματοδοτικές ανάγκες των κυβερνήσεων, ενισχύοντας τις πωλήσεις ομολόγων και ασκώντας ανοδικές πιέσεις στις αποδόσεις.

7. Η Επίδραση της Ιαπωνίας

Η Ιαπωνία αντιμετωπίζει πρόβλημα της αποδυνάμωσης του γιεν στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος και οι αρχές πιθανότατα προχωρούν σε πωλήσεις ξένων ομολόγων σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν την κατάσταση.

Τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών για τα συναλλαγματικά αποθέματα έδειξαν ότι οι ξένοι τίτλοι που κατέχει το Τόκιο μειώθηκαν κατά το ποσό-ρεκόρ των 87,8 δισ. δολαρίων στα τέλη Αυγούστου σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα, καθώς η Ιαπωνία πιθανότατα προχώρησε σε πωλήσεις αμερικανικών κρατικών ομολόγων (Treasuries) για να στηρίξει το γιεν.

Οποιαδήποτε περαιτέρω παρέμβαση θα ασκήσει ακόμη μεγαλύτερη πίεση στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων, αν και η επιθυμία προστασίας των αμερικανικών κρατικών ομολόγων θεωρείται ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ έχουν συνδράμει το Τόκιο στη στήριξη του γεν.

Παράλληλα, ο Ed Yardeni, πρόεδρος και επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής επενδύσεων της Yardeni Research, επισημαίνει ότι η ρευστοποίηση θέσεων στο πλαίσιο της στρατηγικής «carry trade» (που χρηματοδοτείται με δανεισμό σε γεν) συμβάλλει επίσης στο κύμα πωλήσεων ομολόγων.

Η άνοδος των επιτοκίων στην Ιαπωνία «αναγκάζει πλέον τους επενδυτές που ακολουθούν τη στρατηγική carry trade να πωλήσουν κρατικά ομόλογα, τα οποία είχαν αγοράσει σε παγκόσμιο επίπεδο χρησιμοποιώντας κεφάλαια από δάνεια χαμηλού κόστους σε γιεν», έγραψε ο ίδιος.

8. Εμπορικοί Πόλεμοι

Ο συνεχιζόμενος εμπορικός πόλεμος του Τραμπ προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα κινδύνου πληθωρισμού, καθώς οι υψηλότεροι δασμοί καθιστούν ακριβότερα τα εισαγόμενα προϊόντα και απειλούν να διατηρήσουν σε υψηλά επίπεδα τις πιέσεις στις τιμές.

Αυτό, με τη σειρά του, ενισχύει τις προσδοκίες για διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και ασκεί περαιτέρω ανοδικές πιέσεις στις αποδόσεις των ομολόγων.

Οι εμπορικές διαμάχες αποτελούν σύμπτωμα ενός βαθύτερου γεωπολιτικού κατακερματισμού και μιας ολοένα και πιο ασταθούς παγκόσμιας προοπτικής — ένα περιβάλλον στο οποίο οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να αντισταθμίσουν τη μεγαλύτερη αβεβαιότητα.

9. Αλλαγή στη σύνθεση των δανειστών

Στην περίπτωση των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, η βάση των αγοραστών έχει μετατοπιστεί σταδιακά από τη Fed και τις ξένες κεντρικές τράπεζες προς εγχώριους και ξένους ιδιώτες επενδυτές, όπως τα αμοιβαία κεφάλαια υψηλού κινδύνου (hedge funds).

Το Bloomberg Economics υπολογίζει ότι τα χαρτοφυλάκια αμερικανικών κρατικών ομολόγων που κατέχονται από τη Fed και ξένους επίσημους φορείς, ως ποσοστό του ΑΕΠ των ΗΠΑ, μειώθηκαν κατά περίπου 12 και 8 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα, από το 2020 και μετά.

Ερευνητές της Fed της Νέας Υόρκης δήλωσαν τον περασμένο μήνα ότι η αγορά έχει καταστεί «όλο και πιο ευαίσθητη στις τιμές με την πάροδο του χρόνου» και ότι αυτό εξηγεί ένα «σημαντικό μέρος των ιστορικών μεταβολών στις αποδόσεις».

10. Εξάλειψη του πλεονάσματος αποταμιεύσεων

Και τέλος, το παγκόσμιο πλεόνασμα αποταμιεύσεων, το οποίο συνέβαλε στη συγκράτηση του κόστους δανεισμού επί δεκαετίες, έχει εξαλειφθεί.

Σύμφωνα με την Oxford Economics, οι τρεις παράγοντες που οδήγησαν σε επίμονα πλεονάζουσες παγκόσμιες αποταμιεύσεις μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση —η δημοσιονομική λιτότητα, η απομόχλευση στις ΗΠΑ και οι κινεζικές εξαγωγές— είτε υποχωρούν είτε περιορίζονται λόγω του προστατευτισμού.

Πηγή: ΟΤ

Πηγή – in.gr

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ