Πολιτισμός

Έντονο κυπριακό αποτύπωμα στο 1ο Greek Theater Festival του Βερολίνου

Με δύο έργα Κυπρίων συγγραφέων, την Κύπρια σκηνοθέτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια Έλενα Σωκράτους και τη συμμετοχή του ΘΟΚ, η σύγχρονη κυπριακή δραματουργία αποκτά πρωταγωνιστική θέση στη νέα διοργάνωση. Sold out πριν από την έναρξή…

14 Νοεμβρίου 2026 · 07:02

Ένα ισχυρό κυπριακό αποτύπωμα φέρει η 1^η διοργάνωση του Greek Theater Festival Berlin, που πραγματοποιείται από τις 20 έως τις 22 Νοεμβρίου 2026, φιλοδοξώντας να δημιουργήσει μια σταθερή πλατφόρμα προβολής της σύγχρονης ελληνικής και κυπριακής δραματουργίας στη γερμανική πρωτεύουσα.

Δύο από τα πέντε έργα του προγράμματος υπογράφονται από Κύπριους συγγραφείς, τον Αντώνη Γεωργίου και τον Γιώργο Νεοφύτου, ενώ την καλλιτεχνική διεύθυνση και τη σκηνοθεσία όλων των παραστάσεων έχει αναλάβει η Κύπρια δημιουργός Έλενα Σωκράτους. Σημαντική είναι και η συμμετοχή της Μαρίνας Μαλένη, αναπληρώτριας διευθύντριας του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου, στη συζήτηση για τη διεθνή κυκλοφορία της σύγχρονης ελληνόφωνης δραματουργίας.

Η ανταπόκριση του κοινού υπήρξε ήδη εντυπωσιακή, καθώς τα εισιτήρια εξαντλήθηκαν πριν από την έναρξη του φεστιβάλ. Η διοργάνωση ανοίγει την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου στην Ελληνική Πρεσβεία στο Βερολίνο και συνεχίζεται το Σαββατοκύριακο στο tak Theater Aufbau Kreuzberg, με πέντε θεατρικά έργα, συζητήσεις με τους συγγραφείς, εργαστήρια, μουσικές και εικαστικές δράσεις και ευκαιρίες δικτύωσης για τους καλλιτέχνες της πόλης. Για τις παραστάσεις του Σαββάτου και της Κυριακής προβλέπεται λίστα αναμονής, για την περίπτωση που δεν προσέλθουν κάτοχοι εισιτηρίων.

Το φεστιβάλ συνδιοργανώνεται από την ελληνόφωνη θεατρική ομάδα ithAKT, που δραστηριοποιείται στο Βερολίνο από το 2012, τον οργανισμό áRtakti e.V. και το tak Theater Aufbau Kreuzberg. Η Έλενα Σωκράτους, που ζει και δημιουργεί στη γερμανική πρωτεύουσα τα τελευταία 16 χρόνια, έχει αναλάβει την καλλιτεχνική διεύθυνση, ενώ υπογράφει και τη σκηνοθεσία των πέντε παραγωγών.

Δύο κυπριακά έργα στο πρόγραμμα

Από τις πέντε παραστάσεις, οι δύο έχουν κυπριακή συγγραφική υπογραφή. Το Σάββατο 21 Νοεμβρίου, στις 16:00, παρουσιάζεται το «Αγαπημένο μου πλυντήριο» του Αντώνη Γεωργίου, ένα έργο που αναπτύσσεται μέσα από τρεις μονολόγους γύρω από τον έρωτα, τη μνήμη και τη μοναξιά, αμφισβητώντας κοινωνικά και ηλικιακά στερεότυπα.

Μετά την παράσταση, ο συγγραφέας θα συναντηθεί με το κοινό σε συζήτηση για το έργο και τις διαφορετικές φωνές που το συγκροτούν.

Την Κυριακή 22 Νοεμβρίου, στις 15:30, ακολουθεί το «Μανώλη…!» του Γιώργου Νεοφύτου, ένα έργο με σαφές ιστορικό και πολιτικό υπόβαθρο, που επιστρέφει σε μια από τις τραυματικές σελίδες της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας. Η Μαρία, μια εξηντάχρονη χήρα, απευθύνεται στον γάτο της, τον Μανώλη, μοναδικό της σύντροφο, αναζητώντας δικαιοσύνη για τον γιο της Μάνο, ο οποίος δολοφονήθηκε από παρακρατικούς κατά το πραξικόπημα του 1974. Γραμμένο το 1986, το έργο φέρνει στη σκηνή τη μνήμη, τη σιωπή και την ανάγκη αντίστασης στη λήθη.

Μετά την παράσταση, ο Γιώργος Νεοφύτου θα συνομιλήσει με το κοινό για το κείμενο, τη διαδρομή του μέσα στον χρόνο και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να προσληφθεί σήμερα από θεατές εκτός Κύπρου.

Η Έλενα Σωκράτους και το όραμα του φεστιβάλ

Κεντρικό πρόσωπο της διοργάνωσης είναι η Έλενα Σωκράτους, σκηνοθέτρια με μακρά παρουσία στην Κύπρο, την Ελλάδα και τη Γερμανία. Από το 2009 μέχρι σήμερα έχει σκηνοθετήσει περισσότερες από 30 θεατρικές παραγωγές, ενώ είναι ιδρύτρια των θεατρικών ομάδων εκ-δράσις στη Λεμεσό (2009) και ithAKT στο Βερολίνο (2012), καθώς και συνιδρύτρια της ομάδας Koulou|Makka στη Λεμεσό (2022). Είναι επίσης ιδρύτρια του οργανισμού áRtakti e.V. και έχει συνεργαστεί, μεταξύ άλλων, με τον ΘΟΚ και το ΚΘΒΕ.

Στο σημείωμά της για τη διοργάνωση, η ίδια εξηγεί ότι η ανάγκη για ένα φεστιβάλ αφιερωμένο στη σύγχρονη ελληνόφωνη δραματουργία έγινε επιτακτική μέσα από τη ζωή και τη δημιουργική της δραστηριότητα στο Βερολίνο, μια πόλη που κουβαλά τις μνήμες των μεγάλων τραυμάτων της Ευρώπης και αποτελεί ταυτόχρονα τόπο συνάντησης διαφορετικών γλωσσών, πολιτισμών και πολιτικών αφηγήσεων.

Αφετηρία της προσπάθειας είναι οι ελληνόφωνοι καλλιτέχνες που δραστηριοποιούνται στο Βερολίνο, με προοπτική στις επόμενες διοργανώσεις να συμμετάσχουν και ομάδες και δημιουργοί από την Ελλάδα και την Κύπρο.

Η μετάφραση και η διεθνής πορεία της δραματουργίας

Ένα από τα βασικά ερωτήματα που διατρέχουν τη διοργάνωση είναι γιατί τα σύγχρονα ελληνικά και κυπριακά θεατρικά έργα εξακολουθούν να μεταφράζονται και να παρουσιάζονται τόσο σπάνια εκτός των συνόρων. Το ζήτημα τίθεται ανοιχτά το Σάββατο 21 Νοεμβρίου, στις 18:00, σε συζήτηση με τίτλο «Γιατί δεν μεταφράζονται;».

Στη συζήτηση συμμετέχουν η Ειρήνη Μουντράκη από το Εθνικό Θέατρο και το Greek Play Project, η Μαρίνα Μαλένη από τον ΘΟΚ, ο Σάββας Πατσαλίδης από το Critical Stages και τη Διεθνή Ένωση Κριτικών Θεάτρου, η μεταφράστρια Νίκη Λαμπριανίδου και ο συγγραφέας Γεράσιμος Μπέκας. Τη συζήτηση συντονίζει ο Μιχάλης Γεωργίου.

Την Κυριακή 22 Νοεμβρίου, στις 20:30, η διοργάνωση ολοκληρώνεται με κοινή συζήτηση των τεσσάρων προσκεκλημένων συγγραφέων: του Αντώνη Γεωργίου, του Γιάννη Καλαβριανού, της Λένας Κιτσοπούλου και του Γιώργου Νεοφύτου, με συντονίστρια την Έλενα Σωκράτους. Η συνάντηση θα επιχειρήσει να εντοπίσει τις συγγένειες και τις διαφορές ανάμεσα στα πέντε έργα, τα οποία γράφτηκαν σε μια περίοδο σχεδόν τεσσάρων δεκαετιών, αλλά και να αποτιμήσει τι μπορεί να προσφέρει μια τέτοια συνάντηση στους ίδιους τους δημιουργούς.

Πέντε έργα, τρεις ημέρες και ένα ανοιχτό θέατρο

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης το «Εγώ, μια δούλα» του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη, που παρουσιάζεται την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου, στις 20:00, στην Ελληνική Πρεσβεία. Πρόκειται για έναν μονόλογο που επαναπροσεγγίζει τον μύθο της Εκάβης μέσα από τη ματιά της ανώνυμης δούλας της.

Το Σάββατο 21 Νοεμβρίου, στις 20:00, παρουσιάζεται το «Ν-ΕΥΡΩ-ΣΗ» της Λένας Κιτσοπούλου, ένα έργο για τον αυταρχισμό και τα όρια της ανθρώπινης αντοχής, με μια οικογένεια συγκεντρωμένη γύρω από το τραπέζι της κουζίνας.

Την Κυριακή 22 Νοεμβρίου, στις 18:00, το «Hotel Éternité» του Γιάννη Καλαβριανού μεταφέρει το κοινό σε ένα ξενοδοχείο όπου απαγορεύεται κάθε αναφορά στα γηρατειά και στον θάνατο.

Οι παραστάσεις θα δοθούν στα ελληνικά, με υπέρτιτλους στα ελληνικά και τα γερμανικά. Η προσβασιμότητα αποτελεί βασικό άξονα του φεστιβάλ: το «Εγώ, μια δούλα» θα παρουσιαστεί με προσβάσιμους υπέρτιτλους για κωφά και βαρήκοα άτομα και διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, ενώ στο «Μανώλη…!» θα παρέχονται ακουστική περιγραφή και απτική ξενάγηση για άτομα με οπτική αναπηρία.

Στις παράλληλες δράσεις περιλαμβάνονται εργαστήριο θεατρικής γραφής με τον Γεράσιμο Μπέκα, συνάντηση δικτύωσης για καλλιτέχνες της ελεύθερης σκηνής του Βερολίνου, συναυλίες και μουσικές παρεμβάσεις, καθώς και προβολές οπτικοακουστικών έργων. Ανάμεσα στους καλλιτέχνες που συμμετέχουν βρίσκονται η Ελληνοκύπρια πιανίστρια και συνθέτρια Βαλεντίνη Λοΐζου, ο Πάνος Βούλγαρης, οι Les Chats Manouches, το μουσικό σχήμα Jamchat και η ομάδα Circle Dance Project.