Εθνική Στρατηγική Ημιαγωγών 2026-2030: Το σχέδιο για τα chips

Σε μία περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επαναδιαπραγματεύεται τη στρατηγική της αυτονομία μέσω του επερχόμενου European Chips Act 2.0, η Ελλάδα επιχειρεί να κατοχυρώσει τον δικό της διακριτό ρόλο στην παγκόσμια αλυσίδα αξίας της μικροηλεκτρονικής.

Το Υπουργείο Ανάπτυξης έθεσε σε δημόσια διαβούλευση -με ορίζοντα ολοκλήρωσης τη 12η Νοεμβρίου 2026- το σχέδιο της Εθνικής Στρατηγικής για τους Ημιαγωγούς και τη Μικροηλεκτρονική 2026-2030.

Πρόκειται για ένα κείμενο 64 σελίδων που αποτυπώνει με οικονομικό ρεαλισμό τη θέση της χώρας: την άρνηση να εμπλακεί σε έναν ανεδαφικό ανταγωνισμό κατασκευής φαραωνικών μονάδων παραγωγής (fabs) πολλών δισεκατομμυρίων και την εστίαση στην υψηλή ένταση γνώσης, τον σχεδιασμό κυκλωμάτων (IC design) και το advanced packaging.

«Θέλουμε η πατρίδα μας να μην είναι μόνο χρήστης των νέων τεχνολογιών, αλλά να έχει ουσιαστικό ρόλο στη δημιουργία και την ανάπτυξή τους», υπογράμμισε ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, συνδέοντας την πρωτοβουλία με τη δημιουργία καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.

Γιατί η Ελλάδα ποντάρει στο IC Design

Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η δημιουργία προηγμένων εργοστασίων πυριτίου (foundries) απαιτεί κεφαλαιουχικές δαπάνες άνω των 10–20 δισ. ευρώ ανά μονάδα, γιγαντιαία κατανάλωση ενέργειας και νερού, καθώς και εξαιρετικά ώριμα logistics.

Η ελληνική στρατηγική παρακάμπτει αυτό το κεφαλαιακό φράγμα και επιλέγει συνειδητά το fabless μοντέλο:

• Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων (IC Design): Εστίαση στην ανάπτυξη πνευματικής ιδιοκτησίας (IP cores), σε εργαλεία ηλεκτρονικού αυτοματισμού σχεδίασης (EDA) και ενσωματωμένα συστήματα.
• Τεχνολογίες Αιχμής: Ανάπτυξη φωτονικής (photonics), αισθητήρων και εξειδικευμένων μικροσυστημάτων για την αυτοκινητοβιομηχανία, τις τηλεπικοινωνίες και την τεχνητή νοημοσύνη.

Σε αυτούς τους τομείς, η προστιθέμενη αξία δεν καθορίζεται από το βάρος της βιομηχανικής παραγωγής αλλά από την αρχιτεκτονική σκέψη. Σε αυτό το υπόβαθρο στηρίχθηκαν και οι επενδυτικές κινήσεις κολοσσών όπως η Nvidia -η οποία διατηρεί θυγατρική στην Ελλάδα μέσω παλαιότερων εξαγορών- και η Qualcomm, η οποία έχει συγκροτήσει ισχυρή ερευνητική ομάδα R&D στη χώρα.

Advanced Packaging και η γεωστρατηγική διάσταση του γαλλίου

Πέρα από τη σχεδίαση, το επόμενο κρίσιμο στοίχημα του σχεδίου αφορά το Advanced Packaging (προηγμένη συσκευασία και συνένωση chips), καθώς και τις διαδικασίες testing και certification.

Καθώς ο νόμος του Moore πλησιάζει τα φυσικά του όρια, τα κέρδη στην υπολογιστική ισχύ προέρχονται πλέον από τη σύνδεση πολλαπλών μικροκυκλωμάτων σε ένα ενιαίο υπόστρωμα (chiplets). Οι γραμμές προηγμένης συσκευασίας απαιτούν σημαντικά μικρότερο Capex συγκριτικά με τα mega-fabs και αποτελούν τομέα στον οποίο η Ευρώπη παρουσιάζει κρίσιμο κενό. Το εθνικό σχέδιο προκρίνει τη χαρτογράφηση ειδικών βιομηχανικών ζωνών με αξιόπιστες ενεργειακές/ψηφιακές υποδομές για την υποδοχή τέτοιων επενδύσεων.

Παράλληλα, η στρατηγική εισάγει μια κρίσιμη παράμετρο πρώτων υλών: τη διερεύνηση ανάκτησης και επεξεργασίας γαλλίου (Gallium) στην Ελλάδα.

Το γάλλιο αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τους ημιαγωγούς ισχύος και τις οπτοηλεκτρονικές διατάξεις (νιτρίδιο του γαλλίου – GaN), και η πιθανή ανάκτησή του ως υποπροϊόντος της εγχώριας μεταλλουργίας βωξίτη/αλουμινίου μπορεί να προσδώσει στη χώρα μοναδικό γεωπολιτικό πλεονέκτημα στην ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα.

Τα μεγέθη: Ένα οικοσύστημα που παράγει ήδη πάνω από 800 εκατ. ευρώ

Η εθνική εκκίνηση δεν γίνεται από μηδενική βάση. Σύμφωνα με τα στοιχεία του σχεδίου και σχετική μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) σε συνεργασία με την Ελληνική Ένωση Αναδυόμενων Τεχνολογιών (HETiA):

• Στον σκληρό πυρήνα των ημιαγωγών και μικροκυκλωμάτων δραστηριοποιούνται 35 επιχειρήσεις με περίπου 1.200 εξειδικευμένους μηχανικούς.
• Το ευρύτερο cluster της HETiA αριθμεί 76 εταιρείες και 4.600 εργαζομένους.
• Τα συνολικά έσοδα του ευρύτερου οικοσυστήματος μικροηλεκτρονικής ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ, με σχεδόν το σύνολο των πωλήσεων να κατευθύνεται σε διεθνείς αγορές.
• Η καθαρή συνεισφορά του κλάδου στην ελληνική οικονομία εκτινάχθηκε από τα 338 εκατ. ευρώ το 2020 σε περισσότερα από 800 εκατ. ευρώ το 2025.

Τα χρηματοδοτικά κενά και η νέα διακυβέρνηση

Παρά τα θετικά μεγέθη, το κείμενο στρατηγικής προχωρά σε μία αυστηρή καταγραφή των δομικών αδυναμιών. Το μεγαλύτερο «αγκάθι» παραμένει η χρηματοδότηση deep tech hardware. Οι μεγάλες χρονικές περίοδοι ανάπτυξης, το υψηλό τεχνικό ρίσκο και η έλλειψη εγχώριων Venture Capital κεφαλαίων που να κατανοούν το silicon engineering δυσχεραίνουν τη μετάβαση από το εργαστήριο στην αγορά (technology transfer).

Επιπλέον, το σχέδιο αναγνωρίζει ότι χωρίς σταθερή εθνική συγχρηματοδότηση, οι ελληνικές εταιρείες κινδυνεύουν να αποκλειστούν από τα μεγάλα κοινοπρακτικά κονδύλια της ΕΕ. Ωστόσο, το ακριβές ύψος των εθνικών πόρων, τα φορολογικά κίνητρα και οι εγγυοδοτικοί μηχανισμοί παραμένουν προς εξειδίκευση.

Για την άρση των γραφειοκρατικών αγκυλώσεων, το σχέδιο θεσμοθετεί ένα νέο σχήμα διακυβέρνησης. Αυτό επιτυγχάνεται με το Εθνικό Συμβούλιο Ημιαγωγών και Μικροηλεκτρονικής, το οποίο θα χαράσσει τις κεντρικές πολιτικές σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο.

Ακόμη θα υπάρχει η Hellenic Chips Office που θα λειτουργεί ως η επιχειρησιακή «task force» για τη διασύνδεση με τις ευρωπαϊκές αρχές και τα όργανα του Chips Act.

Παράλληλα, το Ελληνικό Κέντρο Ικανοτήτων Ημιαγωγών, που είναι ήδη χρηματοδοτημένο με 3,63 εκατ. ευρώ, αναλαμβάνει τον ρόλο του τεχνικού κόμβου για πρόσβαση σε πιλοτικές γραμμές και λογισμικά σχεδίασης.

Τέλος, η Ελληνική Ακαδημία Μικροηλεκτρονικής & Μικροσυστημάτων με αποστολή της τη διαρκή τροφοδοσία της αγοράς με νέους μηχανικούς και ο επαναπατρισμός ταλέντου (brain gain).

Η διαβούλευση ολοκληρώνεται στα μέσα Νοεμβρίου, οπότε και το τελικό κείμενο θα παραπεμφθεί στην Κυβερνητική Επιτροπή για τη Βιομηχανία, καθορίζοντας το εάν η Ελλάδα θα παραμείνει απλός θεατής ή αν θα μετατραπεί σε υπολογίσιμο design house της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Πηγή – Startupper

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy