Τρίτη, 20 Οκτωβρίου 2026
Λευκωσία 16°
Κύπρος

Η μακρά σχέση της «Εστίας» με την Κύπρο σε εκδήλωση για τα 150 χρόνια από την ίδρυσή της

Η μακρά και πολυσύνθετη σχέση της εφημερίδας «Εστία» με την Κύπρο, η διαχρονική παρουσία της στον δημόσιο διάλογο, καθώς και ο ρόλος της στις πολιτικές και ιστορικές εξελίξεις που σημάδεψαν την πορεία του ελληνισμού,…

19 Οκτωβρίου 2026 · 22:06

  

Η μακρά και πολυσύνθετη σχέση της εφημερίδας «Εστία» με την Κύπρο, η διαχρονική παρουσία της στον δημόσιο διάλογο, καθώς και ο ρόλος της στις πολιτικές και ιστορικές εξελίξεις που σημάδεψαν την πορεία του ελληνισμού, αναδείχθηκε κατά την επετειακή εκδήλωση με τίτλο «150 Χρόνια Εστία – Ελλάδα – Κύπρος», με αφορμή τη συμπλήρωση 150 χρόνων από την ίδρυση της ιστορικής εφημερίδας.

Μέσα από τις ομιλίες των εκλεκτών προσκεκλημένων, στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου Κύπρου, στη Λευκωσία, αναδείχθηκαν τόσο η ιστορική διαδρομή και η προσφορά της «Εστίας» όσο και οι κρίσιμες στιγμές της σχέσης της με το Κυπριακό ζήτημα, σε μια εκδήλωση που συνδύασε την ιστορική αναδρομή με τον προβληματισμό για τις σύγχρονες προκλήσεις και το μέλλον του Ελληνισμού.

Χρέος τιμής ο εορτασμός στην Κύπρο είπαν Διευθυντής και εκδότης

O Μανώλης Κοττάκης, Διευθυντής της Εστίας, είπε στο καλωσόρισμά του, ότι ήταν χρέος τιμής για αυτούς να εορτάσουν τα 150χρονα της εφημερίδας στην Κύπρο. Ανέφερε ότι η Εστία ήταν και είναι η φωνή της Κύπρου στην Αθήνα για να κτυπάει καμπανάκι στην αθηναϊκή ελίτ με σκοπό το εθνικό συμφέρον. Σημείωσε ότι η Εστία δεν υπήρξε ποτέ φωνή διχασμού, και ότι είναι η φωνή της Κύπρου στο όνομα της ενότητας.

Ο εκδότης της Εστίας, Ιωάννης Φιλιππάκης, ανέφερε στον χαιρετισμό του ότι η σχέση της Εστίας με την Κύπρο, ξεκινά σχεδόν από την ίδρυσή της. Σημείωσε ότι, κατά την αγγλοκρατία πίστευαν ότι η ένωση με Ελλάδα θα γινόταν πραγματικότητα όπως έγινε και με τα επτάνησα.

Αναφέρθηκε στην μεγάλη ιστορία της εφημερίδας, και στην αφοσίωση της Εστίας στην «άνευ όρων» προσήλωση στην αλήθεια. Ανέφερε ακόμη ότι η Εστία αποτελεί ένα φάρο αξιοπρεπείας, σύνεσης, θάρρους, τόλμης και ελληνικής συνέχειας. Τέλος, ανέφερε ότι η Εστία ζει και θα συνεχίσει να μεγαλώνει και να υπερασπίζεται την Κύπρο.

Δεν παραβλέπονται εύκολα τα 150 χρόνια είπε ο Αρχιεπίσκοπος

Στον χαιρετισμό του, ο Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος, ανέφερε ότι 150 χρόνια ζωής είναι μέγεθος που δεν μπορεί εύκολα κανείς να παραβλέψει, και ότι η διατήρηση της Εστίας στη ζωή για ενάμιση αιώνα προϋποθέτει την υιοθέτηση του οράματος και των αρχών των πρωτεργατών της, από συνεχείς γενεές ανθρώπων, που πίστεψαν στην αποστολή της και στην αναγκαιότητα συνέχισης της πορείας της.

Σημείωσε ότι η Εστία έχει καταγράψει σημαντικά πολιτικά, κοινωνικά και ιστορικά γεγονότα αποτυπώνοντας τις μεταβολές, τις προκλήσεις και τις προσδοκίες της ελληνικής κοινωνίας αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις των διεθνών χώρων σε μια πορεία που εκτείνεται σε τρεις διαφορετικούς αιώνες.

Είπε ωστόσο ότι δεν θα ήταν ειλικρινής προς τον εαυτό του και τον θεσμό που εκπροσωπεί σήμερα, «αν απέφευγα και να αποσιωπούσα για μια περίοδο της εφημερίδας αρνητική για την Κύπρο».

«Λόγω της καθαρής θέσης που κρατούσε η εφημερίδα απέναντι στο αίτημα της ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα, δεν μπόρεσε, δυστυχώς, όταν την εξουσία ανέλαβε η Χούντα, που ήταν πιστός υπηρέτης των ξένων συμφερόντων, να διακρίνει την πραγματικότητα από τις διακηρύξεις των αληθινό πατριωτισμό από την προδοσία», είπε ο Αρχιεπίσκοπος.

Ανάφερε ότι η εφημερίδα φιλοξένησε μόνον αυτούς που στάθηκαν εναντίον του Πρόεδρου Μακαρίου, έδωσε σε αυτούς βήμα και για τα σχόλια για τις ειδήσεις τους «και συνέβαλε στον διχασμό».

«Η αναγνώριση των λαθών του παρελθόντος βοηθά στη μη επανάληψή τους. Αποτελεί αυτό μια επιτακτική εθνική αναγκαιότητα. Δεν έχουμε σήμερα την πολυτέλεια της διχόνοιας. Μπροστά στον κοινό κίνδυνο οφείλουμε να ενώσουμε δυνάμεις», είπε.

Ανέφερε ότι η Εστία έχει να διαδραματίσει ένα σπουδαίο ρόλο στην ενημέρωση του ελληνικού λαού, «στην προβολή των δίκαιων μας και στην καλλιέργεια των εθνικών μας αξιών» και ευχήθηκε η εφημερίδα να συνεχίσει στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται παγκοσμίως να υπηρετεί τα συμφέροντα του ελληνισμού, συνειδητοποιώντας πάντα την ευθύνη της απέναντι στην αλήθεια.

Συνδεδεμένη με την Κύπρο η εφημερίδα είπε ο Πρ. Παυλόπουλος

Ο πρώην Πρόεδρος της Ελλάδας Προκόπης Παυλόπουλος, στην ομιλία του σημείωσε ότι η Εστία είναι «άρρηκτα συνδεδεμένη με την Κύπρο» και ότι λειτουργούσε πάνω από έναν αιώνα με το όραμα της Ένωσης. Είπε ότι έτσι διαμόρφωσε την ιστορία της η Εστία, σημειώνοντας ότι αυτό δεν ήταν υπερβολή και αναφέρθηκε στο «πνεύμα της εποχής», ιδιαίτερα στις αρχές και μέσα του 20ου αιώνα.

Σημείωσε ότι η εφημερίδα αγωνίστηκε για την ελευθερία νησιού και την αποτίναξη του ζυγού της αγγλοκρατίας.

Ανέφερε ότι ο κυπριακής καταγωγής Κύρος Κύρου, διευθυντής της εφημερίδας δεν μπόρεσε ποτέ να αποδεχθεί την πραγματικότητα, πως η Μεγάλη Βρετανία ουδέποτε στήριζε την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Το Κυπριακό, είπε ο κ. Παυλόπουλος, το δημιούργησε και το συντήρησε η Μεγάλη Βρετανία. Τότε, είπε, ο κ. Κύρου «αδίκησε κατάφωρα» και τον Μακάριο και τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Είπε όμως ότι αυτό το πάθος για Ένωση που επιδίωκε η Εστία, «δεν ήταν ιδιοτελές». «Μπορούμε να μιλήσουμε για έλλειψη ρεαλισμού, ναι, αλλά όχι για ιδιοτέλεια», είπε ο κ. Παυλόπουλος.

Σήμερα είπε, η Εστία υπηρετεί «αταλάντευτη» τις βασικές προϋποθέσεις για την επίλυση του Κυπριακού.

Έκανε αναφορά σε ομοσπονδιακή λύση του Κυπριακού και ότι μια συνομοσπονδιακή λύση είναι αδιανόητο. Είπε ακόμη ότι η ΕΕ «έχει υποχρέωση» να βοηθήσει γιατί η Κύπρος είναι κράτος-μέλος της.

Σε σχέση με την Τουρκία, ο κ. Παυλόπουλος, διερωτήθηκε αν θα πρέπει να υποχωρεί η ελληνική πλευρά απέναντι στο διεθνές δίκαιο, σημειώνοντας ότι η Τουρκία είπε ευθέως στα ΗΕ ότι θέλει διχοτόμηση κατά παράβαση των ψηφισμάτων του διεθνούς οργανισμού. Σημείωσε ότι η Τουρκία αποσκοπεί στην διχοτόμηση του Αιγαίου, «να καταπιεί» την Κύπρο, και στην αυτονόμηση της Θράκης, σε μοντέλο Καταλονίας.

Είπε ακόμη ότι οργίζεται με την Ευρώπη σήμερα, σχετικά με το θέμα του καλωδίου, κάνοντας αναφορά σε «δυο ανύπαρκτες δήθεν συμφωνίες», το Τουρκολιβυκό μνημόνιο και στην «συμφωνία» Τουρκίας με το ψευδοκράτος και λέγοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει την ευθύνη ότι αυτό θα γίνει με βάση του ευρωπαίου δικαίου.

Κλείνοντας, ο κ. Παυλόπουλος ανέφερε ότι ο ελληνισμός είναι ενιαίος και πρέπει να πιστέψει στις δυνάμεις του, και στην ενότητά του και ότι δεν χωράνε δεύτερες σκέψεις σε ότι αφορά την Τουρκία, «που δεν σεβάστηκε ποτέ το διεθνές δίκαιο». Διευκρίνισε ότι δεν μιλά για τον λαό αλλά τις εκάστοτε ηγεσίες της Τουρκίας.

Διερωτήθηκε ακόμη «ποια Κύπρο, ποια Ελλάδα θα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές». Τούτα τα χώματα, είπε, ανήκουν σε εκείνους που θα έλθουν. «Εμείς δεν έχουμε δικαίωμα να παραδώσουμε ούτε μια χούφτα λιγότερη», είπε, και ευχαρίστησε την Εστία που αγωνίζεται για αυτό.

Η ιστορία της εφημερίδας σε παρουσίαση του Π.Παπαπολυβίου

Για την ιστορία της εφημερίδας μίλησε και ο Πέτρος Παπαπολυβίου, Επίκουρος καθηγητής Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Ο κ. Παπαπολυβίου, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στην διεύθυνση της εφημερίδας, μεταξύ 1900 και 2015 από την οικογένεια Κύρου.

Σημείωσε ότι η εφημερίδα, επί ημερών του Άδωνι Κύρου, ο οποίος γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1872 καθιερώθηκε ως ένα από τα ποιο αξιόπιστα έντυπα, η οποία συνέχισε να ενδιαφέρεται και για τον υπόδουλο ελληνισμό.

Ανέφερε ότι η Εστία ήταν ένα από τα πρώτα και πιο συνεπή βενιζελικά έντυπα, αλλά όχι χωρίς κριτική όπου ήταν αναγκαίο. Σημείωσε ακόμη ότι οι δεσμοί και η στήριξη της εφημερίδας στον Ελευθέριο Βενιζέλο «κλονίστηκαν ανεπανόρθωτα» ύστερα από την απερίφραστη καταδίκη της Κυπριακής Οκτωβριανής Εξέγερσης του 1931 από τον κρητικό πολιτικό.

Είπε ακόμη ότι η οικογένεια Κύρου αναμίχθηκε και συμπαραστάθηκε στους κυπριακούς συλλόγους των Αθηνών από την εποχή της Κυπριακής Εκθέσεως στο Ζάππειο το 1901 μέχρι την ποικιλότροπη στήριξη των εξόριστων των Οκτωβριανών του 1931 και ειδικά του Μητροπολίτη Κυρήνειας και του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Μακαρίου του Β’, με την εγγραφή Κυπρίων Εθελοντών στον Ελληνικό στρατό στον πόλεμο του 1940, την οργάνωση του κυπριακού συσσιτίου στην Αθήνα της κατοχής, την υποστήριξη του Ενωτικού Δημοψηφίσματος το 1950, και την προετοιμασία του αγώνα της ΕΟΚΑ.

Παράλληλα, η εφημερίδα διατήρησε πάντοτε αυξημένο ενδιαφέρον για την Κύπρο, ενώ στην Εστία έγραφαν για πολλά χρόνια σημαντικοί Κύπριοι λόγιοι και πολιτευτές, πρόσθεσε.

Ο κ. Παπαπολυβίου σημείωσε ότι η Εστία υποστήριξε περισσότερο από κάθε άλλη ελλαδική εφημερίδα τον αγώνα για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.

Και όταν, συνέχισε, τον Σεπτέμβριο του 1958 έγινε η δημόσια στροφή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου προς την Ανεξαρτησία εξ αιτίας της απειλής της εφαρμογής του Σχεδίου Μακμίλαν, και ακόμα περισσότερο όταν υπογράφτηκαν οι συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου τον Φεβρουάριο του 1959, «στράφηκε με σφοδρότητα εναντίον του Κωνσταντίνου Καραμανλή και του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου».

Αντίθετα, είπε, στήριζε την αντιμακαριακή αντιπολίτευση από τα πρώιμα της στάδια φιλοξενώντας τις απόψεις και τις δηλώσεις του Μητροπολίτη Κυρήνειας Κυπριανού, του Πολύκαρπου Ιωαννίδη και αργότερα, μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα του στρατηγού Γρίβα.

Στη φωτιά της αντιπαράθεσης της Εστίας με τον Μακάριο, είπε, έριξε λάδι η επίθεση τριών Κυπρίων εναντίον του Κύρου Κύρου τον Ιούλιο του 1959 μέσα στα γραφεία της εφημερίδας. Η Εστία, κατονόμασε ως πρωταγωνιστή του επεισοδίου τον Χρηστάκη Τρυφωνίδη πρώην τομεάρχη της ΕΟΚΑ, και τους ανθρώπους του Μακαρίου ως ηθικούς αυτουργούς, πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι στα επόμενα χρόνια και στη διάρκεια της δικτατορίας η Εστία, έμεινε σταθερή στην άσκηση σκληρής κριτικής στον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο με κύριο επιχείρημα την εγκατάλειψη της Ένωσης.

Κλείνοντας, ο κ. Παπαπολυβίου σημείωσε ότι η εφημερίδα μπορεί να είναι και μελέτη περίπτωσης μιας ιστορίας των ανθρώπων και του αναγνωστικού κοινού της Εστίας, αλλά και της ευρύτερης ιστορίας του ελληνισμού από το 1876 μέχρι το 2026.

Ευχήθηκε στην εφημερίδα και στους συνεργάτες της να τα χιλιάσουν και να συνεχίσουν το έργο τους όπως κάθε δημοσιογραφικού μέσου που είναι σημαντικό για τη δημοκρατία τη διαφάνεια και την ενημέρωση των πολιτών.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν και ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, ο Πρέσβης της Ελλάδας στην Κύπρο και Πρέσβεις άλλων χωρών, εκπρόσωποι κομμάτων, και ακαδημαϊκοί, μεταξύ άλλων.

Πηγή – Cyprus Times (ΚΥΠΕ)

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Στήριξε την ανεξάρτητη ενημέρωση

Επίλεξε τη συνδρομή που προτιμάς. Η ασφαλής πληρωμή ολοκληρώνεται μέσω Stripe.