Εταιρικοί μετασχηματισμοί: Πότε χτυπά «καμπανάκι» στην Εφορία

Συγχωνεύσεις, διασπάσεις και άλλες μορφές εταιρικής αναδιοργάνωσης μπορούν να πραγματοποιούνται με σημαντικές φορολογικές απαλλαγές, υπό την προϋπόθεση όμως ότι δεν αποτελούν τεχνητές διευθετήσεις με βασικό στόχο την αποφυγή φόρων.

Το νέο πλαίσιο για τους εταιρικούς μετασχηματισμούς έχει διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες αναδιοργάνωσης των επιχειρήσεων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διασπάσεις, καθώς το καθεστώς φορολογικής ουδετερότητας επιτρέπει, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, τη μεταφορά περιουσιακών στοιχείων και δραστηριοτήτων χωρίς την άμεση ενεργοποίηση φορολογικών επιβαρύνσεων που διαφορετικά θα μπορούσαν να προκύψουν.

Στο πεδίο εφαρμογής του νέου καθεστώτος περιλαμβάνονται συγχωνεύσεις και διασπάσεις, καθώς και μερικές διασπάσεις και αποσχίσεις κλάδων.

Το «εργαλείο» της ασύμμετρης διάσπασης

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα πραγματοποίησης ασύμμετρων διασπάσεων. Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες οι μέτοχοι ή εταίροι μιας επιχείρησης δεν διατηρούν κατ’ ανάγκη στις εταιρείες που προκύπτουν την ίδια αναλογία συμμετοχής που είχαν πριν από τον μετασχηματισμό.

Έτσι, για παράδειγμα, δύο επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται μέσω της ίδιας εταιρείας μπορούν να διαχωρίσουν τις δραστηριότητές τους, με τον έναν να αποκτά τον έλεγχο ενός κλάδου και τον δεύτερο να συνεχίζει μέσω άλλης εταιρικής οντότητας.

Η δυνατότητα αυτή μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για οικογενειακές επιχειρήσεις, για την επίλυση διαφορών μεταξύ εταίρων ή για τον διαχωρισμό δραστηριοτήτων με διαφορετικό επιχειρηματικό κίνδυνο.

Το φορολογικό πλεονέκτημα, ωστόσο, είναι σημαντικό και γι’ αυτό ακριβώς οι προϋποθέσεις εφαρμογής του καθεστώτος αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα.

Στο μικροσκόπιο ο πραγματικός σκοπός

Το κρίσιμο ερώτημα για τη φορολογική διοίκηση είναι εάν πίσω από έναν μετασχηματισμό υπάρχει πραγματική οικονομική και επιχειρηματική αιτία ή εάν η εταιρική αναδιάρθρωση χρησιμοποιήθηκε κυρίως ως μέσο περιορισμού της φορολογικής επιβάρυνσης.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν η οικονομική αυτοτέλεια των κλάδων που μεταφέρονται, η αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων και η τεκμηρίωση των επιχειρηματικών λόγων που οδήγησαν στη διάσπαση ή στη συγχώνευση.

Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, ο διαχωρισμός διαφορετικών δραστηριοτήτων, η μείωση του λειτουργικού κόστους ή η επίλυση σοβαρών μετοχικών διαφορών μπορούν να αποτελούν πραγματικούς επιχειρηματικούς λόγους για μια αναδιοργάνωση.

Αντίθετα, όταν η πραγματική λειτουργία των επιχειρήσεων παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη και ο μετασχηματισμός φαίνεται να εξυπηρετεί πρωτίστως την αποφυγή φορολογικών υποχρεώσεων, αυξάνεται ο κίνδυνος αμφισβήτησής του από τον φορολογικό έλεγχο.

Ο παράγοντας των μερισμάτων

Στην εξίσωση μπαίνει και η φορολόγηση των μερισμάτων, καθώς ο σχετικός συντελεστής διαμορφώνεται στο 5%.

Με τον διαχωρισμό μιας επιχείρησης σε περισσότερες εταιρικές οντότητες, κάθε δραστηριότητα μπορεί να αποκτήσει ξεχωριστή οικονομική και εταιρική λειτουργία. Τα κέρδη κάθε εταιρείας μπορούν στη συνέχεια, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, να διανέμονται στους μετόχους της.

Ακριβώς γι’ αυτό ο έλεγχος δεν περιορίζεται μόνο στην τυπική νομιμότητα της διάσπασης, αλλά μπορεί να εξετάσει το συνολικό οικονομικό αποτέλεσμα της συναλλαγής.

Βαρύς ο λογαριασμός αν χαθούν οι απαλλαγές

Οι συνέπειες μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρές εάν ένας μετασχηματισμός αμφισβητηθεί φορολογικά.

Eάν η φορολογική διοίκηση θεωρήσει ότι πρόκειται για τεχνητή διευθέτηση, μπορεί να επανυπολογίσει τις φορολογικές υποχρεώσεις χωρίς να λάβει υπόψη τα φορολογικά πλεονεκτήματα που επιδιώχθηκαν μέσω του μετασχηματισμού.

Στον λογαριασμό μπορεί τότε να μπουν φόροι που δεν είχαν καταβληθεί κατά τον χρόνο της αναδιοργάνωσης, επιβαρύνσεις που σχετίζονται με μεταβιβαζόμενα ακίνητα ή υπεραξίες, καθώς και φόροι που ενδέχεται να συνδέονται με διανομή κερδών.

Παράλληλα, εφόσον μετά τον έλεγχο προκύψει ότι είχαν υποβληθεί ανακριβείς φορολογικές δηλώσεις, μπορεί να ενεργοποιηθούν οι προβλεπόμενες κυρώσεις, μαζί με τόκους εκπρόθεσμης καταβολής.

Το μήνυμα προς τις επιχειρήσεις είναι επομένως σαφές: οι εταιρικοί μετασχηματισμοί μπορούν να αποτελέσουν ισχυρό εργαλείο αναδιοργάνωσης και να συνοδεύονται από σημαντικά φορολογικά κίνητρα. Όσο μεγαλύτερο όμως είναι το φορολογικό όφελος τόσο σημαντικότερη γίνεται η τεκμηρίωση ότι πίσω από τη συναλλαγή υπάρχει πραγματικός οικονομικός και επιχειρηματικός λόγος και όχι ένας μετασχηματισμός που υπάρχει μόνο στα χαρτιά.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy