Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2026
Λευκωσία 19°
Η ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΙΚΗ ΜΑΣ ΕΚΔΟΣΗΑυτόφωρο της ΚυριακήςΓνωρίστε την ενότητα
Διεθνή

Η Γροιλανδία έχασε φέτος 135 δισεκατομμύρια τόνους πάγου

Ο παγετώνας της Γροιλανδίας είναι ο μεγαλύτερος χερσαίος παγετώνας στον κόσμο μετά την Ανταρκτική και έχει σημαντική επίδραση στις ατμοσφαιρικές διεργασίες στον Βόρειο Ατλαντικό και κατά συνέπεια και στην Ευρώπη. Ως εκ τούτου, είναι…

20 Νοεμβρίου 2026 · 19:15

  

Ο παγετώνας της Γροιλανδίας είναι ο μεγαλύτερος χερσαίος παγετώνας στον κόσμο μετά την Ανταρκτική και έχει σημαντική επίδραση στις ατμοσφαιρικές διεργασίες στον Βόρειο Ατλαντικό και κατά συνέπεια και στην Ευρώπη. Ως εκ τούτου, είναι ένας παγετώνας που παρακολουθείται στενά, ειδικά λόγω της πιθανής ευαισθησίας του στις μεταβολές του κλίματος.

Φέτος σηματοδότησε την τριακοστή συνεχόμενη χρονιά που έχασε περισσότερο πάγο από ό,τι μπορεί να ανακτήσει, ιδιαίτερα στο χειμερινό μισό της χρονιάς, λόγω χιονόπτωσης. Σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση, έχασε περίπου 135 δισεκατομμύρια τόνους πάγου κατά την περίοδο από Σεπτέμβριο 2025 έως Αύγουστο 2026 και αυτό συνέβη παρά το γεγονός ότι αυτό το καλοκαίρι ήταν σχετικά ήπιο, όσον αφορά την τήξη.

Η Γροιλανδία έχασε φέτος 135 δισεκατομμύρια τόνους πάγου
(AP Photo/David Goldman, File) – ERTNews addition

Τριάντα χρόνια τήξης

Ο παγετώνας της Γροιλανδίας καλύπτει περίπου 1,7 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το πάχος του υπερβαίνει τα τρία χιλιόμετρα σε ορισμένες περιοχές και περιέχει τόσο μεγάλη ποσότητα νερού που η πλήρης τήξη του θα ανέβαζε την παγκόσμια στάθμη της θάλασσας κατά περίπου επτά μέτρα. Η έκτασή του υποβάλλεται σε έναν ετήσιο κύκλο: κατά την κρύα περίοδο του έτους, το χιόνι συσσωρεύεται πάνω του, το οποίο σταδιακά μετατρέπεται σε πάγο, ενώ το καλοκαίρι, μέρος του χιονιού και του πάγου λιώνει. Επίσης, ο παγετώνας χάνει μάζα με την αποκόλληση παγόβουνων στον ωκεανό και τη λήψη θερμού θαλασσινού νερού σε περιοχές όπου οι ροές του παγετώνα συναντούν τα σχετικώς ζεστά θαλασσινά νερά του ωκεανού.

Η συνολική μάζα ισορροπίας είναι κρίσιμη, που σημαίνει η διαφορά μεταξύ των κερδών και των απωλειών πάγου. Η τελευταία φορά που η Γροιλανδία είχε θετική ισορροπία ήταν στο “παγετωνικό” έτος (που διαρκεί από 1 Σεπτεμβρίου έως 31 Αυγούστου στην περίπτωση της Γροιλανδίας) που έληξε το 1996. Από τότε, ο παγετώνας κάθε χρόνο χάνει μάζα, ωστόσο, η ένταση της απώλειας διαφέρει σημαντικά μεταξύ των ετών.

Οι φετινές μετεωρολογικές συνθήκες

Ένα ενδιαφέρον γεγονός φέτος είναι ότι οι συνθήκες για εκτενή τήξη της επιφάνειας δεν ήταν με κανένα τρόπο εξαιρετικά ευνοϊκές όπως κατά τη διάρκεια παλαιότερων ετών. Ο χειμώνας και η αρχή της άνοιξης με την αλλαγή του 2025 και 2026 ήταν ασυνήθιστα ξηροί στη νότια Γροιλανδία, οδηγώντας σε έλλειμμα περίπου 40 δισεκατομμυρίων τόνων χιονιού πάνω από το φυσιολογικό επίπεδο.

Οι ξηροί χειμώνες συνήθως σημαίνουν πιο έντονη τήξη πάγου αργότερα, καθώς η σημαντική χιονόπτωση του χειμώνα συχνά λειτουργεί ως προστατευτική ασπίδα που αποτρέπει την απώλεια πάγου στην αρχή του καλοκαιριού. Ωστόσο, ακολουθώντας αυτόν τον σχετικά ξηρό χειμώνα, επήλθε μια σχετικά δροσερή αρχή του καλοκαιριού. Συχνές χιονοπτώσεις και εκτενή σύννεφα περιορίζουν την ικανότητα του ήλιου να θερμάνει την επιφάνεια σε μια εποχή που η ηλιακή ακτινοβολία είναι συνήθως πιο ισχυρή. Η αρχή της περιόδου τήξης – που ορίζεται ως οι πρώτες τουλάχιστον τρεις συνεχόμενες ημέρες όπου παρουσιάζεται τήξη σε περισσότερα από πέντε τοις εκατό της επιφάνειας του παγετώνα – ήταν στις 5 Ιουνίου, εννέα ημέρες αργότερα από τον μέσο όρο της περιόδου 1981-2010.

Από το τέλος Ιουνίου, ο καιρός στη Γροιλανδία έχει αλλάξει σημαντικά, οδηγώντας σε μια ζεστή, ηλιόλουστη περίοδο. Κατά τις πρώτες είκοσι ημέρες του Ιουλίου, η τήξη ήταν σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο των ετών 1981-2020. Στην κορυφή της, στις 22 Ιουλίου, η τήξη επηρεάζει το 74,9 τοις εκατό της επιφάνειας του παγετώνα. Σε σύγκριση, πέρυσι, που κατέχει το ρεκόρ ταχύτητας τήξης στη Γροιλανδία, παρατηρήθηκε τήξη ταυτόχρονα σε πάνω από το 81,2 τοις εκατό της επιφάνειας του παγετώνα. Ωστόσο, το φρέσκο χιόνι που έπεσε τον Ιούνιο δημιούργησε ένα δροσερό και ελαφρύ στρώμα που εν συνεχεία μείωσε την τήξη του πάγου το καλοκαίρι και την απορροή των νερών.

Κατάρρευση στα βορειοδυτικά

Παρ’ όλα αυτά, και φέτος, η συνολική ισορροπία δεν μπορούσε να εξισορροπηθεί. Σύμφωνα με υπολογισμούς που βασίζονται σε έναν συνδυασμό κλιματικών μοντέλων και παρατηρήσεων, ο πάγος της Γροιλανδίας έχασε περίπου 135 δισεκατομμύρια τόνους πάγου. Μια εναλλακτική εκτίμηση, που περιλαμβάνει επίσης μετρήσεις από μετεωρολογικούς σταθμούς, δορυφορικές παρατηρήσεις και άλλα δεδομένα, δηλώνει ακόμη μεγαλύτερη απώλεια, περίπου 173 δισεκατομμυρίων τόνων. Οι διαφορές μεταξύ των εκτιμήσεων υποδεικνύουν ότι η ακριβής καθορισμένη μεταβολή της μάζας ενός τόσο μεγάλου παγετώνα δεν είναι απλή, ωστόσο, όλοι οι υπολογισμοί και οι εκτιμήσεις συμφωνούν ότι οι απώλειες συνεχίζονται.

Το πιο δραματικό γεγονός όσον αφορά την απώλεια πάγου συνέβη στην βορειοδυτική άκρη της Γροιλανδίας. Στην αρχή του Αυγούστου, ένα τεράστιο παγόβουνο αποκολλήθηκε από τον παγετώνα Πέτερμαν, καλύπτοντας μια έκταση άνω των 76 τετραγωνικών χιλιομέτρων με εκτιμώμενο πάχος περίπου 150 μέτρων. Αυτό ήταν το μεγαλύτερο παρόμοιο γεγονός στην περιοχή από το 2012 και ταυτόχρονα το μεγαλύτερο επεισόδιο αποκόλλησης από οποιοδήποτε αρκτικό παγετώνα από το 2020.

Η Γροιλανδία έχασε φέτος 135 δισεκατομμύρια τόνους πάγου
I(AP Photo/Felipe Dana) – ERTNews addition

Η αποκοπή ενός ήδη πλωτού πάγου δεν αυξάνει άμεσα τη στάθμη της θάλασσας. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι ότι αυτοί οι παγετώνες που καταλήγουν στη θάλασσα λειτουργούν ως φρένο για τον πάγο που ρέει από το εσωτερικό στον ωκεανό. Η απώλειά τους θα μπορούσε επομένως να επιταχύνει την μελλοντική απώλεια πάγου από το εσωτερικό της Γροιλανδίας. Τις τελευταίες δεκαετίες, οι δυναμικές διεργασίες στις άκρες του παγετώνα, δηλαδή η ροή του πάγου προς τον ωκεανό και η αποκοπή, έχουν συνεισφέρει περίπου τα δύο τρίτα στις συνολικές απώλειες της παγωμένης επιφάνειας της Γροιλανδίας. Το υπόλοιπο μέρος σχετίζεται κυρίως με τις μεταβολές στην ισορροπία μάζας της επιφανειακής πάγου λόγω τήξης.

Οι επιπτώσεις θα είναι αισθητές

Η απώλεια του πάγου της Γροιλανδίας έχει παγκόσμιες συνέπειες. Οι δορυφορικές μετρήσεις δείχνουν ότι η Γροιλανδία και η Ανταρκτική έχασαν μαζί πάνω από 11 τρισεκατομμύρια τόνους πάγου μεταξύ 1979 και 2023. Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση της μέσης παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας κατά περίπου 32 χιλιοστά – με τη Γροιλανδία να συνεισφέρει δεκαεννέα και την Ανταρκτική δεκατρία χιλιοστά. Αυτή τη στιγμή, η τήξη αυτών των δύο χερσαίων παγετώνων ευθύνεται για σχεδόν το ένα τέταρτο της αύξησης της στάθμης της θάλασσας. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας είναι η θερμική διαστολή του θαλασσινού νερού καθώς θερμαίνεται.

Ακόμα και μερικά εκατοστά αύξησης της στάθμης της θάλασσας μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τη συχνότητα των πλημμυρών στις ακτές, ειδικά όταν συνδυάζονται με υψηλές παλίρροιες, ισχυρούς ανέμους και καταιγίδες. Οι κάτοικοι της Καλιφόρνια και της Φλόριντα το βίωσαν πρόσφατα, όπου οι στάθμες της θάλασσας κατά μήκος της ακτής έφτασαν τα υψηλότερα επίπεδα από την έναρξη των παρατηρήσεων.

Η Γροιλανδία έχασε φέτος 135 δισεκατομμύρια τόνους πάγου
(AP Photo/Felipe Dana) – ERTNews addition

Οι απώλειες του πάγου της Γροιλανδίας σημαίνουν επίσης μια εισροή γλυκού νερού στον βόρειο Ατλαντικό. Αυτό επηρεάζει την πυκνότητα του θαλασσινού νερού, που κατόπιν οδηγεί σε αλλαγές στην κυκλοφορία του βαθύ ωκεανού, συμπεριλαμβανομένης της Ατλαντικής Μεσημβρινής Κυκλοφορίας, που συμβάλλει στη μεταφορά θερμότητας από τον τροπικό Ατλαντικό στην Ευρώπη. Η ακριβής έκταση αυτής της επίδρασης παραμένει θέμα εντατικής έρευνας, αλλά μια πιθανή συνέπεια είναι η κατάρρευση του Ρεύματος του Κόλπου.

Το μέλλον του παγετώνα της Γροιλανδίας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την έκταση της περαιτέρω παγκόσμιας θέρμανσης. Τα κλιματικά μοντέλα προβλέπουν ότι με τη συνεχιζόμενη αύξηση της θερμοκρασίας, οι απώλειες πάγου το καλοκαίρι θα αυξηθούν, και ένα ολοένα μεγαλύτερο τμήμα του παγετώνα θα εκτεθεί σε συνθήκες κατάλληλες για τήξη στην επιφάνεια.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες μπορεί να φέρνουν περισσότερη χιονόπτωση ταυτόχρονα, καθώς μια θερμότερη ατμόσφαιρα συγκρατεί περισσότερο υδρατμό, αλλά αυτή η αύξηση δεν θα μπορέσει να αντισταθμίσει τις αυξανόμενες απώλειες κατά τη διάρκεια πιο σημαντικής θέρμανσης. Έτσι, η Γροιλανδία θα μπορούσε να συμβάλλει στην άνοδο των ωκεανών με επιπλέον εκατοστά μέχρι το τέλος του αιώνα. Ωστόσο, σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα αρκετών αιώνων έως χιλιάδων ετών, πολύ μεγαλύτερες αλλαγές και επιπτώσεις είναι πιθανές. Ένας κρίσιμος κίνδυνος είναι επίσης η πιθανότητα να ξεπεραστεί ένα σημείο καμπής. Μετά από αυτό, η υποχώρηση του παγετώνα θα γινόταν μια μη αναστρέψιμη διαδικασία. Υπάρχει περισσότερη από πενήντα τοις εκατό πιθανότητα ότι το σημείο καμπής θα μπορούσε να ξεπεραστεί ακόμη και με παγκόσμια θέρμανση δύο βαθμών Κελσίου (σε σύγκριση με το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα) – και τέτοιου είδους θέρμανση δεν αποκλείεται πριν από τα μέσα του αιώνα.

Ευθύνεται η κλιματική αλλαγή

Τα τριάντα χρόνια συνεχούς απώλειας, επομένως, αποτελούν ένα σημαντικό καμπανάκι κινδύνου. Μια μόνο χρονιά, όσο δραματική και αν είναι, μπορεί να επηρεαστεί έντονα από τις τρέχουσες καιρικές συνθήκες. Ένα εξαιρετικά ζεστό καλοκαίρι με έντονη τήξη – ή το αντίθετο, ένα ασυνήθιστα δροσερό και χιονισμένο καλοκαίρι – δεν λέει από μόνο του πολλά για τις μακροπρόθεσμες εξελίξεις στην περιοχή. Γι’ αυτό παρακολουθούνται τουλάχιστον τριακονταετείς περίοδοι όταν διακρίνεται η κλιματική αλλαγή από τη φυσική μεταβλητότητα.

Τα τριάντα χρόνια δεδομένων δείχνουν τώρα ότι η ετήσια ισορροπία πάγου στη Γροιλανδία είναι αρνητική χωρίς εξαίρεση από το 1996. Η μεγαλύτερη απώλεια μέσα σε ένα μόνο έτος συνέβη το 2012, όταν περίπου 458 δισεκατομμύρια τόνοι πάγου εξαφανίστηκαν από την παγωμένη επιφάνεια. Τα τελευταία δύο χρόνια ήταν πιο ήπια σε σύγκριση με αυτό το ρεκόρ – παρ’ όλα αυτά, ακόμα και σε αυτές τις ‘ήσυχες’ χρόνια, υπήρξε απώλεια πάνω από 100 δισεκατομμύρια τόνους πάγου. Βασισμένη σε τριάντα χρόνια δεδομένων, μπορεί να δηλωθεί με σιγουριά ότι η κλιματική αλλαγή είναι υπεύθυνη για την απώλεια της παγετωνικής μάζας στη Γροιλανδία.

Ένα άρθρο γραμμένο από Michal Žák, Tomáš Karlík (CT), που δημοσιεύθηκε αρχικά στις 20 Νοεμβρίου 2026, 13:00 (ώρα Κεντρικής Ευρώπης)

Όλες οι Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, 
Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Google
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο 
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το ειδησεογραφικό μέσο στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος


Πηγή – ΕΡΤ News

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Στήριξε την ανεξάρτητη ενημέρωση

Επίλεξε τη συνδρομή που προτιμάς. Η ασφαλής πληρωμή ολοκληρώνεται μέσω Stripe.