Κρήτη: Το ατμοσφαιρικό «μπλοκάρισμα» που έφερε βροχές ρεκόρ – Πάνω από 840 χιλιοστά σε 5 ημέρες

Ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Λαγουβάρδος, Δ/ντής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Ερευνών αναφέρει ότι «υπό κανονικές συνθήκες στα τέλη Σεπτεμβρίου και τις αρχές Οκτωβρίου, τα καιρικά συστήματα και οι αέριες μάζες πάνω από την Ευρώπη κινούνται κυρίως από τα δυτικά προς τα ανατολικά, από τον Ατλαντικό προς την ευρωπαϊκή ήπειρο.

Στην Ελλάδα, αυτή η κυκλοφορία ευνοεί βροχοπτώσεις συνήθως στη Δυτική Ελλάδα, η οποία δέχεται και τα μεγαλύτερα ύψη βροχής αυτή την περίοδο του έτους. Φέτος όμως η εικόνα ήταν εντελώς διαφορετική. Η ατμοσφαιρική κυκλοφορία «μπλόκαρε», οι ψυχρές αέριες μάζες κατευθύνθηκαν από τη βορειοανατολική Ευρώπη προς τα Βαλκάνια και το Αιγαίο και οι βροχοπτώσεις μετατοπίστηκαν προς την ανατολική και νότια Ελλάδα.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου σημειώθηκε «εκρηκτική κυκλογένεση» στον Βόρειο Ατλαντικό, με πολύ γρήγορη ενίσχυση ενός βαρομετρικού χαμηλού. Η ταχεία αυτή εξέλιξη ενίσχυσε τη μεταφορά θερμότερου αέρα προς βορρά, στην ανατολική πλευρά του συστήματος (Σκανδιναβία) και συνέβαλε στην περαιτέρω ενίσχυση του αντικυκλώνα πάνω από την Βορειανατολική Ευρώπη.

Κακοκαιρία στην Κρήτη: Πώς ενισχύθηκαν οι βροχοπτώσεις

Έτσι δημιουργήθηκε ένα έντονα κυματισμένο και επίμονο μοτίβο κυκλοφορίας, το οποίο «μπλόκαρε» τη συνήθη κίνηση των καιρικών συστημάτων από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Η διάταξη αυτή ήταν σαφώς ασυνήθιστη για την εποχή και άνοιξε τον δρόμο για την κάθοδο ψυχρών αερίων μαζών προς τα Βαλκάνια, το Αιγαίο και την Ελλάδα.

Το σημαντικότερο όμως ήταν η διάρκεια. Η διαταραχή αποκόπηκε σταδιακά από το κύριο ρεύμα της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας και σχημάτισε ένα αποκομμένο χαμηλό πάνω από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Όταν συμβαίνει αυτό, ένα χαμηλό μπορεί να παραμείνει σχεδόν στάσιμο για αρκετές ημέρες, καθώς δεν μετακινείται εύκολα προς τα ανατολικά από τους ισχυρότερους ανέμους της ανώτερης ατμόσφαιρας.

Στην περίπτωση αυτή, το αποκομμένο χαμηλό παρέμεινε για πολλές ημέρες στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, ενώ οι υψηλές πιέσεις βορειότερα διατήρησαν μεγάλη διαφορά πίεσης και επίμονο βόρειο έως βορειοανατολικό ρεύμα πάνω από το Αιγαίο (βλ. Χάρτη 1). Έτσι συνεχίστηκε η μεταφορά ψυχρών αερίων μαζών προς την Ελλάδα και ταυτόχρονα η τροφοδότηση της Κρήτης με υγρές αέριες μάζες.

Παρόμοιες ατμοσφαιρικές διατάξεις έχουν προκαλέσει και στο παρελθόν ακραίες βροχοπτώσεις στην Κρήτη. Η επιστημονική ανάλυση των κακοκαιριών Χιόνη και Ωκεανίδα τον Φεβρουάριο του 2019 έδειξε ότι και τότε ο συνδυασμός ισχυρών υψηλών πιέσεων πάνω από την Ευρώπη, χαμηλών πιέσεων νότια της Κρήτης και επίμονης ροής υγρών αερίων μαζών πάνω από το Νότιο Αιγαίο και το Κρητικό Πέλαγος.

Τα συνολικά ύψη βροχής του πενθημέρου Τετάρτης 30/09-Κυριακής 04/10, παρουσιάζονται στο Χάρτη 2, όπως δημιουργήθηκε από τις μετρήσεις 70 μετεωρολογικών σταθμών της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο νησί. Άνω από 840 χιλιοστά βροχής έπεσαν στη Σαμαριά (θέση Ξυλόσκαλο) και πάνω από 640 χιλιοστά στα Ανώγεια Ρεθύμνου. Στο οροπέδιο Λασιθίου (Τζερμιάδο) το συνολικό ύψος βροχής ήταν 448 χιλιοστά.

Για μια ακόμα φορά αποδείχτηκε η αξία λειτουργίας πυκνού δικτύου μετεωρολογικών σταθμών, ώστε να μπορούμε να καταγράφουμε τις καιρικές συνθήκες κατά τη διάρκεια μιας σημαντικής κακοκαιρίας και να δίνονται οι σχετικές ειδοποιήσεις, αλλά και να καταγράφονται τα συνολικά ύψη βροχής ώστε να υπάρχει μία πλήρης εικόνα της συνολικής κατανομής της βροχής».

Ενεργοποιήθηκε η υπηρεσία Copernicus για τα πλημμυρικά φαινόμενα στις πληγείσες περιοχές της Κρήτης

Ενεργοποιήθηκε η Υπηρεσία Copernicus/Emergency Management Service – Mapping για περιοχές της Περιφέρειας Κρήτης, οι οποίες επλήγησαν από την 1η Οκτωβρίου 2026 από έντονα καιρικά φαινόμενα.

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κατόπιν εντολής του γενικού γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, η διεύθυνση Σχεδιασμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της γενικής γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, ενεργοποίησε ως Εθνικό Σημείο Επαφής την Υπηρεσία Copernicus/Emergency Management Service – Mapping (κωδικός ενεργοποίησης EMSR933) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σκοπός της ενεργοποίησης είναι η παραγωγή χαρτογραφικών προϊόντων και δεδομένων για περιοχές της Περιφέρειας Κρήτης, οι οποίες έχουν πληγεί από έντονα καιρικά φαινόμενα, προς υποβοήθηση του έργου των φορέων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και στη διαχείριση των συνεπειών του φαινομένου.

Όπως επισημαίνεται στη σχετική ανακοίνωση, το αίτημα έγινε αποδεκτό από την Ευρωπαϊκή Ένωση και αναμένεται άμεσα η διάθεση σειράς χαρτογραφικών δεδομένων και προϊόντων, που προκύπτουν από ανάλυση δορυφορικών εικόνων. Τα δεδομένα και οι χάρτες της Υπηρεσίας Copernicus Emergency Management Service/Mapping θα διατεθούν άμεσα από τη διεύθυνση Σχεδιασμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της γενικής γραμματείας Πολιτικής Προστασίας σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς δωρεάν για την διαχείριση του έργου τους.

Μεγάλες καταστροφές στο Λασίθι: Απέραντοι λασπότοποι τα χωράφια και οι καλλιέργειες

Απέραντες καλλιεργήσιμες εκτάσεις μετατράπηκαν σε λασπότοπους, με το εγκλωβισμένο νερό να εμποδίζει τους παραγωγούς ακόμη και να προσεγγίσουν τα χωράφια τους με τα ΙΧ τους και να απαιτείται μετακίνηση με γεωργικά μηχανήματα.

Σύμφωνα με την έκτακτη ενημέρωση του Πυροσβεστικού Σώματος (01/10 έως 04/10 στις 12:30), το Κέντρο Επιχειρήσεων έλαβε 485 κλήσεις και ενέργησε σε 204 περιπτώσεις, πραγματοποιώντας 96 αντλήσεις υδάτων και 101 μεταφορές ατόμων σε ασφαλή σημεία, στην ευρύτερη περιοχή της Περιφέρειας Κρήτης.

Παράλληλα, νέο μήνυμα από το 112 εστάλη στον Δήμο Ιεράπετρας για περιορισμό των μετακινήσεων. Στις περιοχές Φερμά και Κουτσουνάρι, δυνάμεις της 3ης και 6ης ΕΜΑΚ, της 3ης ΕΜΟΔΕ και της Π.Υ. Ιεράπετρας μετέφεραν προληπτικά 47 άτομα σε ασφαλές σημείο από ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα λόγω συσσώρευσης υδάτων, χωρίς να αναφερθεί κανένας κίνδυνος για την υγεία τους.

Αν και τα φαινόμενα αναμένεται να εξασθενήσουν σταδιακά από σήμερα Κυριακή, οι δυνάμεις της Πολιτικής Προστασίας παραμένουν σε αυξημένη ετοιμότητα.

Στην Κρήτη μετέβη σήμερα, Δευτέρα (5/10) διευρυμένο κυβερνητικό κλιμάκιο για σύσκεψη και αυτοψία στις περιοχές που επλήγησαν από την κακοκαιρία.

Στην Περιφέρεια Κρήτης θα πραγματοποιηθεί σύσκεψη με τη συμμετοχή των συναρμόδιων φορέων και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, με αντικείμενο την αποτίμηση της κατάστασης, την καταγραφή των ζημιών και τον συντονισμό των ενεργειών για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κακοκαιρίας.

Στη συνέχεια, το κυβερνητικό κλιμάκιο θα μεταβεί στις πληγείσες περιοχές του Μυλοποτάμου, της Ιεράπετρας και του Οροπεδίου Λασιθίου, προκειμένου να ενημερωθεί επιτόπου για την κατάσταση και τις ανάγκες που έχουν προκύψει.

Σαμαριά: Παραμένουν εγκλωβισμένοι οι οκτώ άνθρωποι

Παραμένει η ανησυχία για τους οκτώ ανθρώπους που έχουν εγκλωβιστεί στο φαράγγι της Σαμαριάς, καθώς η συνεχής βροχόπτωση δεν επιτρέπει ακόμη την ασφαλή επιχείρηση προσέγγισης και απομάκρυνσής τους.

Όσο συνεχίζεται η βροχή, η στάθμη του νερού και η ροή του ρέματος που έχει δημιουργηθεί μέσα στον Εθνικό Δρυμό δεν μπορούν να υποχωρήσουν. Η επιχείρηση διάσωσης αναμένεται να ξεκινήσει μόλις σταματήσουν τα φαινόμενα και αρχίσει να υποχωρεί το νερό.

Τεράστια η καταστροφή στα Ζωνιανά

Εφιαλτικές είναι οι εικόνες και στα Ζωνιανά, όπου ο τοπικός ποταμός υπερχείλισε, ενώ ορμητικά νερά, λάσπη και φερτά υλικά έφραξαν τα ρυάκια.

Οι δρόμοι του χωριού μετατράπηκαν σε ορμητικούς χειμάρρους, ενώ οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να γκρεμίσουν γέφυρες και να σπάσουν τα τοιχία των ρεμάτων, προκειμένου να βρει διέξοδο το νερό.

Τα τοιχία στις όχθες του ποταμού έχουν καταρρεύσει, ενώ ο δρόμος έχει υποστεί καθίζηση. Σπίτια, αυλές και πεζοδρόμια παρασύρθηκαν από τα νερά, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή σε περίπτωση που το ποτάμι εισέλθει στο χωριό.

Αποκαρδιωτική είναι η εικόνα στις πλαγιές του Ψηλορείτη, όπου δεκάδες ζώα παρασύρθηκαν από τα ορμητικά νερά την ώρα που βρίσκονταν σε βοσκή και βρέθηκαν νεκρά.

Ρέθυμνο: Κλειστά τα σχολεία του δήμου Αμαρίου

Αναστάλθηκε σήμερα Δευτέρα 5 Οκτωβρίου η διά ζώσης λειτουργία όλων των σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στον δήμο Αμαρίου.

Η σχετική απόφαση ελήφθη από τον δήμαρχο Αμαρίου με γνώμονα την ασφάλεια των μαθητών, των εκπαιδευτικών και του υπόλοιπου προσωπικού, καθώς τα δυσμενή καιρικά φαινόμενα εξακολουθούν να επηρεάζουν την περιοχή.

Παράλληλα, οι δυσκολίες που έχουν δημιουργηθεί στις μετακινήσεις, εξαιτίας των προβλημάτων στο οδικό δίκτυο, καθιστούν αναγκαία την αναστολή της διά ζώσης εκπαιδευτικής λειτουργίας.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy