Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου 2026
Λευκωσία 23°
Απόψεις

Κοινωνική έκρηξη και καθεστωτική αμηχανία

  ​​  ​  ​  ​ ​​ Η Γαλλία συγκλονίζεται από μια κοινωνική έκρηξη με επίκεντρο τα σχολεία, με τις μαθήτριες και τους μαθητές να κάνουν την Τρίτη 6 Οκτωβρίου και την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου πραγματικές επιδείξεις δύναμης με την…

9 Οκτωβρίου 2026 · 09:00

         

Η Γαλλία συγκλονίζεται από μια κοινωνική έκρηξη με επίκεντρο τα σχολεία, με τις μαθήτριες και τους μαθητές να κάνουν την Τρίτη 6 Οκτωβρίου και την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου πραγματικές επιδείξεις δύναμης με την πολύ μεγάλη μαζικότητα των διαδηλώσεών τους, παρά τις επιδείξεις καταστολής από τη μεριά της γαλλικής κυβέρνηση που είχαν ως αποτέλεσμα εκατοντάδες τραυματισμούς μαθητών και εκπαιδευτικών. Η αντοχή των κινητοποιήσεων, η διεύρυνσή τους και η εντυπωσιακή υποστήριξη και αλληλεγγύη που έχουν από εκπαιδευτικούς και γονείς, καταδεικνύουν το βάθος της διαμαρτυρίας.

Όπως συμβαίνει συχνά όταν ξεσπά μια κοινωνική έκρηξη η δυναμική της δεν προκύπτει απλώς από τα προβλήματα που αφορούν τις ελλείψεις προσωπικού, τη συντήρηση των σχολικών κτιρίων και τις αλλαγές στη διαδικασία πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση, αλλά και από ένα ευρύτερο αίσθημα δυσαρέσκειας και οργής που αφορά την αίσθηση ότι το μέλλον προβλέπει την ένταση της επισφάλειας και ήδη από τις αρχές του αιώνα αποτελεί τη βασική «υπόσχεση» προς τη νεολαία. Όλα αυτά δεν είναι άσχετα με το γεγονός ότι η γαλλική κυβέρνηση – προϊόν η ίδια μιας πολιτικής διαπραγμάτευσης εν μέσω μιας βαθιάς πολιτικής κρίσης – έχει κατεξοχήν επιδοθεί στην προσπάθεια της εμπέδωσης μιας πολιτικής λιτότητας, με επίκληση εκτός των άλλων και της διόγκωσης του χρέους, που απειλεί να ξεθεμελιώσει τα όποια στοιχεία κοινωνικού κράτους έχουν παραμείνει σε ισχύ.

Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί μέχρι τώρα η βασική αντιμετώπιση απέναντι σε αυτή την κοινωνική έκρηξη υπήρξε πρωτίστως κατασταλτική, ακολουθώντας ένα μοτίβο που έχει χαρακτηρίσει όλες τις κυβερνήσεις στη διάρκεια της προεδρίας του Εμανουέλ Μακρόν – αρκεί να αναλογιστούμε την πρωτοφανή αθροιστική αστυνομική βία στη διάρκεια των κινητοποιήσεων των «Κίτρινων Γιλέκων». Όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, της Ελλάδας μη εξαιρουμένης, η αντιμετώπιση των κοινωνικών δαπανών, της στήριξης των υποδομών και της αναδιανομής εισοδήματος ως απαράδεκτων μορφών δημοσιονομικής εκτροπής, συνδυάζεται με την αντιμετώπιση των κοινωνικών αντιδράσεων και διαμαρτυριών απλώς και μόνο υπό το πρίσμα της διατάραξης της τάξης, συχνά και έναν ευρύτερο στιγματισμό όσων επιλέγουν να διαμαρτυρηθούν.

Στην πραγματικότητα όλα αυτά αποτυπώνουν μια βαθύτερη στρατηγική αμηχανία απέναντι σε μια κοινωνική έκρηξη που δύσκολα μπορεί να θεωρεί «εξαίρεση» ή «ατύχημα». Μια ολόκληρη πολιτική και ιδεολογική «εργαλειοθηκη» που διαμορφώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες και η οποία αντιμετώπισε την ιδιωτικοποίηση και τη δημοσιονομική πειθαρχία ως μονοδρόμους για την άσκηση πολιτική, έχει φτάσει πια στα όριά της, αδυνατώντας και να απαντήσει στις απαιτήσεις των κοινωνιών και να μπορέσει να βγάλει τις μεγάλες οικονομίες έξω από την  τρέχουσα συνθήκη στασιμότητας. Αυτό έχει οδηγήσει σε έναν αυταρχισμό που δεν αποτελεί συγκυριακή αντίδραση, αλλά πολύ περισσότερο δομικό χαρακτηριστικό, με την αστυνομικά διασφαλισμένη «τάξη», έναντι όλων των «απειλών» (συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής «εχθρών» στο πρόσωπο των μεταναστών), να γίνεται η μόνη υπόσχεση.

Ούτε είναι τυχαίο ότι την ώρα που η Ισπανία βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ενδεχόμενη κοινωνική έκρηξη για τη στεγαστική κρίση, η αντίδραση της ισπανικής δεξιάς ήταν ήταν να εναντιωθεί και να μπλοκάρει νομοθεσία που θα προσπαθούσε να λειτουργήσει ανακουφιστικά ως προς το πρόβλημα.

Σε τελική ανάλυση αυτός ο συνδυασμός ανάμεσα στην άρνηση ανταπόκρισης προς κοινωνικές ανάγκες και την αυταρχική θωράκιση είναι κάτι που το είδαμε κατ’ επανάληψη στην Ελλάδα, ήδη από την εποχή που στη διάρκεια των Μνημονίων, ο βασικός πολιτικός όρος ήταν ότι όσο μεγάλη και εάν είναι η κοινωνική έκρηξη, τα μέτρα θα πρέπει να περάσουν με κάθε κόστος, αλλά και αργότερα όταν καταγράφηκε συστηματική δυσανεξία απέναντι σε κάθε κοινωνική διεκδίκηση.

Την ίδια στιγμή, μια κοινωνική έκρηξη μεγάλου μεγέθους, όπως αυτή που εξελίσσεται στη Γαλλία και όπως αυτές που κυοφορούνται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν είναι απλώς ένα «σύμπτωμα» της έντονης δυσαρέσκειας ή και οργής της κοινωνίας. Είναι ταυτόχρονα και το πεδίο όπου ανασυγκροτούνται νέες μορφές αλληλεγγύης και συλλογικότητας, ένα νέο συλλογικό «εμείς» που στηρίζεται στην κοινή πάλη και διεκδίκηση και όχι στην ενορχηστρωμένη εχθρότητα κατά του «Άλλου» ή την ψευδοκοινότητα του «απειλούμενου έθνους».

Κάτι που σημαίνει ότι τέτοιου είδους μαζικές κοινωνικές κινητοποιήσεις και ο τρόπος που αναδιατυπώνουν αιτήματα κοινωνικής δικαιοσύνης είναι ένα πεδίο όπου μπορούν να διαμορφωθούν εναλλακτικές και απέναντι στην κρίση του «υπαρκτού νεοφιλελευθερισμού» και απέναντι στην άνοδο της Ακροδεξιάς.

Πηγή – in.gr

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Στήριξε την ανεξάρτητη ενημέρωση

Επίλεξε τη συνδρομή που προτιμάς. Η ασφαλής πληρωμή ολοκληρώνεται μέσω Stripe.