ΤεχνολογίαΗ δημοσιογραφία ως υψηλή διδαχή
Όσοι είχαν το προνόμιο να μαθητεύσουν πλάι στον Ανδρέα Δημάκο, θα θυμούνται πάντα το αυστηρό ήθος του, το δημοκρατικό φρόνημά του και την υψηλή αντίληψη που είχε για το λειτούργημά του. Στην υπηρεσία του…
19 Νοεμβρίου 2026 · 17:12
Όσοι είχαν το προνόμιο να μαθητεύσουν πλάι στον Ανδρέα Δημάκο, θα θυμούνται πάντα το αυστηρό ήθος του, το δημοκρατικό φρόνημά του και την υψηλή αντίληψη που είχε για το λειτούργημά του. Στην υπηρεσία του λειτουργήματος αυτού είχε θέσει τη σπάνια εργατικότητά του, την ευρύτατη μάθησή του και —ιδίως— την οξύτατη αίσθηση που είχε για τις πραγματικότητες της διεθνούς σκηνής.
Λίγοι υπήρξαν στη μεταπολεμική περίοδο οι Έλληνες που ήξεραν τόσο καλά πώς λειτουργεί η διεθνής διπλωματία, που παρακολουθούσαν τόσο άοκνα τις διεθνείς εξελίξεις, που είχαν έναν τόσο πλατύ κύκλο γνωριμιών και επαφών σε τόσες χώρες, που είχαν μία τόσο ανεπτυγμένη ευαισθησία για τα πρώτα μηνύματα των επερχομένων στην εξωτερική πολιτική των ξένων δυνάμεων μεταβολών και που —γι’ αυτό ακριβώς— τόσο λίγο και τόσο σπάνια αιφνιδιάζονταν από τις διεθνείς εξελίξεις, στροφές και μεταστροφές.
Πως εκείνος, από τις στήλες αυτής εδώ της εφημερίδας, πρώτος στον διεθνή Τύπο προανήγγειλε τη ρήξη του Τίτο με την Κόμινφορμ (σ.σ. Συντονιστικό Γραφείο Πληροφοριών των Κομμουνιστικών Κομμάτων), δεν υπήρξε παρά το πιο θεαματικό δείγμα της μοναδικής ενημερότητάς του. Πως οι ανταποκρίσεις του, από τις στήλες του «Βήματος» όσο και των «Νέων», αποτέλεσαν, για χρόνια, την εγκυρότερη προσέγγιση των περιπετειών του Κυπριακού, δεν ήταν παρά η πλέον εμφανής προέκταση της βαθύτατης αφοσίωσής του στην εθνική υπόθεση. Και θα αποτελεί πηγή οδύνης, για όσους έζησαν την εξέλιξη της τραγωδίας, το γεγονός ότι τόσο ελάχιστοι υπήρξαν οι Έλληνες που, έχοντας αναλάβει τον χειρισμό του εθνικού θέματος, αποδείχθηκε να διαθέτουν τη δική του γνώση και εγρήγορση.
Ποτέ δεν διανοήθηκε πως τα τόσα προσόντα και χαρίσματά του μπορούσαν να υπηρετήσουν άλλο λειτούργημα από του δημοσιογράφου. Ποτέ, ακόμα, δεν θεώρησε τον δημοσιογράφο πλανώμενο πραγματευτή που μπορούσε να διαθέτει πότε εδώ και πότε εκεί το εμπόρευμά του. Και ποτέ δεν πίστεψε πως ένας δημοσιογράφος μπορούσε να εύρει άλλη δικαίωση και να έχει άλλη καταξίωση από εκείνη που του προσέφερε η ίδια του η εφημερίδα.
Αυτή η υψηλή, συχνά απόλυτη και πάντα αδιάλλακτη, αντίληψη που είχε για τη δημοσιογραφία, εξηγεί γιατί υπήρξε πρώτα ένας μεγάλος δημοσιογράφος, ύστερα ένας μεγάλος διευθυντής εφημερίδας και, τέλος, για μια ολόκληρη γενιά, ένας μεγάλος δάσκαλος.
Δίδαξε σ’ όσους έλαχε η τύχη να βρεθούν πλάι του πως η δημοσιογραφία δεν αποτελεί παθητική καταγραφή ή αποδοχή συμβάντων, αλλά καθημερινή και επίπονη κατάκτηση. Δίδαξε, επίσης, πως η δημοσιογραφία, ακόμα και —ή, μάλλον, ιδίως— σε μία χώρα μικρή σαν την Ελλάδα, δεν μπορεί να μένει προσηλωμένη σ’ όσα μόνο εδώ και πλάι της γίνονται, αλλά πως πρέπει να διατηρεί πάντα ανοιχτούς τους ορίζοντές της και να συντηρεί πάντα δεκτικές τις κεραίες της σε όσα συμβαίνουν έξω από τα σύνορά μας.
Πως η υψηλή του αυτή διδαχή παρείχετο τόσο αφειδώς και πως το τόσο αυστηρό του ήθος συνοδευόταν από αγάπη για τους συνεργάτες του, εξηγούν γιατί ο Ανδρέας Δημάκος υπήρξε άνθρωπος τόσο ολοκληρωμένος όσο και αψεγάδιαστος.
Με αυτούς τους λόγους, λόγους επαινετικούς και συνάμα διδακτικούς, είχε αποχαιρετήσει ο δημοσιογράφος Λέων Καραπαναγιώτης (1931-2006) τον εκλεκτό συνάδελφό του Ανδρέα Δημάκο (1901-1990), μέσα από τις στήλες του κυριακάτικου «Βήματος» της 5ης Αυγούστου 1990, λίγες ημέρες μετά το θάνατο του δευτέρου (Παρασκευή 27 Ιουλίου 1990).
Στην ίδια σελίδα του «Βήματος» φιλοξενούνταν τα κείμενα με τα οποία είχαν επίσης απονείμει τα εύσημα στον Δημάκο ο ίδιος ο Χρήστος Λαμπράκης, ο Σταύρος Ψυχάρης, ο Στάθης Ευσταθιάδης και ο Αδαμάντιος Πεπελάσης. Τα κορυφαία στελέχη τού τότε κραταιού ΔΟΛ —η περίφημη τριανδρία των Λαμπράκη, Καραπαναγιώτη και Ψυχάρη—, ο εκ των κορυφαίων του διπλωματικού ρεπορτάζ —ο εμπειρότατος Ευσταθιάδης— και ο διαπρεπής οικονομολόγος και πανεπιστημιακός Πεπελάσης είχαν αποδώσει τις δέουσες τιμές στον άλλοτε συνεργάτη τους, ο οποίος κατάφερε να διακριθεί στο μακρό βίο του και για το ήθος του και για το πνεύμα του.
Σε ό,τι αφορά την ουσία του έξοχου κειμένου του Καραπαναγιώτη, αυτή θα μπορούσε να συμπυκνωθεί κατά τη δική μου αντίληψη σε δυο-τρεις φράσεις, που καλό θα ήταν να τις έχουν κατά νουν όλοι όσοι ασκούν σήμερα δημοσιογραφική δραστηριότητα:
Ο δημοσιογράφος δεν μπορεί να είναι ένας πλανώμενος πραγματευτής που διαθέτει πότε εδώ και πότε εκεί το εμπόρευμά του.
Η δημοσιογραφία είναι μια καθημερινή, κοπιώδης άσκηση, που δεν ανέχεται —και δε συγχωρεί— την παθητική στάση, την παθητική αποδοχή και την παθητική υποταγή.
Το δημοσιογραφικό έργο, όταν πληροί συγκεκριμένες —απαιτητικές ασφαλώς— προδιαγραφές, καθίσταται μία από τις πλέον πειστικές διδαχές.
Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο Ανδρέας Δημάκος στο γραφείο του, στο «Βήμα».
Πηγή – in.gr










