Δευτέρα, 26 Οκτωβρίου 2026
Λευκωσία 18°
Διεθνής Αριστερά

Αλβανία: Το φθινόπωρο των φοιτητών

«Μου δείχνεις το γκλομπ για να μου δείξεις τη δύναμή σου. Κι εγώ έχω δύναμη! Όλοι εμείς εδώ έχουμε δύναμη!» Φοιτήτρια στα Τίρανα αντιδρά στην αστυνομική βία. «Φοιτήτρια είμαι! Να η φοιτητική μου ταυτότητα!»…

25 Οκτωβρίου 2026 · 20:00

«Μου δείχνεις το γκλομπ για να μου δείξεις τη δύναμή σου. Κι εγώ έχω δύναμη! Όλοι εμείς εδώ έχουμε δύναμη!»

Φοιτήτρια στα Τίρανα αντιδρά στην αστυνομική βία.

«Φοιτήτρια είμαι! Να η φοιτητική μου ταυτότητα!»

Οι δικοί της έχουν μεταναστεύσει.

«Αν συλληφθώ σήμερα, δεν υπάρχει κανείς εδώ να έρθει να με βγάλει». Αυτό δεν τη σταματά από το να δηλώσει: «Κάθε μέρα θα είμαστε εδώ».

Ζητά αξιοπρεπείς εστίες, καλύτερους μισθούς, δικαιοσύνη και φυσικά την παραίτηση του Ράμα. Αυτό είναι το έδαφος της εξέγερσης. Οι πολυτελείς επενδύσεις δίπλα στον γονιό που στερείται για να σπουδάσει το παιδί του και τελικά στερείται το ίδιο το παιδί, που φεύγει για να μπορέσει να ζήσει. Οι επενδύσεις πολλαπλασιάζονται και οι νέοι μεταναστεύουν. Μπορεί να ονομαστεί ανάπτυξη αυτό το οξύμωρο; Το ερώτημα αφορά και εμάς, που ακούμε για οικονομικά θαύματα ενώ μετράμε τι περισσεύει μετά τους λογαριασμούς. Η αντίφαση ανάμεσα στον πλούτο και στις ακάλυπτες ανάγκες έχει πρόσωπα που κάποια στιγμή συναντιούνται στον δρόμο.

Από τα τέλη Μαΐου, η «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» αντιστέκεται στο ξεπούλημα των ακτών, με αιχμή τα σχέδια που συνδέονται με τον Τζάρεντ Κούσνερ στο Σβέρνετς. Ποιος έδωσε στην εξουσία το δικαίωμα να αντιμετωπίζει όσα ανήκουν στις επόμενες γενιές σαν προσωπική περιουσία της προς εκποίηση; Στις 13 Οκτωβρίου, φοιτητές και μαθητές έδωσαν νέα ορμή στις πολύμηνες κινητοποιήσεις. Επί μήνες διαδήλωναν ειρηνικά και κανείς δεν τους άκουγε. Δεν χρειάζεται να εξωραΐσουμε όσα συμβαίνουν σήμερα. Αλλά πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η βία δεν ξεκίνησε με την πρώτη πέτρα και την πρώτη καμένη βιτρίνα, όταν, όλως περιέργως, τότε αρχίζει και η δημόσια συζήτηση.

Η κυβερνητική προπαγάνδα μετατοπίζει τη συζήτηση από τα αιτήματα στους δήθεν υποκινητές και στους εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς. Ο Ράμα δείχνει το κόμμα του Μπερίσα, ωσάν η παρουσία οπαδών του να αρκεί για να του χρεώσει την κινητοποίηση. Μόνο που στον δρόμο βρίσκονται φοιτητές, μαθητές και πολίτες διαφορετικών ηλικιών, που απορρίπτουν ολόκληρη την πολιτική τάξη των τελευταίων 35 χρόνων. Βολικό να τους παρουσιάζει ως οπαδούς του αντιπάλου του για να μην απαντήσει σε όσα του καταλογίζουν.

Το 2011, επί Μπερίσα, τέσσερις αντικυβερνητικοί διαδηλωτές σκοτώθηκαν όσο εκείνος μιλούσε για απόπειρα πραξικοπήματος. Τότε ο Ράμα ήταν στην αντιπολίτευση. Σήμερα ανακαλύπτει και ο ίδιος πίσω από την εξέγερση πραξικόπημα. Δάκτυλο Ρωσίας και Ιράν, χωρίς αποδείξεις. Αλίμονο. Επικαλούμενος τον Τραμπ, ισχυρίζεται ότι ορισμένοι διαδηλωτές εμπνέονται από την Antifa, την οποία ο αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τρομοκρατική οργάνωση. Ολόκληρη διεθνής συνωμοσία για να εξηγηθεί γιατί οι νέοι δεν αντέχουν άλλο. Πόσο προβλέψιμη, τελικά, η εξουσία! Αλλάζουν οι πρωταγωνιστές, τα κόμματα και τα πολιτικά χρώματα, αλλά η συνταγή παραμένει εντυπωσιακά ίδια. Ο Μπερίσα στήριξε την προεκλογική του εκστρατεία στη ρητορική MAGA και Τραμπ. Ο «σοσιαλιστής» Ράμα καταφεύγει στην ίδια πηγή για να αντιμετωπίσει την εξέγερση. Ο ένας δανείζεται τα συνθήματα για να διεκδικήσει την εξουσία. Ο άλλος τη ρητορική για να την κρατήσει.

Απειλές στους φοιτητές

Στο μεταξύ, ο εκφοβισμός αποκτά πολύ πρακτικό περιεχόμενο. Ο Ράμα απειλεί με αφαίρεση υποτροφιών και δωρεάν εκπαίδευσης όσους φοιτητές ασκούν βία κατά της αστυνομίας, με χρέωση ζημιών τις οικογένειες. Ταυτόχρονα, κλείνει το μάτι στην αυθαιρεσία των ενστόλων επιβραβεύοντάς τους με 2.500 ευρώ. Και το μήνυμα φτάνει μέχρι το οικογενειακό τραπέζι! Σκέψου, αντέχεις να κατέβεις αύριο;

«Την υποτροφία δεν τη δίνετε εσείς! Την υποτροφία τη δίνει ο νόμος!» απαντά μια πανεπιστημιακός για το δικαίωμα των λιγότερο ευνοημένων που παρουσιάζεται ως προσωπική παροχή του κυβερνήτη, ανακλητή άμα ενοχλείς. Θυμίζει ότι οι υποτροφίες δίνονται τόσο σε άριστους φοιτητές όσο και σε παιδιά οικογενειών χωρίς οικονομική δυνατότητα. «Χθες βάλατε αυτογκόλ. Δείξατε ότι στον δρόμο βρίσκονται φοιτητές που παίρνουν υποτροφία, άριστοι φοιτητές!» Άλλη καθηγήτρια περιγράφει «μια κοινή πρωτοβουλία για να καταδικάσουμε την αδιανόητη βία απέναντι στα παιδιά που έχουμε στους δρόμους, που είναι φοιτητές, που είναι παιδιά και δεν εκπροσωπούν μόνο τον εαυτό τους, αλλά είναι η μετωνυμία των οικογενειών τους, δηλαδή ολόκληρου του έθνους μας».

Ο Συνήγορος του Πολίτη κατέγραψε ορατά σημάδια βίας σε κρατουμένους, καθώς και ανακρίσεις ανηλίκων χωρίς γονέα ή κηδεμόνα και χωρίς ψυχολόγο. Η έρευνα συνεχίζεται όσο το καθεστώς μιλά για «κουκουλοφόρους». Πόσο βολικό να βαφτίζεις «κουκούλες» τις μάσκες που φορούν τα παιδιά για να μην πνίγονται από τα δακρυγόνα της αστυνομίας σου. Έτσι η συζήτηση μεταφέρεται από τα δίκαια αιτήματά τους στα καλυμμένα πρόσωπά τους.

Η στάση της ΕΕ

Και οι… θεσμοί; Στις 18 Οκτωβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταδίκασε εμπρησμούς και καταστροφές, ζήτησε νόμιμη και αναλογική αντίδραση, αλλά ταυτόχρονα καλωσόρισε τη δέσμευση των αλβανικών αρχών να προστατεύσουν τη διαμαρτυρία και επαίνεσε την ενταξιακή πρόοδο. Μετά τα ευρήματα του Συνηγόρου του Πολίτη, πόσο καθησυχαστικές είναι οι διαβεβαιώσεις εκείνων των οποίων οι πρακτικές ελέγχονται; Η ευρωπαϊκή ηγεσία οφείλει να εξηγήσει τι ακριβώς αξιολογεί ως πρόοδο όταν οι εγγυήσεις των δικαιωμάτων δοκιμάζονται τόσο ανοιχτά. Βέβαια, αυτή η διπλωματική αβρότητα επιτρέπει στον Ράμα να παρουσιάζει την παραμονή του ως προϋπόθεση του ευρωπαϊκού μέλλοντος της Αλβανίας. Ευνοϊκό, έτσι;

Να μην έχουμε την αυταπάτη ότι αυτά συμβαίνουν μόνο εκτός ΕΕ. Περιορισμοί στη διαμαρτυρία έχουν καταγραφεί σε 21 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Γαλλία και η Γερμανία. Στην Ιταλία η Μελόνι έπαθε Ράμα (ή αντιστρόφως) εγκρίνοντας νέο αδίκημα «βίαιης συμμετοχής σε διαδήλωση», με ποινές έως πέντε χρόνια φυλάκιση και πρόστιμο έως 20.000 ευρώ, καθώς και οικονομική ευθύνη γονέων για ζημιές ανηλίκων. Ο ίδιος εκφοβισμός μέσω του λογαριασμού. Χρέος που στις σημερινές συνθήκες μπορεί να ανατρέψει τη ζωή σου.

Η ευθύνη είναι των κυβερνώντων

Απέναντι στην καταστολή συγκροτείται όμως αλληλεγγύη. Γονείς και δάσκαλοι στηρίζουν τα παιδιά, εθελοντές περιθάλπουν τραυματίες. Ο επικεφαλής της Lëvizja Bashkë (Κίνημα Μαζί) της ριζοσπαστικής Αριστεράς Αρλίντ Κιορί καλεί τους αστυνομικούς να μη χτυπούν τους διαδηλωτές και να σκεφτούν ως γονείς και πολίτες. «Ο λαός δεν τα έχει μαζί σας», τους λέει, προσπαθώντας να στρέψει την ευθύνη σε όσους κυβερνούν και κυβέρνησαν. Η στάση των δυνάμεων καταστολής μπορεί να αποδειχτεί καθοριστική για την εξέλιξη μιας εξέγερσης. Το γνωρίζουν καλά οι κυβερνώντες. Γι’ αυτό και η εξαγορά της αφοσίωσής τους είναι παλιά πρακτική της εξουσίας.

Ο βουλευτής της Redi Muçi υπερασπίζεται την αυτοοργάνωση των φοιτητών και ζητά λογοδοσία για τη χρήση ελαστικών βλημάτων και ειδικών δυνάμεων, προαναγγέλλοντας καταγγελίες με οπτικό υλικό πολιτών στην υπηρεσία εποπτείας της αστυνομίας. Στη Βουλή είχε απαριθμήσει: «Η επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών συνδεδεμένη με το έγκλημα, η επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Κοινωνίας της Πληροφορίας συνδεδεμένη με το έγκλημα, ο αρχηγός της αστυνομίας συνδεδεμένος με το έγκλημα, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης κλέφτης, η πρώην αντιπρόεδρος κλέφτρα, ο δήμαρχος διοικεί από τη φυλακή!». Θυμίζει την άρνηση άρσης της ασυλίας της πρώην αντιπροέδρου για τις έρευνες σχετικά με τη σήραγγα του Λογαρά, την περιφερειακή των Τιράνων και τις βίλες στις Δρυμάδες και Green Coast.

Με την ανοιχτή επιστολή «Στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς τον Έντι Ράμα» η Lëvizja Bashkë ζητά από την Επιτροπή να πιέσει για την παραίτησή του. Αντιπαραθέτει στην ταύτιση της ευρωπαϊκής πορείας με την παραμονή του στην εξουσία τον εκδημοκρατισμό, τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και τις ελεύθερες εκλογές. «Σήμερα η πολιτική γίνεται στην πλατεία», λέει ο Μούτσι.

Η κοινωνία ουρλιάζει

Η έκβαση αυτής της εξέγερσης παραμένει αβέβαιη. Είμαι σίγουρη, όμως, ότι οι νέοι που διεκδικούν να ζήσουν στη χώρα τους αξίζουν περισσότερα από τον καθωσπρεπισμό όσων σοκάρονται με τις σημερινές εικόνες. Και, διάολε, πώς μπορεί ο «κόπος για τις περιουσίες» να μας εμποδίζει να δούμε τον κόπο μιας γενιάς να διεκδικήσει το κλεμμένο της μέλλον;

Γιατί όταν η κοινωνία ουρλιάζει επί μήνες κι εσύ την έχεις στο mute, μην παριστάνεις τον έκπληκτο όταν ο θόρυβος αρχίζει να σπάει τζάμια! Και μην περιμένεις να σωπάσει επειδή της χρεώνεις τα σπασμένα. Είναι η σειρά της να σου στείλει τον δικό της λογαριασμό.

Φωτό: Στιγμιότυπο από IRNA News Agency

Πηγή – Εποχή

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Στήριξε την ανεξάρτητη ενημέρωση

Επίλεξε τη συνδρομή που προτιμάς. Η ασφαλής πληρωμή ολοκληρώνεται μέσω Stripe.