Η λογοτεχνία δεν «πρέπει» να είναι αλλιώς, μα οφείλει να είναι ελεύθερη και ανοικτή

Δέκα Χρόνια Ορίζοντας (2016-2025)

Κάθε εβδομάδα μέσα στο 2026 θα δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα από συνεντεύξεις ή κριτικά κείμενα της δεκαετούς πορείας του Ορίζοντα. Κείμενα που αναδεικνύουν την ύπαρξη στην Κύπρο  ενός ζωντανού και απαιτητικού πολιτιστικού πεδίου και συγχρόνως καταδεικνύουν την αναγκαιότητα δομικών αλλαγών στο χώρο του πολιτισμού

Αποσπάσματα από συνεντεύξεις των συγγραφέων Μαρία Ιωάννου, Έρινα Χαραλάμπους, Αυγή Λίλλη και  Μαρία Τζιαούρη Χίλμερ που συμμετείχαν στο 10ο Διεθνές Φεστιβάλ Σαρδάμ με την καθοδήγηση της σκηνοθέτιδας Μαρίας Κυριάκου και δημοσιεύτηκε στον Ορίζοντα της Κυριακάτικης Χαραυγής ημ. 18 Σεπτεμβρίου 2022

«Γυναικεία υπόθεση» η περφόρμανς. Έχει αλλάξει κάτι στην «παρουσία» γυναικών στη λογοτεχνία και στις τέχνες γενικότερα στην Κύπρο;

Αυγή Λίλλη: Έχει αλλάξει ό,τι έχει αλλάξει για την παρουσία των γυναικών γενικά. Δεν είναι αθέατες και δεν είναι απλώς «γυναίκες συγγραφείς» (κάποτε – υπάρχει ακόμη δρόμος…) οι γυναίκες καλλιτέχνες. Φαίνεται όμως ότι τελικά η ζωή είναι που ακολουθεί την τέχνη, καθώς στην τέχνη η γυναικεία παρουσία είναι πολύ πιο δυναμική και «θεατή» από ό,τι σε άλλους τομείς της ζωής, όπως στην πολιτική, για παράδειγμα

Σαρδάμ η λογοτεχνία αλλιώς. Πόσο αλλιώς «πρέπει» να είναι και/ή είναι η λογοτεχνία στην Κύπρο σήμερα; 

Μαρία Ιωάννου: Η λογοτεχνία δεν «πρέπει» να είναι αλλιώς, μα οφείλει να είναι ελεύθερη και ανοικτή σε νέα πράγματα ώστε να εξελίσσεται. Το αλλιώς, φυσικά, δεν σημαίνει πως κάτι είναι καλύτερο ή χειρότερο, ναι, εύχομαι κάποια στιγμή να το ξεπεράσουμε αυτό και να αφήσουμε λίγο τη λογοτεχνία να αναπνεύσει, όχι μόνο στην Κύπρο, γενικά. Όπως κάθε ζωντανός οργανισμός, η λογοτεχνία είναι μια τέχνη που, ευτυχώς, μεταμορφώνεται και μεταμορφώνει. 

Έρινα Χαραλάμπους: Αν και η υποδοχή της «λογοτεχνίας αλλιώς» φαίνεται να κερδίζει έδαφος και στην Κύπρο, τίποτα δεν πρέπει. Εάν και εφόσον υφίσταται, πάει να πει ότι είναι αναγκαίο. Εάν και εφόσον δεν υφίσταται, πάει να πει πως δεν. Κατά τη γνώμη μου – και χάρη στη δεκαετή παρουσία του Φεστιβάλ Σαρδάμ, μεταξύ άλλων –, υφίσταται. Κατά τον τρόπο και την αισθητική μου, καλώς.

Αυγή Λίλλη: Το μόνο «πρέπει» που υπάρχει στην τέχνη, όχι μόνο στη λογοτεχνία, είναι να έχει το έργο λόγο ύπαρξης, να έχει κάτι να πει, να δίνει κάτι καινούργιο, να σπείρει καινά δαιμόνια – με όλες τις ερμηνείες της φράσης. Και να μην ξεχνά τη θεμελιώδη λειτουργία της, να τέρπει.

Μαρία Τζιαούρη Χίλμερ: Πιστεύω, πως τα τελευταία χρόνια η κυπριακή λογοτεχνία «ανθίζει». Πολλοί Κύπριοι συγγραφείς έδωσαν και δίνουν εξαιρετικά λογοτεχνικά έργα ποίησης και πεζογραφίας, οι οποίοι βέβαια αναζητούν στέγη σε ελληνικούς εκδοτικούς οίκους, ώστε το έργο τους να διαβαστεί περισσότερο. Ας μην γελιόμαστε, οι εκδοτικοί οίκοι στην Κύπρο δεν μπορούν (;) να ανταπεξέλθουν στις δυσκολίες του εκδοτικού γίγνεσθαι και οι αναγνώστες- λάτρεις της λογοτεχνίας εδώ είναι δυστυχώς λίγοι. Κατά τη γνώμη μου, στην Κύπρο έχουμε έλλειμα και πολύ δρόμο να διανύσουμε στον τομέα της φιλαναγνωσίας ξεκινώντας από το σχολείο και το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Κάποιοι φωτισμένοι παιδαγωγοί- μετρημένοι στα δάχτυλα ίσως των χεριών μας- καλλιεργούν στους μαθητές τη φιλαναγνωσία. Αυτό συμβαίνει, γιατί οι ίδιοι αγαπούν πολύ το βιβλίο, όχι επιδερμικά στο πλαίσιο της διδασκαλίας τους, αλλά γιατί το θεωρούν απαραίτητο εφόδιο για την πνευματική πορεία της μετέπειτα γενιάς στην κυπριακή κοινωνία.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ