Η ρηματική διακοίνωση δεν χαρίζει θάλασσες και υφαλοκρηπίδες

Ευτυχώς, τα πράγματα δεν λειτουργούν έτσι. Όσο κι αν η Άγκυρα προσπαθεί να παρουσιάσει την ενημέρωση που έλαβε από τη Γαλλία για τις εργασίες του ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας και Κύπρου ως αναγνώριση των αξιώσεών της, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Και προκαλεί εντύπωση ότι στην Ελλάδα ορισμένες δυνάμεις της αντιπολίτευσης υιοθετούν μια ερμηνεία που, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, δεν στηρίζεται σε στοιχεία.

Ας δούμε τι ακριβώς συνέβη.

Η γαλλική εταιρεία Nexans, η οποία έχει αναλάβει εργασίες για το Great Sea Interconnector, υπέβαλε αίτημα αδειοδότησης στις αρμόδιες ελληνικές αρχές. Στις 6 Νοεμβρίου ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ενέκρινε τις εργασίες έρευνας και πόντισης του καλωδίου και ακολούθησε η έκδοση της σχετικής NAVTEX από την ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία. Ανάλογες διαδικασίες προχώρησαν και στην Κύπρο. Αυτές είναι οι επίσημες πράξεις που έχουν σημασία για την εκτέλεση των εργασιών.
Παράλληλα, η Γαλλία, μέσω της διπλωματικής οδού, ενημέρωσε την Τουρκία για τις επικείμενες δραστηριότητες. Εδώ χρειάζεται μια διευκρίνιση. Η ρηματική διακοίνωση ήταν επικοινωνία της γαλλικής πλευράς με την Άγκυρα και όχι αίτηση της Nexans προς τις τουρκικές αρχές.

Η ενημέρωση δεν αποτελεί άδεια. Πολύ περισσότερο δεν σημαίνει αναγνώριση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Αυτό ξεκαθάρισε στις 9 Νοεμβρίου και ο εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης Παύλος Μαρινάκης, επισημαίνοντας ότι η γαλλική ενημέρωση δεν περιείχε αίτημα συναίνεσης ή αδειοδότησης και ότι η Nexans απευθύνθηκε για άδειες αποκλειστικά στις αρμόδιες αρχές Ελλάδας και Κύπρου.

Βεβαίως, η Άγκυρα έχει κάθε λόγο να επιχειρεί να παρουσιάσει τα γεγονότα διαφορετικά. Εδώ και χρόνια προσπαθεί να επιβάλει την αντίληψη ότι καμία σημαντική δραστηριότητα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς τη δική της συγκατάθεση. Γι’ αυτό άλλωστε εξέδωσε αντι-NAVTEX, επαναλαμβάνοντας τις γνωστές αξιώσεις της.
Μόνο που οι τουρκικές αξιώσεις δεν αποκτούν νομική ισχύ επειδή επαναλαμβάνονται, ούτε επειδή κάποιος ενημέρωσε την Άγκυρα για την παρουσία ενός ερευνητικού πλοίου.

Το Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές. Το άρθρο 79 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών αναγνωρίζει στα κράτη το δικαίωμα πόντισης υποβρύχιων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα, ενώ προβλέπει ότι το παράκτιο κράτος δεν μπορεί να εμποδίζει αυθαίρετα την πόντισή τους. Υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες και υποχρεώσεις, αλλά καμία διάταξη δεν μετατρέπει μια απλή διπλωματική ενημέρωση σε αναγνώριση θαλάσσιας δικαιοδοσίας. Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το επιχείρημα περί έμμεσης αναγνώρισης του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Στις 21 Οκτωβρίου 2026, δηλαδή πριν από λίγες μόλις εβδομάδες, η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε επισήμως ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη. Η ανακοίνωση εκδόθηκε μάλιστα μετά την επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου.
Πώς λοιπόν προκύπτει ότι μια ενημέρωση της Γαλλίας προς την Τουρκία ανατρέπει αυτή τη ρητή ευρωπαϊκή θέση;

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα υποστηρίζει ότι η γραπτή ενημέρωση ισοδυναμεί στην πράξη με αίτημα άδειας και προειδοποιεί για ενδεχόμενη αξιοποίησή της σε σχέση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Το ΚΚΕ διατυπώνει επίσης ενστάσεις, ενώ το ΠΑΣΟΚ ζητά από την κυβέρνηση εξηγήσεις για το ακριβές περιεχόμενο και τις συνθήκες της επικοινωνίας. Οι θέσεις αυτές δεν είναι ταυτόσημες και δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως τέτοιες.

Η απαίτηση για πλήρη ενημέρωση είναι απολύτως δικαιολογημένη. Το ακριβές κείμενο της γαλλικής διακοίνωσης πρέπει να είναι γνωστό στις αρμόδιες ελληνικές αρχές και η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει τις διατυπώσεις του. Άλλωστε, το πλήρες έγγραφο δεν έχει δημοσιοποιηθεί, συνεπώς δεν μπορεί κανείς να ισχυρίζεται ότι έχει εξετάσει κάθε λέξη του.
Υπάρχει όμως σημαντική διαφορά ανάμεσα στην απαίτηση για διαφάνεια και στον ισχυρισμό ότι έχει ήδη συντελεστεί αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων. Το δεύτερο χρειάζεται συγκεκριμένη νομική και πραγματική τεκμηρίωση, η οποία δεν προκύπτει από το γεγονός της ενημέρωσης.

Η Τουρκία μπορεί να πανηγυρίζει, να εκδίδει αντι-NAVTEX και να παρουσιάζει μια διπλωματική επικοινωνία ως επιτυχία της. Αυτή είναι η δική της πολιτική τακτική. Δεν υπάρχει λόγος η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα να αποδέχεται ως δεδομένη την ερμηνεία της Άγκυρας.

Εξίσου λάθος θα ήταν, βεβαίως, να θεωρήσουμε ότι το ζήτημα έχει λυθεί επειδή εκδόθηκαν οι σχετικές άδειες. Η ουσιαστική δοκιμασία βρίσκεται ακόμη μπροστά μας. Θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες; Θα προχωρήσει η πόντιση του καλωδίου; Θα μπορέσουν Ελλάδα και Κύπρος να υλοποιήσουν ένα έργο ευρωπαϊκής σημασίας χωρίς να μετατραπούν οι τουρκικές απειλές σε πρακτικό εμπόδιο;
Εκεί θα κριθεί η αποτελεσματικότητα της ελληνικής και της κυπριακής πολιτικής.

Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να κερδίσει η Αθήνα μια αντιπαράθεση ανακοινώσεων με την Άγκυρα. Είναι να ποντιστεί το καλώδιο. Και να αποδειχθεί στην πράξη ότι η Τουρκία δεν διαθέτει δικαίωμα αρνησικυρίας στην ενεργειακή σύνδεση δύο κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy

ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Ή
ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ ΚΟΝΤΑ ΜΑΣΕΛΚΥΣΤΙΚΑ ΠΑΚΕΤΑ ΓΙΑ 3 - 6 - 12 ΜΗΝΕΣinfo@aftoforo.com | www.aftoforo.com