Τρίτη, 6 Οκτωβρίου 2026
Λευκωσία 26°
Articles

Κυπριακό και ενέργεια στο επίκεντρο της Διακήρυξης MED9

    ​​ ​ ​​ Το Κυπριακό, οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, η προστασία των εξωτερικών συνόρων και η ενεργειακή ασφάλεια θα βρεθούν στο επίκεντρο της 13ης Συνόδου Κορυφής των χωρών του Νότου…

6 Οκτωβρίου 2026 · 12:34

      

Το Κυπριακό, οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, η προστασία των εξωτερικών συνόρων και η ενεργειακή ασφάλεια θα βρεθούν στο επίκεντρο της 13ης Συνόδου Κορυφής των χωρών του Νότου της ΕΕ (MED9), που διεξάγεται αύριο Τετάρτη, 7 Οκτωβρίου, στο Σπλιτ της Κροατίας, σύμφωνα με προσχέδιο της διακήρυξης που είδε το ΚΥΠΕ.

Στη Σύνοδο στην οποία συμμετέχουν οι ηγέτες της προεδρεούσας των MED 9 Κροατίας, της Κύπρου, της Γαλλίας, της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Μάλτας, της Πορτογαλίας, της Σλοβενίας και της Ισπανίας, ενώ προσκεκλημένοι είναι ο Πρίγκιπας Αλβέρτος Β΄ του Μονακό, ο Διάδοχος του θρόνου της Ιορδανίας, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και η Επίτροπος Μεσογείου Ντουμπραβκα Σούιτσα.

Στο κεφάλαιο για την ασφάλεια, οι εννέα ηγέτες επαναλαμβάνουν τη δέσμευσή τους για συνολική διευθέτηση του Κυπριακού στο πλαίσιο του ΟΗΕ, όπως αυτό ορίζεται από τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και σύμφωνα με το δίκαιο, τις αξίες και τις αρχές της ΕΕ. Εκφράζουν εκτίμηση για τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και χαιρετίζουν την πρόθεσή του να συγκαλέσει διευρυμένη συνάντηση με όλα τα μέρη για την επανεκκίνηση των επίσημων διαπραγματεύσεων, εντός του συμφωνημένου πλαισίου και με βάση τις υπάρχουσες συγκλίσεις.

Επισημαίνουν ότι η «συγκεκριμένη συμβολή» της Τουρκίας στην ταχεία επανέναρξη και την επιτυχή διεξαγωγή των συνομιλιών παραμένει κρίσιμη και αποτελεί βασικό στοιχείο για την προώθηση των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας, ενώ τονίζουν ότι η αποφυγή μονομερών ενεργειών, μεταξύ άλλων στα Βαρώσια και κατά μήκος της γραμμής κατάπαυσης του πυρός, είναι ουσιώδης για τη δημιουργία κατάλληλου περιβάλλοντος για την επανέναρξη των συνομιλιών.

Για την Ανατολική Μεσόγειο, το προσχέδιο υπογραμμίζει το στρατηγικό συμφέρον της ΕΕ για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον και για συνεργατική σχέση με την Τουρκία «σύμφωνα με τις καθιερωμένες αιρεσιμότητες». Προβλέπει ότι οι διαφορές πρέπει να επιλύονται με ειρηνικά μέσα και με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της UNCLOS, και ότι η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών πρέπει να γίνονται σεβαστά.

Στο κείμενο εκφράζεται η βαθιά ανησυχία των «9» για το επιδεινούμενο περιβάλλον ασφάλειας, με αναφορές στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, στο Ιράν, στον Λίβανο, στη Συρία και στην Υεμένη, ενώ στηρίζεται η λύση των δύο κρατών στο Μεσανατολικό. Προβλέπονται επίσης αναφορές στην επερχόμενη Σύνοδο ΕΕ-Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) Σύνοδο της 24ης Οκτωβρίου που είναι προγραμματισμένη να λάβει χώρα στη Σαουδική Αραβία και στην πρόοδο της διεύρυνσης, με έμφαση στα Δυτικά Βαλκάνια.

Στη μετανάστευση, οι ηγέτες καλούν σε ενωμένη ευρωπαϊκή απάντηση σε περιπτώσεις μεγάλης πίεσης στα σύνορα, επικαλούμενοι τα γεγονότα στη Θέουτα, και τάσσονται υπέρ της πλήρους εφαρμογής του Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, των ταχύτερων επιστροφών και των εταιρικών σχέσεων με χώρες καταγωγής και διέλευσης.

Σε σχέση με το κλίμα, το σχέδιο επισημαίνει ότι οι καλοκαιρινές πυρκαγιές κατέδειξαν πως καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της τέτοιες καταστροφές, και ζητεί ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, μεταξύ άλλων με κοινές ασκήσεις και προτοποθέτηση δυνατοτήτων rescEU. Χαιρετίζεται η ίδρυση του Περιφερειακού Σταθμού Εναέριας Πυρόσβεσης της Κύπρου. Επιπλέον, η λειψυδρία χαρακτηρίζεται στρατηγική προτεραιότητα.

Στην ενέργεια, ζητούνται τακτικά διασυνοριακά τεστ αντοχής, ενίσχυση των διασυνδέσεων και των υποδομών, και στήριξη της πρωτοβουλίας T-MED στο πλαίσιο του Συμφώνου για τη Μεσόγειο. Στον προϋπολογισμό 2028-2034, οι εννέα ζητούν «φιλόδοξο και ισορροπημένο» ΠΔΠ, με συνέχιση της Πολιτικής Συνοχής, της ΚΑΠ και της ΚΑλΠ και χωρίς επαναφορά εθνικών εκπτώσεων.

Η επόμενη Σύνοδος MED9 αναμένεται σύμφωνα με το κείμενο να πραγματοποιηθεί στην Πορτογαλία το 2027.

Πηγή – Cyprus Times (ΚΥΠΕ)