Βουλγαρία: Εκλογές σε μια διχασμένη χώρα με απογοητευμένους πολίτες

Κυρίαχο στοιχείο και των δύο γύρων των προεδρικών εκλογών στη Βουλγαρία ήταν το πολύ μεγάλο ποσοστό της αποχής. CREDIT: VCG

 Οι προεδρικές εκλογές στη Βουλγαρία αποτυπώνουν μια κοινωνία βαθιά διχασμένη και κουρασμένη. Η χαμηλή συμμετοχή στις εκλογές δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνον  από το γεγονός ότι για πρώτη φορά οι προεδρικές δεν συνδυάστηκαν με δημοτικές ή βουλευτικές εκλογές. Οφείλεται κυρίως στην απάθεια του εκλογικού σώματος λόγω της απαξίωσης της πολιτικής τα τελευταία τριάντα πέντε χρόνια, της διάψευσης όλων των προσδοκιών, της έλλειψης ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων, υψηλής διαφθοράς, διαπλοκής και ακρίβειας.

H Ιλιάνα Γιότοβα επικράτησε στον δεύτερο γύρο με 58% έναντι 39% του Αντρέι Γκιούροφ.

 Η εκλογή της Ιλιάνα Γιότοβα, δεν ήταν τόσο μια θετική ψήφος προς αυτήν, όσο μια αποδοκιμασία προς τη νεοφιλελεύθερη ορθοδοξία του Αντρέι Γκιούροφ. Η Γιότοβα προεδρεύει από τις 23 Ιανουαρίου, μετά την πρόωρη αποχώρηση του Ρούμεν Ράντεφ, που ανέλαβε Πρωθυπουργός τον Μάιο, μετά τη νίκη του κόμματός του, «Προοδευτική Βουλγαρία», στις γενικές εκλογές της 19ης Απριλίου.  Η Γιότοβα είναι η πρώτη γυναίκα που εκλέχθηκε στο αξίωμα του Προέδρου. Είναι 62 ετών, πρώην δημοσιογράφος και μέλος της Ευρωβουλής (2007 και 2014). Το 2016 παραιτήθηκε από το Ευρωκοινοβούλιο για να γίνει Αντιπρόεδρος, όταν ο Ράντεφ κέρδισε τις πρώτες του εκλογές. 

 Στον πρώτο γύρος των προεδρικών εκλογών (25 Οκτωβρίου), με ιστορικό χαμηλό συμμετοχής (22%), οι υποψήφιοι συγκέντρωσαν τα εξής ποσοστά: Γιότοβα 34,76%, Γκιούροφ 31,95%, Κοσταντίνοφ 12,50%. Στον δεύτερο γύρο (1η Νοεμβρίου) νίκησε η Γιότοβα (58% έναντι 39% του Γκιούροφ), με μικρή άνοδο της συμμετοχής (29,1%). Η Γιότοβα, επικράτησε σε ψήφους σε ολόκληρη τη χώρα (και στις ηλικίες άνω των 40), με εξαίρεση την Περιφέρεια Σόφιας (δεξιό κάστρο) και την Περιφέρεια Κάρντζαλι. Στον δεύτερο γύρο, περίπου εκατό χιλιάδες ψήφοι του ακροδεξιού και φιλορωσικού κόμματος «Αναβίωση» (Vazrazhdane) του Κοσταντίνοφ, μετακινήθηκαν προς τη Γιότοβα.

 Η ορκωμοσία της Γιότοβα θα πραγματοποιηθεί τον Ιανουάριο του 2027. Έθεσε υποψηφιότητα ως ανεξάρτητη υποψήφια, προερχόμενη από το πάλαι ποτέ κραταιό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Ο νέος αντιπρόεδρος, Κίριλ Βάλτσεφ, ήταν πρώην διευθυντής του κρατικού πρακτορείου BTA.  Ο ΠτΔ είναι επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων, συνάπτει διεθνείς συνθήκες και εκπροσωπεί τη χώρα στο εξωτερικό. Το Σύνταγμα απαγορεύει στον αρχηγό του κράτους να ανήκει σε πολιτικό κόμμα. Επιπλέον, ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος δεν μπορούν να είναι μέλη του ίδιου κόμματος.

 Στον δεύτερο γύρο συγκρούσθηκαν δύο αφηγήματα: τη στάση υπέρ ή εναντίον της Ρωσίας, και η εσωτερική κοινωνικοοικονομική κατάσταση. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι σχέσεις με τη Ρωσία ήταν μεταξύ των κύριων ζητημάτων της προεκλογικής εκστρατείας. Η Γιότοβα τάσσεται υπέρ του διαλόγου με τη Μόσχα, υποστήριξε τον τερματισμό του πολέμου μέσω διαπραγματεύσεων και έχει ταχθεί κατά των ευρωπαϊκών κυρώσεων στη Ρωσία. Οι θέσεις της Γιότοβα είναι παρόμοιες με εκείνες του Ράντεφ, ο οποίος έχει ασκήσει έντονη κριτική στην στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας και στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Τον Ιούνιο, η κυβέρνησή του σταμάτησε τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία και αντιτάχθηκε στις νέες ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Μόσχας, υποστηρίζοντας ότι θα έβλαπταν τα οικονομικά συμφέροντα της Βουλγαρίας. Ως πρόεδρος, ο Ράντεφ, είχε υποστηρίξει την προσέγγιση με τη Ρωσία.

 Τη Γιότοβα υποστήριξαν το κόμμα του πρωθυπουργού Ράντεφ «Προοδευτική Βουλγαρία» και οι Σοσιαλιστές. Οι υπόλοιποι την ψήφισαν με διαφορετικές εκλογικές λογικές. Δεν θα είναι ίδια η συσπείρωση στις κοινοβουλευτικές εκλογές.

Ο Γκιούροφ, αντίθετα, έχει ασκήσει δριμεία κριτική στη ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία και κατά τη διάρκεια της σύντομης θητείας του ως Πρωθυπουργός, υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με το Κίεβο. Είναι εκφραστής της νατοϊκής και φιλοευρωπαικής νεοφιλελεύθερης γραμμής, υποστηρίχθηκε από τα δεξιά κόμματα «Δημοκρατική Βουλγαρία», «Συνέχεια της Αλλαγής» και ψηφίστηκε από μέρος ψηφοφόρων του δεξιού κόμματος GERB, κυρίαρχης δύναμης για μια εικοσαετία, το οποίο δεν κατέβασε δικό του υποψήφιο για την προεδρία. Ο ηγέτης του Μπόικο Μπορίσοφ δεν έδωσε επίσημη γραμμή στήριξης σε κανέναν από τους δύο μονομάχους. Το GERB εδώ και καιρό παρουσιάζει την εικόνα ενός κόμματος σε κρίση. Οι δημοτικές εκλογές, που είναι το δυνατό του σημείο, θα δείξουν αν την ξεπεράσει. Ο μεγάλος χαμένος των εκλογών είναι o Μπορίσοφ. Η στάση του GERB ήταν ένας παράγοντας που συνέβαλε στη μεγάλη αποχή αυτών των προεδρικών εκλογών.

 Η Βουλγαρία παραμένει στην τελευταία θέση της ΕΕ σε κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης (στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, μαζί με την Ελλάδα), ενώ ο λαός επιβιώνει (αλλά δεν διαβιώνει) λόγω του χαμηλού κόστους επιβίωσης. Η ανάπτυξη επιβραδύνεται για το 2026 (2,5%) και περαιτέρω το 2027 (2,3%). Η λαϊκή κατανάλωση συμπιέζεται, καθώς η μείωση των πραγματικών μισθών και οι ανατιμήσεις στην ενέργεια εξανεμίζουν τα εισοδήματα, ενώ ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός (5,7%).

 Παράλληλα επιδεινώνονται η στεγαστική κρίση ‒με ετήσια αύξηση 15,5% στα ακίνητα‒ και οι τεράστιες οικονομικές ανισότητες. Η  ατομική φορολογία εισοδήματος και τα κέρδη των επιχειρήσεων φορολογούνται εξίσου (!) με ένα αντιδραστικό flat tax 10%, ενώ διευρύνονται οι ανισότητες μισθών μεταξύ των υψηλά αμοιβόμενων κλάδων (IT) και των υποαμειβόμενων, που εντείνουν την κοινωνική περιθωριοποίηση. Με το έλλειμμα να ξεπερνά το 3% του ΑΕΠ, οι Βρυξέλλες ζητούν περαιτέρω δημοσιονομική προσαρμογή, δηλαδή λιτότητα. Η συσσωρευμένη οργή στη Βουλγαρία παραμένει κοινωνική παρά πολιτική. Αλλά η χώρα εισέρχεται σε ένα νέο διπολισμό, παρόμοιο με τη δεκαετία του 1990.

Λευτέρης Στουκογεώργος

Πηγή – Εποχή

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy