Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου 2026
Λευκωσία 15°
Η ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΙΚΗ ΜΑΣ ΕΚΔΟΣΗΑυτόφωρο της ΚυριακήςΓνωρίστε την ενότητα
Κύπρος

Αποκαλυπτικά στοιχεία της Eurostat – Ούτε σύνταξη για να ζήσουν ούτε φροντίδα στα γεράματα

Αποκαλυπτικά στοιχεία της Eurostat και του ΠΟΥ για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν χιλιάδες ηλικιωμένοι στην Κύπρο. Στο 43,6% ο κίνδυνος φτώχειας μετά τα 75, ενώ η κρατική χρηματοδότηση της μακροχρόνιας φροντίδας παραμένει στον πάτο…

16 Νοεμβρίου 2026 · 07:24

      

Αποκαλυπτικά στοιχεία της Eurostat και του ΠΟΥ για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν χιλιάδες ηλικιωμένοι στην Κύπρο. Στο 43,6% ο κίνδυνος φτώχειας μετά τα 75, ενώ η κρατική χρηματοδότηση της μακροχρόνιας φροντίδας παραμένει στον πάτο της Ευρώπης. Το ΑΚΕΛ ζητά ολοκληρωμένη πολιτική προστασίας της τρίτης ηλικίας…

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου

Η φτώχεια στην Κύπρο δεν περιορίζεται στο άδειο πορτοφόλι, στους χαμηλούς μισθούς και στις ανεπαρκείς συντάξεις. Συνδέεται και με σοβαρές δυσκολίες στην καθημερινή ζωή, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους, οι οποίοι αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας, περιορισμούς στη μετακίνησή τους και αυξημένες ανάγκες προσωπικής φροντίδας. Η κατάσταση γίνεται δυσκολότερη όταν η οικονομική ανασφάλεια συνοδεύεται από ελλείψεις στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας, στη μακροχρόνια φροντίδα και στη στήριξη των οικογενειών.

Κι ενώ οι ανάγκες μεγαλώνουν, η Κύπρος διαθέτει μόλις το 0,2% του ΑΕΠ για δημόσιες δαπάνες μακροχρόνιας φροντίδας, έναντι 1,7% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για τεράστια απόκλιση, που αναδεικνύει τις σοβαρές ελλείψεις στην κρατική στήριξη των ηλικιωμένων.

Τις κοινωνικές αυτές ανισότητες αποτυπώνουν τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) για το 2025, καταγράφοντας μεγάλες διαφορές στις δυσκολίες υγείας μεταξύ των ανθρώπων που κινδυνεύουν από φτώχεια και εκείνων που βρίσκονται εκτός κινδύνου.

Στην Κύπρο, σχεδόν δύο στους τρεις ηλικιωμένους 65 ετών και άνω που κινδυνεύουν από φτώχεια, ποσοστό 66,2%, αναφέρουν μέτριες ή σοβαρές δυσκολίες στο περπάτημα, έναντι 46,4% των υπολοίπων. Ακόμη μεγαλύτερες αναλογικά είναι οι αποκλίσεις στην προσωπική φροντίδα, στη μνήμη και στην επικοινωνία, όπου οι δυσκολίες εμφανίζονται περίπου δύο φορές συχνότερα ή και περισσότερο στους οικονομικά ευάλωτους ηλικιωμένους.

Παράλληλα, στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) αποτυπώνουν το μέγεθος της οικονομικής ανασφάλειας. Ο κίνδυνος φτώχειας φτάνει στο 25,4% στις ηλικίες 65–74 ετών και εκτοξεύεται στο 43,6% για τους ανθρώπους 75 ετών και άνω. Επιπλέον, περισσότεροι από τους μισούς ηλικιωμένους αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας που περιορίζουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες.

Οι χαμηλές συντάξεις, οι αυξημένες ανάγκες περίθαλψης και οι ελλείψεις στις δημόσιες υπηρεσίες φροντίδας επιβαρύνουν τους ηλικιωμένους, μεταφέροντας μεγάλο μέρος του οικονομικού και πρακτικού βάρους στις οικογένειές τους.

Μέσα από την εκστρατεία «Τρίτη Ηλικία – Αξιοπρέπεια, Δικαιώματα, Ζωή», το ΑΚΕΛ αναδεικνύει τα κενά στην κοινωνική προστασία και προτάσσει αξιοπρεπείς συντάξεις, ενίσχυση της δημόσιας υγείας και οργανωμένη μακροχρόνια φροντίδα.

Το ζητούμενο είναι οι άνθρωποι που εργάστηκαν και πρόσφεραν στην κοινωνία να μπορούν να ζουν με ασφάλεια, αυτονομία και αξιοπρέπεια, χωρίς η φτώχεια και το κόστος της φροντίδας να καθορίζουν τα τελευταία χρόνια της ζωής τους.

Σοβαρές ανισότητες στην υγεία και στην καθημερινή ζωή των ηλικιωμένων, ανάλογα με την οικονομική τους κατάσταση, αποκαλύπτουν τα στοιχεία της Eurostat. Η μεγαλύτερη διαφορά καταγράφεται στη μετακίνηση. Δυσκολίες στο περπάτημα αντιμετωπίζει το 66,2% των ηλικιωμένων που κινδυνεύουν από φτώχεια, έναντι 46,4% των υπολοίπων.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στην προσωπική φροντίδα, όπου σχεδόν ένας στους τρεις οικονομικά ευάλωτους ηλικιωμένους (30,2%) δυσκολεύεται στην αυτοεξυπηρέτηση, έναντι μόλις 14,5% των υπολοίπων.

Στη μνήμη και στη συγκέντρωση τα αντίστοιχα ποσοστά φτάνουν στο 24,8% και στο 12,3%, ενώ στην όραση διαμορφώνονται στο 29,5% και στο 17,7%.

Στην ακοή καταγράφονται ποσοστά 24,9% και 16,9%, ενώ στην επικοινωνία 8,6% και 3,3% αντίστοιχα.

Και στις έξι κατηγορίες οι οικονομικά ευάλωτοι ηλικιωμένοι αναφέρουν συχνότερα δυσκολίες που περιορίζουν την αυτονομία τους και αυξάνουν την ανάγκη για καθημερινή βοήθεια και φροντίδα.

Οι ανισότητες στην υγεία δεν εμφανίζονται ξαφνικά μετά τη συνταξιοδότηση. Τα στοιχεία της Eurostat καταγράφουν σημαντικές διαφορές ήδη στις ηλικίες 55–64 ετών, όταν πολλοί εξακολουθούν να εργάζονται ή να αναζητούν δουλειά.

Στις ηλικίες αυτές, δυσκολίες στο περπάτημα αναφέρει το 28,5% όσων κινδυνεύουν από φτώχεια, έναντι 17,7% των υπολοίπων. Στη μνήμη και στη συγκέντρωση τα ποσοστά φτάνουν στο 9,2% και στο 2,6%, ενώ στην προσωπική φροντίδα στο 10,1% και στο 5,1% αντίστοιχα.

Ανισότητες καταγράφονται ακόμη και στις ηλικίες 30–54 ετών, όπου δυσκολίες στο περπάτημα αντιμετωπίζει το 11,3% των οικονομικά ευάλωτων, έναντι 6% των υπολοίπων.

Τα προβλήματα υγείας μπορούν να περιορίζουν την ικανότητα εργασίας και το εισόδημα, ενώ η οικονομική ανασφάλεια δυσκολεύει την πρόσβαση στην αναγκαία φροντίδα. Τα στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι η φτώχεια προκαλεί προβλήματα υγείας, δείχνουν όμως πόσο στενά συνδέεται η υγεία με τις κοινωνικές συνθήκες.

Σοβαρές ελλείψεις στην κρατική φροντίδα των ηλικιωμένων αποκαλύπτουν τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα οποία ανέδειξε το ΑΚΕΛ στο πλαίσιο της παγκύπριας εκστρατείας του για την τρίτη ηλικία. Η Κύπρος διαθέτει μόλις το 0,2% του ΑΕΠ για δημόσιες δαπάνες μακροχρόνιας φροντίδας, έναντι 1,7% στην ΕΕ. Δηλαδή, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 8,5 φορές υψηλότερος.

Την ίδια ώρα, περίπου ένας στους τρεις ηλικιωμένους κινδυνεύει από φτώχεια, ενώ ένας στους πέντε ανθρώπους άνω των 65 ετών αντιμετωπίζει ενεργειακή φτώχεια, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανέδειξε το ΑΚΕΛ.

Οι ελλείψεις στις δημόσιες υπηρεσίες μεταφέρουν το κόστος στις οικογένειες, που αναγκάζονται να πληρώνουν από την τσέπη τους ή να αναλαμβάνουν οι ίδιες τη φροντίδα.

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το κόστος κατ’ οίκον φροντίδας χωρίς δημόσια στήριξη μπορεί να φτάσει στο 125% του διαθέσιμου εισοδήματος για μέτριες ανάγκες και στο 230% για σοβαρές ανάγκες, για ηλικιωμένους με διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα.

Πέντε βασικές προτάσεις για ουσιαστική προστασία των ηλικιωμένων προτάσσει το ΑΚΕΛ μέσα από την παγκύπρια εκστρατεία του «Τρίτη Ηλικία – Αξιοπρέπεια, Δικαιώματα, Ζωή».

Πρώτον, ενίσχυση της δημόσιας υγείας, με καλύτερη πρόσβαση σε εξειδικευμένες υπηρεσίες γηριατρικής φροντίδας και αποκατάστασης.

Δεύτερον, ανάπτυξη ολοκληρωμένου συστήματος μακροχρόνιας και κατ’ οίκον φροντίδας, ανεξάρτητα από το οικογενειακό εισόδημα.

Τρίτον, ουσιαστική στήριξη των οικογενειακών φροντιστών που αναλαμβάνουν καθημερινά τη φροντίδα ηλικιωμένων με προβλήματα υγείας.

Τέταρτον, αντιμετώπιση της φτώχειας με επαρκή εισοδήματα και αξιοπρεπείς συντάξεις. Στις ευρύτερες διεκδικήσεις του ΑΚΕΛ περιλαμβάνεται η κατάργηση της μείωσης του 12% για όσους αφυπηρετούν στα 63.

Πέμπτον, προστασία των δικαιωμάτων και της αυτονομίας των ηλικιωμένων, με μέτρα κατά της κοινωνικής απομόνωσης, των ηλικιακών διακρίσεων και της παραμέλησης.

Το ΑΚΕΛ υπογραμμίζει ότι η αύξηση του προσδόκιμου ζωής αποτελεί κοινωνική κατάκτηση και όχι οικονομικό βάρος. Η τρίτη ηλικία χρειάζεται ολοκληρωμένη κοινωνική πολιτική και όχι αποσπασματικά επιδόματα.

Πηγή – Διάλογος

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Στήριξε την ανεξάρτητη ενημέρωση

Επίλεξε τη συνδρομή που προτιμάς. Η ασφαλής πληρωμή ολοκληρώνεται μέσω Stripe.