Ναρκωτικά-τρομοκρατία. Συγκοινωνούντα δοχεία

Οι Κώστας Πικραμένος και Νικόλας Κούλογλου μίλησαν , για το βιβλίο τους «ΝΑΡΚΟ – ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ», των εκδόσεων «Ινφογνώμων», και εξηγούν πώς προσεγγίζουν τη σχέση του οργανωμένου εγκλήματος με την πολιτική βία. Η συζήτηση περνάει από τα καρτέλ και τα δίκτυα χρηματοδότησης ένοπλων οργανώσεων στον Βαλκανικό Διάδρομο και στην έκθεση της Ελλάδας και της Κύπρου. Τις κοινές απαντήσεις των δύο συγγραφέων ανέλαβε να δώσει ο Κώστας Πικραμένος. Το βιβλίο κυκλοφορεί σήμερα σε Ελλάδα και Κύπρο

Γιατί γράψατε ένα βιβλίο για τη ναρκοτρομοκρατία; Πως συνδέονται οι δύο εκφάνσεις του εγκλήματος

Πρόκειται για ένα θέμα που δεν έχει μελετηθεί εκτεταμένα και σε βάθος, στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Θέλαμε να καλύψουμε αυτό το κενό στην ελληνική βιβλιογραφία και να εξηγήσουμε όρους που χρησιμοποιούνται καταχρηστικά από πολιτικούς, δημοσιογράφους, καθηγητές, ακόμη και στελέχη της αστυνομίας.

Δηλαδή, ποιοι όροι χρησιμοποιούνται καταχρηστικά;

Στον δημόσιο λόγο, οι χαρακτηρισμοί «εγκληματική», «τρομοκρατική», «αντάρτικη» και «αντιστασιακή» οργάνωση χρησιμοποιούνται κατά το δοκούν. Έτσι δημιουργείται σύγχυση και στοχοποιούνται ομάδες ή δίκτυα για πολιτικές και εκλογικές σκοπιμότητες. Αφιερώνουμε δύο κεφάλαια στην αποσαφήνιση αυτών των εννοιών, ώστε ο αναγνώστης να κατανοήσει το λεξιλόγιο του οργανωμένου εγκλήματος, της τρομοκρατίας και της ναρκοτρομοκρατίας.

Και πώς ορίζετε την τρομοκρατία;

Δεν υπάρχει ένας ορισμός κοινώς αποδεκτός από τη διεθνή κοινότητα. Το 1972 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ συγκρότησε ειδική επιτροπή για τη μελέτη του προβλήματος. Η πλειονότητα των κρατών μελών διαχώρισε την τρομοκρατία από την αντίσταση κρατών ή λαών απέναντι στην αποικιοκρατία και στην ξένη στρατιωτική κατοχή.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Οδηγία (ΕΕ) 2017/541 αναφέρεται στον σοβαρό εκφοβισμό ενός πληθυσμού, στον εξαναγκασμό μιας κυβέρνησης και στη σοβαρή αποσταθεροποίηση των θεμελιωδών δομών ενός κράτους ως σκοπούς των τρομοκρατικών πράξεων.
Κατά την άποψή μας, μια εγκληματική οργάνωση χαρακτηρίζεται τρομοκρατική όταν επιτίθεται στο φιλελεύθερο δημοκρατικό κράτος, στο πολιτικό ή στρατιωτικό προσωπικό, στις εγκαταστάσεις, στις υποδομές και στους θεσμούς του, ή όταν ασκεί τυφλή βία κατά του πληθυσμού οποιουδήποτε κράτους για να εκφοβίσει το κράτος. Στη δική μας προσέγγιση, τελικός αποδέκτης και στόχος των τρομοκρατικών ενεργειών είναι πάντα το φιλελεύθερο δημοκρατικό κράτος, είτε υπάρχουν θύματα μεταξύ των πολιτών είτε όχι.

Δεν θεωρείτε τρομοκρατία τις βίαιες ενέργειες κατά ανελεύθερων κρατών και καθεστώτων;

Το άρθρο 120, παράγραφος 4, του ελληνικού Συντάγματος προβλέπει ότι «η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων, που δικαιούνται και υποχρεούνται να αντιστέκονται με κάθε μέσο εναντίον οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει με τη βία».
Ο νομοθέτης αναγνωρίζει ως νόμιμες και επιβεβλημένες τις βίαιες ενέργειες αντίστασης εναντίον όσων επιδιώκουν ή έχουν καταλύσει το φιλελεύθερο και δημοκρατικό Σύνταγμα.

Τι σημαίνει ναρκοτρομοκρατία;

Ο όρος περιγράφει δύο βασικές κατηγορίες οργανώσεων. Η πρώτη αφορά εγκληματικές οργανώσεις που παράγουν και διακινούν ναρκωτικά και χρησιμοποιούν τρομοκρατικές μεθόδους ως μέσο «αυτοάμυνας», εκφοβισμού ή εκδίκησης απέναντι στους κρατικούς μηχανισμούς δίωξης.
Η δεύτερη περιλαμβάνει αντάρτικες ή εγκληματικές οργανώσεις με πολιτικά, ιδεολογικά ή θρησκευτικά κίνητρα, οι οποίες χρηματοδοτούνται, εν όλω ή εν μέρει, από την παραγωγή ναρκωτικών ή από την επιβολή φόρων στη διακίνησή τους. Τα έσοδα καλύπτουν την αγορά όπλων και πυρομαχικών, την εκπαίδευση και τη σίτιση των μαχητών, καθώς και τις επιχειρήσεις τους.

Σε ποιες περιοχές καταγράφεται το φαινόμενο;

Ο όρος επανήλθε στον διεθνή δημόσιο διάλογο μέσα από τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Τον Φεβρουάριο του 2025 η αμερικανική κυβέρνηση χαρακτήρισε μεγάλα μεξικανικά καρτέλ ως ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις. Πρόκειται για ριζική αλλαγή στρατηγικής, που επιτρέπει στις αμερικανικές αρχές να τα αντιμετωπίζουν με τα εργαλεία του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας».
Στην Ευρώπη, η Ντιλάν Γιεσίλγκοζ – Ζεγκερίους, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας της Ολλανδίας, χρησιμοποίησε τον όρο τον Σεπτέμβριο του 2023. Τον Νοέμβριο του 2025 ο υπουργός Δικαιοσύνης της Γαλλίας Ζεράλντ Νταρμανάν χαρακτήρισε τη διακίνηση ναρκωτικών απειλή «τουλάχιστον ισοδύναμη με εκείνη της τρομοκρατίας». Η Τουρκία χαρακτηρίζει διαχρονικά το PKK ως ναρκοτρομοκρατική οργάνωση.
Οι Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν και η Χεζμπολάχ στον Λίβανο έχουν επίσης συνδεθεί με τη διακίνηση ναρκωτικών, η οποία αποτελεί διαχρονικά μία από τις βασικές πηγές εσόδων τους. Το φαινόμενο παρατηρείται εδώ και δεκαετίες και στο Χρυσό Τρίγωνο, στη Βιρμανία, στο Λάος και στην Ταϊλάνδη.

Πόσο εκτεθειμένες είναι η Ελλάδα και η Κύπρος;

Ο Βαλκανικός Διάδρομος περνά και από τη Βόρεια Ελλάδα. Δίκτυα διακίνησης ηρωίνης επιλέγουν την Εγνατία Οδό ως εναλλακτική διαδρομή όταν ο άξονας Βουλγαρίας και Σερβίας θεωρείται υψηλού κινδύνου. Χαρακτηριστική είναι και η υπόθεση του «Noor One», με τους 2,1 τόνους ηρωίνης που μεταφέρθηκαν στην Ελευσίνα. Ο βασικός διακινητής του φορτίου, ιρανοκουρδικής καταγωγής, συνεργάζεται πλέον με τις ιρανικές μυστικές υπηρεσίες σε επιχειρήσεις δολοφονιών και απαγωγών Ιρανών αντικαθεστωτικών.
Στην Κύπρο, η διακίνηση ναρκωτικών από τα «τυφλά σημεία» της Πράσινης Γραμμής συνδέεται έμμεσα με τη ναρκοτρομοκρατία. Η γεωγραφική θέση του νησιού και η συμμετοχή του στην ΕΕ το καθιστούν πρόσφορο πεδίο για τρομοκρατικές ενέργειες, όπως δολοφονίες και δολιοφθορές. Τα τελευταία σχεδόν 15 χρόνια έχουμε δει επιχειρήσεις της Χεζμπολάχ κατά ισραηλινών στόχων στην Κύπρο και αυτό δεν μπορεί να περνάει απαρατήρητο ως προς την χρηματοδότηση και τις πηγές των χρημάτων.

Οι συγγραφείς

O Kώστας Πικραμένος είναι Διευθυντής Ερευνών της CP Consulting (εταιρία εκπόνησης στρατηγικών μελετών) με έδρα τη Μασσαλία της Γαλλίας. Εμπειρογνώμονας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για θέματα Τουρκίας, Υπηρεσιών Πληροφοριών και Πολιτικού Ισλάμ. Διαχειριστής του εξειδικευμένου ιστοχώρου www.spystories.gr για τις Μυστικές Υπηρεσίες. Αρθρογράφος σε Γαλλικά και Ελληνικά ΜΜΕ. Γνωρίζει Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά και Τουρκικά.] Συγγραφέας 12 βιβλίων.

Ο Νικόλας Κούλογλου είναι Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Sorbonne Paris Nord. Ερευνητής στο Γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας και στο Πανεπιστήμιο Aix-Marseille (AMU). Η έρευνά του επικεντρώνεται στην εγκληματική διακυβέρνηση, στις «γκρίζες ζώνες» και στη διακυβέρνηση της μετανάστευσης στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα σύνορα ΗΠΑ–Μεξικού και στη Λατινική Αμερική. Μιλάει Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά και Ιταλικά.

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy