Η Γαλλία θα αναλάβει στρατιωτική δράση για να προστατεύσει το λιμάνι της Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα

Η Γιάνμπου, μια πόλη 300.000 κατοίκων στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας στη Σαουδική Αραβία, αποτελεί πλέον μια θέση κομβικής στρατηγικής σημασίας. Εκεί βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια του βασιλείου. Εκεί βρίσκεται ο αγωγός Ανατολής-Δύσης, ένας αγωγός μήκους 1.200 χιλιομέτρων που συνδέει το πετρελαϊκό κοίτασμα της Σαουδικής Αραβίας στο Αμπκάικ με την Ερυθρά Θάλασσα. Ο αγωγός κατασκευάστηκε ειδικά για να επιτρέπει στις εξαγωγές να παρακάμπτουν τα ταραγμένα νερά του Κόλπου και των Στενών του Ορμούζ.

Το λιμάνι της Γιανμπού διευκολύνει τη διύλιση, την αποθήκευση και την εξαγωγή εκατομμυρίων βαρελιών. Από την έναρξη της αμερικανο-ισραηλινής επίθεσης κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο και το επακόλουθο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, ο αγωγός Ανατολής-Δύσης και το λιμάνι της Γιανμπού έχουν αποκτήσει καίριο ρόλο. Ωστόσο, μια σειρά επιθέσεων έχει πλέον διακόψει τις δραστηριότητες στην περιοχή, με αποτέλεσμα οι τιμές του πετρελαίου να εκτοξευθούν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Θα στείλουμε στρατεύματα, συστήματα ραντάρ και αμυντικά συστήματα για την προστασία αυτής της περιοχής

Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα, κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συνέντευξης, ότι θα αναληφθεί στρατιωτική δράση για την προστασία της Γιανμπού, χωρίς να αναφερθεί σε συγκεκριμένη ημερομηνία ή να δώσει λεπτομέρειες σχετικά με την κλίμακα της αποστολής. «Αυτό είναι πλέον το αποτέλεσμα των συζητήσεων που έχουμε διεξάγει με τους Σαουδάραβες: πρόκειται να στείλουμε στρατιωτικές δυνάμεις και εξοπλισμό – δηλαδή, στρατιώτες, συστήματα ραντάρ και αμυντικά συστήματα – για την προστασία αυτής της περιοχής.»

Ο Μακρόν ελπίζει, επομένως, να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό της Γαλλίας και της Ευρώπης με πετρέλαιο και να περιορίσει την αύξηση των τιμών στα πρατήρια καυσίμων. Οι αγορές βρίσκονται σε αναβρασμό τις τελευταίες δύο εβδομάδες, μετά την ανακοίνωση ότι αυτή η τελευταία εναλλακτική λύση για την απρόσκοπτη εξαγωγή σαουδικού πετρελαίου είχε χτυπηθεί.

Ο αγωγός πετρελαίου επλήγη από drones

Στις 12 Σεπτεμβρίου, ο πετρελαιαγωγός Ανατολής-Δύσης δέχτηκε επιθέσεις με drones που προέρχονταν από το Ιράκ. Δορυφορικές εικόνες έδειξαν πυκνό μαύρο καπνό να υψώνεται πάνω από τον αγωγό. Το Ριάντ αναγκάστηκε να κλείσει τις βαλβίδες και κατηγόρησε για την επίθεση τις ιρακινές πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν.

Υπό κανονικές συνθήκες, ο αγωγός Ανατολής-Δύσης θα μπορούσε να μεταφέρει 5 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα. Σχεδόν 4 εκατομμύρια από τα περίπου 7,3 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα που εξήγαγε η Σαουδική Αραβία πριν από τον πόλεμο έχουν έκτοτε ανακατευθυνθεί προς το Γιανμπού. Τώρα, ούτε μια σταγόνα πετρελαίου δεν φτάνει εκεί.

Η εθνική πετρελαϊκή εταιρεία Saudi Aramco εργάζεται για την κατασκευή παρακαμπτήριου αγωγού προκειμένου να παρακάμψει το κατεστραμμένο τμήμα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η εταιρεία στοχεύει στην αποκατάσταση της πλήρους χωρητικότητας του αγωγού της εντός περίπου έξι εβδομάδων.

Η απειλή των Χούθι

Το ίδιο το λιμάνι του Γιανμπού αποτελεί τακτικό στόχο πυραύλων που εκτοξεύονται από την Υεμένη και τους αντάρτες Χούθι, οι οποίοι είναι σύμμαχοι του Ιράν. Οι Χούθι απειλούν επίσης με επιθέσεις σε όλα τα πλοία της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και σε εκείνα που ανεφοδιάζονται με καύσιμα σε λιμάνια του βασιλείου.

Παράλληλα, με μια αιφνιδιαστική προώθηση οι Χούθι ανέλαβαν τον έλεγχο της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας της Υεμένης και των νησιών στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Οι φιλοϊρανοί αντάρτες εδραίωσαν έτσι την κυριαρχία τους σε αυτή τη στρατηγική θαλάσσια οδό που συνδέει την Ευρώπη με την Ασία. Εντούτοις, διαβεβαίωσαν ότι η ναυσιπλοΐα μέσω του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ είναι «ασφαλής» για όλους, εκτός από τη Σαουδική Αραβία.

Η δίοδος προς την Ευρώπη

Παλαιότερα, τα φορτία αργού πετρελαίου που φορτώνονταν στη Γιανμπού μπορούσαν να μεταφερθούν προς τα νότια ή προς τα βόρεια μέσω της Ερυθράς Θάλασσας:

• προς τα νότια για να διασχίσουν το στενό του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ με κατεύθυνση την Ινδία και την υπόλοιπη Ασία· ή προς τα βόρεια με κατεύθυνση την Αίγυπτο για να περάσουν από τη Διώρυγα του Σουέζ με κατεύθυνση τη Μεσόγειο και την Ευρώπη.

Μέρος του αργού πετρελαίου διέρχονταν από την Αίγυπτο μέσω του αγωγού Sumed, ο οποίος καταλήγει στη Μεσόγειο. Έτσι, έως και 3,4 εκατομμύρια βαρέλια σαουδικού αργού πετρελαίου θα μπορούσαν να παρακάμπτουν καθημερινά τα Στενά του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Με τον αποκλεισμό του Ορμούζ και του Στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, την καταστροφή του πετρελαιαγωγού Ανατολής-Δύσης και απειλές κατά της Γιανμπού, οι Ιρανοί και οι σύμμαχοί τους στην περιοχή κατάφεραν να να παρεμποδίσουν το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας.

Κενά στην αμερικανική ασπίδα ασφαλείας

Η γαλλική πρωτοβουλία για την προστασία του λιμανιού της Γιάνμπου αναδεικνύει την αδυναμία των ΗΠΑ να διασφαλίσουν την ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας. Από το 1945, η Ουάσιγκτον είχε δεσμευτεί να παρέχει μια «ασπίδα ασφάλειας» στο Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας. Αυτή η υπόσχεση, που περιγράφεται στη Συνθήκη του Κουίνσι, δεν τηρείται πλέον.

Οι Σαουδάραβες είναι απογοητευμένοι και εκνευρισμένοι από τη στάση της κυβέρνησης Τραμπ κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης, η οποία προκλήθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Το Ριάντ αντιτάχθηκε εξ αρχής σε οποιαδήποτε κλιμάκωση της σύγκρουσης εναντίον του Ιράν, φοβούμενο αντίποινα κατά του εδάφους και των πετρελαϊκών υποδομών του. Η Σαουδική Αραβία έχει εμπλακεί, παρά τη θέλησή της, σε αυτή τη σύγκρουση, η οποία παρατείνεται και διευρύνεται με την επανέναρξη των επιθέσεων των Χούθι από την Υεμένη και τη συμμετοχή ιρακινών πολιτοφυλακών.

Αυτές οι επιθέσεις ανέδειξαν την ευπάθεια των υποδομών της Σαουδικής Αραβίας, αλλά και τη δυσκολία που αντιμετωπίζει η Ουάσινγκτον στο να εγγυηθεί πλήρη προστασία. Στην περιοχή αρχίζουν να εκφράζονται πλέον αμφιβολίες για τις δυνατότητες της αμερικανικής «ασπίδας ασφαλείας».

Διεύρυνση συμμαχιών

«Ο Γάλλος πρόεδρος πιθανότατα επιδιώκει να αποδείξει ότι η χώρα του μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστο εταίρο στον τομέα της ασφάλειας, σε μια εποχή που οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνονται πιο διστακτικές ή απρόβλεπτες», δηλώνει η Έμμα Σουμπριέ, διευθύντρια της ερευνητικής πλατφόρμας PRISME.

Η γαλλική πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο που το Βασίλειο των Σαούδ επιδιώκει να διευρύνει τον κύκλο των εταίρων του, αν και δεν υπάρχει καμία πρόθεση να διακόψει τις σχέσεις του με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, η έλλειψη αμερικανικών αναχαιτιστικών πυραύλων, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν εκτενώς κατά τις πρώτες εβδομάδες της επίθεσης, αναγκάζει τα κράτη του Κόλπου να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις.

Η προστασία από τις ΗΠΑ παραμένει απαραίτητη, αλλά πλέον δεν αρκεί

Ο Μπερτράν Μπεσανσενό, πρώην Γάλλος πρέσβης σε διάφορες χώρες του Κόλπου, επισημαίνει «την απογοήτευσή τους και τις αμφιβολίες τους σχετικά με το νόημα της διατήρησης αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην περιοχή, οι οποίες αποτελούν όλες πιθανούς στόχους για την Τεχεράνη. Αυτά τα κράτη αισθάνονται πιο ευάλωτα από ό,τι πριν από τον πόλεμο, και οι οικονομίες τους έχουν πληγεί σοβαρά.»

«Αυτές οι χώρες, που βρίσκονται αντιμέτωπες με το τετελεσμένο γεγονός της στρατηγικής αποτυχίας των ΗΠΑ μετά από έξι μήνες σύγκρουσης με το Ιράν, αναγκάζονται στην πραγματικότητα να επανεξετάσουν τις συμμαχίες τους», αναφέρει ο Γάλλος διπλωμάτης. Βεβαίως, «η προστασία των ΗΠΑ παραμένει απαραίτητη, αλλά πλέον δεν αρκεί», σημειώνει. «Οι αναταραχές που προκύπτουν από αυτόν τον πόλεμο είναι βαθιές, αναδιατάσσουν το τοπίο και αποδυναμώνουν την τάξη πραγμάτων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στην περιοχή.»

Ο Εμανουέλ Μακρόν πιθανότατα ενημέρωσε τον Ντόναλντ Τραμπ για την πρωτοβουλία του κατά τη συνάντησή τους στη Νέα Υόρκη, πριν από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. «Το Παρίσι θα μπορούσε να συμβάλει στην εξασφάλιση της ενεργειακής υποδομής της Σαουδικής Αραβίας στο λιμάνι της Γιάνμπου και κατά μήκος του διαδρόμου Ανατολής-Δύσης», εξήγησε τότε ένα μέλος της γαλλικής αντιπροσωπείας, προσθέτοντας ότι «αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει συμμετοχή στη σύγκρουση με τους Χούθι».

Αλλαγή προτεραιοτήτων

Για τους Σαουδάραβες, ο στόχος είναι να εξασφαλίσουν την άμυνά τους μέσω συνεργασιών με διάφορες χώρες. Το καλοκαίρι, συνήψαν συμφωνία με το Πακιστάν και την Τουρκία. Η παρουσία των ΗΠΑ όμως στην περιοχή παραμένει ισχυρή, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να είναι σημαντικός προμηθευτής προηγμένου οπλισμού. Η αμερικανική κυβέρνηση μόλις ενέκρινε την ενδεχόμενη πώληση 48 αεροσκαφών F-35A αξίας 24,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και άλλου εξοπλισμού.

«Πράγματι, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν ένα σημαντικό ρόλο στη Μέση Ανατολή, δεδομένης της κλίμακας των στρατιωτικών τους δυνατοτήτων και των δεσμών που διατηρούν με τα κράτη του Κόλπου», καταλήγει ο Μπερτράν Μπεσανσενό. «Ωστόσο, στο μέλλον, η περιοχή δεν θα αποτελεί πλέον προτεραιότητα για την Ουάσινγκτον, καθώς αυτή ασχολείται κυρίως με τον ανταγωνισμό από την Κίνα.»

Ένα άρθρο γραμμένο από dfo (RTBF), που δημοσιεύθηκε αρχικά στις 27 Σεπτεμβρίου 2026, 07:00 (θερινή ώρα Κεντρικής Ευρώπης)

Πηγή – ΕΡΤ News

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ