ΔΕΠΥ στις γυναίκες: Γιατί τόσες έμαθαν στα 30 και στα 40 τους ότι δεν ήταν απλώς «αφηρημένες»

Για δεκαετίες, η εικόνα της ΔΕΠΥ ήταν συνδεδεμένη με το υπερκινητικό αγόρι που δεν μπορούσε να καθίσει στην καρέκλα του. Τα κορίτσια που ονειροπολούσαν, ξεχνούσαν ή προσπαθούσαν διπλά για να ανταποκριθούν μπορούσαν πολύ ευκολότερα να περάσουν απαρατήρητα. Και πολλές γυναίκες αναζητούν απαντήσεις δεκαετίες αργότερα.

Ήταν το παιδί που κοιτούσε έξω από το παράθυρο. Που ξεχνούσε τα πράγματά του. Που άφηνε κάτι για την τελευταία στιγμή και μετά δούλευε με πανικό για να το προλάβει. Που μπορούσε να περάσει ώρες απορροφημένο σε κάτι που το ενδιέφερε και να δυσκολεύεται απίστευτα να συγκεντρωθεί σε κάτι που δεν το ενδιέφερε.

Μπορεί να ήταν καλή μαθήτρια. Μπορεί να ήταν ήσυχη. Μπορεί κανείς να μην παραπονέθηκε ποτέ ότι «διαταράσσει την τάξη». Και ακριβώς γι’ αυτό μπορεί κανείς να μη σκέφτηκε ποτέ τη ΔΕΠΥ.

Για δεκαετίες, η εικόνα που πολλοί είχαμε για τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας ήταν σχεδόν συγκεκριμένη: ένα αγόρι που δεν κάθεται ήσυχο, μιλάει, πετάγεται από την καρέκλα, διακόπτει και δημιουργεί πρόβλημα στην τάξη.

Μόνο που η ΔΕΠΥ δεν μοιάζει πάντα έτσι. Και ένα μέρος των κοριτσιών φαίνεται ότι πλήρωσε αυτή την περιορισμένη εικόνα με χρόνια καθυστερημένης αναγνώρισης.

Για χρόνια, η έρευνα κοίταζε περισσότερο τα αγόρια

Το viral claim ότι «τα διαγνωστικά κριτήρια της ΔΕΠΥ γράφτηκαν μελετώντας υπερκινητικά αγόρια» είναι υπεραπλουστευμένο. Υπάρχει όμως ένας πολύ πραγματικός επιστημονικός πυρήνας πίσω από αυτό.

Η έρευνα για τη ΔΕΠΥ βασίστηκε ιστορικά σε μεγάλο βαθμό σε αγόρια και άνδρες. Μια πρόσφατη ανασκόπηση του 2026 για το έμφυλο bias στη διάγνωση επισημαίνει ότι στις κλινικές δοκιμές πεδίου για τη ΔΕΠΥ που χρησιμοποιήθηκαν κατά την ανάπτυξη του DSM-IV μόλις το 21% του δείγματος ήταν γυναίκες. Ακόμη και στις παιδιατρικές δοκιμές του DSM-5, κάτω από το 40% των συμμετεχόντων ήταν κορίτσια.

Παλαιότερη ανάλυση 70 μελετών είχε βρει ακόμη μεγαλύτερη ανισορροπία: 81% των συμμετεχόντων ήταν αγόρια ή άνδρες και μόλις 19% κορίτσια ή γυναίκες.

Δεν είναι δύσκολο, λοιπόν, να καταλάβουμε πώς δημιουργήθηκε η στερεοτυπική εικόνα του παιδιού με ΔΕΠΥ. Και γιατί ένα κορίτσι που δεν ταίριαζε σε αυτή μπορούσε να μη γίνει ποτέ αντιληπτό.

Το κορίτσι που κοιτούσε έξω από το παράθυρο

Μια συστηματική ανασκόπηση του 2025 εξέτασε τις διαφορές στην εκδήλωση των συμπτωμάτων ανάμεσα στα φύλα. Στην παιδική ηλικία, τα κορίτσια με ΔΕΠΥ εμφάνιζαν συχνότερα από τα αγόρια με ΔΕΠΥ εύκολη διάσπαση της προσοχής και δυσκολία να διατηρήσουν την προσοχή τους.

Στα αγόρια εμφανίζονταν συχνότερα αρκετές από τις περισσότερο ορατές υπερκινητικές και παρορμητικές συμπεριφορές: να σηκώνονται όταν πρέπει να παραμείνουν καθισμένα, να τρέχουν ή να σκαρφαλώνουν σε ακατάλληλες περιστάσεις, να δυσκολεύονται να περιμένουν τη σειρά τους ή να διακόπτουν τους άλλους.

Το παιδί που σηκώνεται έξι φορές μέσα στο μάθημα είναι δύσκολο να μην το προσέξεις. Το παιδί που κάθεται ήσυχα στο θρανίο αλλά το μυαλό του βρίσκεται κάπου εντελώς αλλού είναι πολύ ευκολότερο να περάσει απαρατήρητο.

Η τελειομανία, επίσης, δεν αποτελεί διαγνωστικό σύμπτωμα της ΔΕΠΥ. Γυναίκες και κορίτσια μπορεί όμως να αναπτύξουν αντισταθμιστικές στρατηγικές –να οργανώνονται υπερβολικά, να καταβάλλουν δυσανάλογη προσπάθεια ή να κάνουν masking– ώστε οι δυσκολίες τους να μη γίνονται αντιληπτές.

Εξωτερικά μπορεί να φαίνεται ότι τα καταφέρνουν μια χαρά. Το πόση προσπάθεια χρειάζεται για να τα καταφέρουν δεν φαίνεται σε κανέναν.

Και μετά φτάνεις στα 35 και αναρωτιέσαι γιατί όλα είναι τόσο δύσκολα

Η ΔΕΠΥ δεν εμφανίζεται ξαφνικά στα 35 ή στα 40. Για τη διάγνωση απαιτείται τα συμπτώματα να έχουν τις ρίζες τους στην παιδική ηλικία.

Αυτό που μπορεί να αλλάξει είναι η ζωή γύρω τους. Σχολείο, πανεπιστήμιο, δουλειά, σπίτι, λογαριασμοί, σχέσεις, παιδιά, deadlines, ραντεβού, υποχρεώσεις, mental load.

Όσο αυξάνονται οι απαιτήσεις της ενήλικης ζωής και μειώνεται η εξωτερική δομή και υποστήριξη, στρατηγικές που προηγουμένως βοηθούσαν κάποιον να λειτουργεί μπορεί πλέον να μην επαρκούν.

Και μια γυναίκα που πέρασε χρόνια πιστεύοντας ότι είναι απλώς «αφηρημένη», «ανοργάνωτη», «τεμπέλα» ή «πολύ αγχώδης» μπορεί για πρώτη φορά να αρχίσει να αναρωτιέται γιατί χρειάζεται τόσο περισσότερη προσπάθεια για πράγματα που στους γύρω της φαίνονται απλά.

Μπορεί μάλιστα να είχε ζητήσει βοήθεια – για κάτι άλλο

Υπάρχει και μία ακόμη διάσταση. Σε κορίτσια και γυναίκες μπορεί να είναι περισσότερο εμφανείς εσωτερικευμένες δυσκολίες, ενώ το άγχος και η κατάθλιψη μπορούν να συνυπάρχουν με τη ΔΕΠΥ. Έτσι, μια γυναίκα μπορεί να φτάσει σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας λόγω άγχους ή χαμηλής διάθεσης χωρίς η ΔΕΠΥ να αναγνωριστεί αμέσως.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα που ξεχνάει τα κλειδιά της, αναβάλλει τις υποχρεώσεις της ή δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί έχει ΔΕΠΥ.

Και είναι μια απαραίτητη διευκρίνιση στην εποχή του TikTok, του Instagram και των online ADHD quizzes. Η ΔΕΠΥ δεν διαγιγνώσκεται από ένα reel, ένα carousel ή ένα checklist.

Ένα screening test μπορεί να αποτελέσει αφορμή για να ζητήσει κάποιος αξιολόγηση. Δεν αποτελεί διάγνωση.

Ίσως τελικά δεν ήταν απλώς «αφηρημένη»

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι αυτής της ιστορίας. Για χρόνια, πολλά κορίτσια δεν ταίριαζαν στην εικόνα που είχαμε μάθει να αναγνωρίζουμε ως ΔΕΠΥ.

Δεν πετάγονταν απαραίτητα από την καρέκλα. Δεν δημιουργούσαν πάντα πρόβλημα στην τάξη. Μπορεί να ονειροπολούσαν. Να ξεχνούσαν. Να δυσκολεύονταν να οργανωθούν. Να αγχώνονταν υπερβολικά για να προλάβουν. Ή να ανέπτυσσαν τόσο αποτελεσματικούς μηχανισμούς αντιστάθμισης ώστε κανείς να μη βλέπει πόσο δυσκολεύονταν.

Και επειδή δεν ενοχλούσαν αρκετά τους γύρω τους, η δική τους δυσκολία μπορούσε να παραμένει αόρατη.

Ίσως αυτό είναι και το σημαντικότερο μάθημα από όσα γνωρίζουμε σήμερα για τη ΔΕΠΥ στις γυναίκες. Όχι ότι «όλες έχουμε λίγο ADHD».

Αλλά ότι για πολύ καιρό ήμασταν καλύτεροι στο να αναγνωρίζουμε μια διαταραχή όταν ενοχλούσε τους άλλους παρά όταν δυσκόλευε σιωπηλά τον άνθρωπο που ζούσε με αυτήν.

Και κάποιες γυναίκες χρειάστηκε να φτάσουν στην ενήλικη ζωή για να αρχίσουν επιτέλους να ψάχνουν το γιατί.

Πηγές / Μελέτες:
Systematic review για την παρουσίαση της ΔΕΠΥ στις γυναίκες – Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 2025
Critical review για το sex bias στη διάγνωση της ΔΕΠΥ – Journal of Clinical Medicine, 2026
Expert consensus για τη ΔΕΠΥ σε κορίτσια και γυναίκες – BMC Psychiatry
Systematic review για γυναίκες που διαγνώστηκαν με ΔΕΠΥ στην ενήλικη ζωή

Πηγή – Yperoxes

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ