Η εγκαταλελειμμένη Βαβυλώνα του Σαντάμ Χουσεΐν – Ταξίδι στο παλάτι ενός δικτάτορα που ήθελε να γίνει Ναβουχοδονόσορας

Ο Σαντάμ έβλεπε τον εαυτό του ως μετενσάρκωση του Ναβουχοδονόσορα και, για να το αποδείξει, ξόδεψε εκατομμύρια σε μια τεράστια ανακατασκευή της Βαβυλώνας.

Ο Ιρακινός Μέκι Μοχάμεντ Φαρχούντ μεγάλωσε στο Καουαρίς, ένα μικρό χωριό στις όχθες του ποταμού Ευφράτη, ανάμεσα σε ροδιές, πορτοκαλιές και χουρμαδιές. Το χωριό βρισκόταν σε απόσταση αναπνοής από τα ερείπια της αρχαίας Βαβυλώνας. Ήταν το μεσοποταμιακό βασίλειο που ο Χαμουραμπί βοήθησε να γίνει μία από τις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου. Παιδί, ο Φαρχούντ έπαιζε ποδόσφαιρο σε χωράφια γεμάτα θραύσματα κεραμικών και πανάρχαια τούβλα. «Είχα υπέροχα παιδικά χρόνια», λέει.

Η μεγαλομανής ανακατασκευή της αρχαίας Βαβυλώνας

Η περίφημη θέση του Καουαρίς έμελλε όμως να το καταδικάσει. Στη δεκαετία του 1980, κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, ο Σαντάμ Χουσεΐν απέκτησε εμμονή με τον Ναβουχοδονόσορα. Ο Βαβυλώνιος βασιλιάς είναι διαβόητος για τους αιματηρούς πολέμους με τους οποίους κατέκτησε μεγάλα τμήματα των σημερινών Ιράν και Ισραήλ. Ο Σαντάμ έβλεπε τον εαυτό του ως σύγχρονη μετενσάρκωσή του και, για να το αποδείξει, ξόδεψε εκατομμύρια σε μια τεράστια ανακατασκευή της Βαβυλώνας.

Ήθελε και ένα παλάτι για να ατενίζει το έργο του, και το Καουαρίς είχε την ατυχία να βρίσκεται στο ιδανικό σημείο. Το 1986 οι εργάτες του Σαντάμ ανατίναξαν το χωριό και στη θέση του έστησαν έναν τεχνητό λόφο.

Σήμερα το παλάτι στέκει εκεί όπου βρισκόταν το σχολείο του Φαρχούντ, και από ψηλά φαίνονται καθαρά τα ανακατασκευασμένα τείχη και οι λαβύρινθοι. Η θέα αυτή κόστισε ακριβά. «Έκλαψα», θυμάται ο Φαρχούντ. «Ένιωθα ότι το χωριό ήταν μέλος της οικογένειάς μου. Το αγαπούσα».

Σήμερα ο Φαρχούντ περιμένει κάθε μέρα στην είσοδο της Βαβυλώνας, όπου δουλεύει ως ξεναγός για εκατοντάδες επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Η πύλη, από έντονα μπλε τούβλα με χρυσή επένδυση, θα μπορούσε να έχει μεταφερθεί από το Λας Βέγκας ή την Ντίσνεϊλαντ. Είναι πλέον πάνω από πενήντα, με πρόσωπο σημαδεμένο από 25 χρόνια δουλειάς κάτω από τον αμείλικτο ήλιο.

Έχει δει τη Βαβυλώνα να μεταμορφώνεται από αρχαιολογικό χώρο σε κόσμημα της ματαιοδοξίας του Σαντάμ και έπειτα σε κατεχόμενο έδαφος υπό τους Αμερικανούς.

Σήμερα ο τόπος μοιάζει με κάτι ανάμεσα σε χώρο για πικνίκ και εγκαταλελειμμένο θεματικό πάρκο. Έφηβοι περιφέρονται ανάμεσα σε τείχη της εποχής του Σαντάμ και τούβλα της εποχής του Ναβουχοδονόσορα. Καπνίζουν, κλέβουν φιλιά και βάζουν μουσική στη διαπασών από τα ηχεία τους.

Από τον Χαμουραμπί στα αμερικανικά τανκς

Τα ερείπια της Βαβυλώνας, γνωστής και ως Βαβέλ, μετρούν πάνω από 3.000 χρόνια. Εδώ γράφτηκε ο πρώτος γνωστός αστικός κώδικας, εδώ πέθανε ο Μέγας Αλέξανδρος, εδώ διαδραματίζονται αμέτρητες βιβλικές ιστορίες.

Όταν ο Σαντάμ εισέβαλε στο Ιράν το 1980, πίστευε ότι λίγες εβδομάδες μάχης θα τον καθιέρωναν ηγέτη ενός ενωμένου παναραβικού οράματος. Ήταν ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά του λάθη. Ο Φαρχούντ, όπως πολλοί Ιρακινοί, επιστρατεύτηκε. Μέσα σε λίγα χρόνια το Ιράν είχε ανακτήσει τα εδάφη του και είχε περάσει στην αντεπίθεση. Για να τονώσει την υποστήριξη στον πόλεμο, ο Σαντάμ στράφηκε όλο και περισσότερο σε μεγαλεπήβολα εθνικιστικά έργα, και τότε διέταξε την ανακατασκευή της Βαβυλώνας.

«Η Βαβυλώνα δεν είναι ούτε ισλαμική ούτε αραβική, είναι σαφώς προϊσλαμική», λέει ο Ιρακινός συγγραφέας Κανάν Μακίγια, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μπράντεϊς, που έχει γράψει βιβλίο για τα οικοδομικά έργα του Σαντάμ. Γιορτάζοντας τη Βαβυλώνα, εξηγεί, το καθεστώς επικαλούνταν την ιδέα του Ιράκ και όχι του αραβισμού ή του ισλαμισμού. «Υπήρχε μεγαλομανία σε όλο αυτό», προσθέτει. «Ο Σαντάμ ήθελε κάθε Ιρακινός να ξέρει ότι εκείνος ξανάχτισε τη Βαβυλώνα».

Το παλάτι είναι η πιο καθαρή απόδειξη της αλαζονείας του. Τα αραβικά καλλιγραφήματα στους τοίχους μοιάζουν με θρησκευτική εικονογραφία, αλλά με μια πιο προσεκτική ματιά αποκαλύπτονται ως τα αρχικά του ονόματός του. Ανάγλυφα τον δείχνουν να οδηγεί στρατιώτες στη μάχη.

Όταν ο Σαντάμ έμαθε ότι ο Ναβουχοδονόσορας σφράγιζε τα τούβλα της αρχαίας πόλης με το όνομά του, διέταξε να γίνει το ίδιο. Ακόμη και σήμερα, στον λαβύρινθο πίσω από το Νότιο Παλάτι, πλήθος τούβλων φέρει επιγραφή που αποδίδει την ανοικοδόμηση της «μεγάλης πόλης της Βαβυλώνας» το 1987 στον «νικηφόρο Σαντάμ Χουσεΐν».

Όταν ο πόλεμος τελείωσε το 1988, με εκεχειρία υπό τη διαμεσολάβηση του ΟΗΕ, ο Φαρχούντ βρήκε μια εντελώς διαφορετική Βαβυλώνα. «Ο Σαντάμ ήθελε να είναι σαν βασιλιάς», λέει. «Αυτό το χτίσιμο δεν ήταν σωστό». Παρ’ όλα αυτά έπιασε δουλειά ως ξεναγός, όπως ο πατέρας και ο παππούς του πριν από αυτόν.

Λας Βέγκας στην καρδιά της Μεσοποταμίας

Μετά την αμερικανική εισβολή του 2003, τα στρατεύματα έκαναν το παλάτι κέντρο διοίκησης. Τα γκράφιτί τους είναι ακόμη στους τοίχους. Οι στρατιώτες προκάλεσαν τεράστιες ζημιές: λεηλάτησαν πολύτιμα ευρήματα και πέρασαν με τανκς πάνω από αρχαία ερείπια. «Δεν θα πουλούσα ούτε ένα κομμάτι ούτε για 1.000 δολάρια», λέει με οργή ο Φαρχούντ.

«Η Βαβέλ είναι πιο πολύτιμη για μένα κι από τα παιδιά μου». Ο ίδιος λέει ότι συνελήφθη σε μια μαζική επιχείρηση και κρατήθηκε δύο εβδομάδες σε ένα δωμάτιο χωρίς φως. «Υπέφερα από βασανιστήρια και ακόμη πονάω στο στήθος από τα χτυπήματα των Πολωνών και των Αμερικανών στρατιωτών», λέει.

Προτιμά όμως να θυμάται τις καλές μέρες. Γνώρισε τη γυναίκα του μέσα στα τείχη το 1999, όταν εκείνη ήρθε για ξενάγηση με την οικογένειά της. Οι κόρες του σπουδάζουν σήμερα αρχαιολογία και ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Βαβυλώνας. «Αν μπορούσα, θα περπατούσα εδώ ξυπόλυτος, γιατί είναι ιερός τόπος», λέει.

Στα γυμνά πια σαλόνια του παλατιού είναι σκορπισμένα σπασμένα τζάμια και γκράφιτι, ενώ οικογένειες καπνίζουν ναργιλέ στα τεράστια μπαλκόνια. Από ένα από αυτά, ο Φαρχούντ δείχνει το αγαπημένο του δάσος από χουρμαδιές. «Αγαπώ τη Βαβέλ», λέει. «Νιώθω ότι είναι ο πατέρας μου, η μητέρα μου, η γυναίκα μου, ο αδερφός και η αδερφή μου».

Πηγή – iefimerida

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy