Ψωμί, γάλα, καφές, κρέας χωρίς ΦΠΑ – Τι κερδίζει πραγματικά μια οικογένεια

Βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση αποτελεί η παράταση και διεύρυνση του μηδενικού ΦΠΑ σε βασικά προϊόντα, καθώς πρόκειται για ένα από τα μέτρα που φτάνουν στην τσέπη όλων των καταναλωτών, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Η φορολογική ελάφρυνση, ωστόσο, δεν μπορεί από μόνη της να ανατρέψει τις αυξήσεις που έχουν συσσωρευτεί στις τιμές βασικών αγαθών, με τα νοικοκυριά να εξακολουθούν να πληρώνουν ακριβά το καθημερινό καλάθι.

Το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε την παράταση του μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ σε σειρά βασικών προϊόντων, στο πλαίσιο του νέου πακέτου μέτρων για αντιμετώπιση της ακρίβειας.

Για ολόκληρο το 2027 παρατείνεται το μέτρο σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, μεταξύ των οποίων φρέσκα φρούτα και λαχανικά, γάλα, παιδικές πάνες και πάνες ενηλίκων, καθώς και προϊόντα γυναικείας υγιεινής.

Παράλληλα, ανανεώνεται και διευρύνεται η εφαρμογή του μηδενικού ΦΠΑ σε κρέατα, ψάρια και πουλερικά.

Από τις 12 Οκτωβρίου 2026 μέχρι τις 31 Μαΐου 2027, το μέτρο επεκτείνεται επίσης, σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, σε ψωμί, γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, καφέ, ζάχαρη και βρεφικές τροφές.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση διαφοροποιείται από αρκετά άλλα μέτρα του πακέτου.

Δεν απαιτεί κάποιος να είναι λήπτης ΕΕΕ, χαμηλοσυνταξιούχος ή να ανήκει σε άλλη κατηγορία δικαιούχων.

Από τον μηδενικό ΦΠΑ επωφελείται κάθε καταναλωτής που αγοράζει τα συγκεκριμένα προϊόντα.

Αυτό σημαίνει ότι η ελάφρυνση φτάνει και σε εργαζόμενα νοικοκυριά και οικογένειες της μεσαίας τάξης που μπορεί να βρίσκονται πάνω από τα εισοδηματικά όρια των κοινωνικών επιδομάτων.

Ιδιαίτερα για οικογένειες με παιδιά, η ένταξη περισσότερων καθημερινών προϊόντων έχει σημασία, καθώς τρόφιμα, γάλα, γαλακτοκομικά, ψωμί, βρεφικές τροφές και πάνες αποτελούν επαναλαμβανόμενες και όχι έκτακτες δαπάνες.

Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διάκριση.

Ο μηδενισμός του ΦΠΑ αφαιρεί μια φορολογική επιβάρυνση από την τελική τιμή. Δεν καταργεί τις αυξήσεις που έχουν προηγηθεί στην ίδια την τιμή του προϊόντος.

Η τελική τιμή στο ράφι επηρεάζεται από σειρά παραγόντων πέραν του ΦΠΑ, όπως το κόστος παραγωγής, η ενέργεια, οι μεταφορές, οι εισαγωγές και η εμπορική τιμολόγηση.

Επομένως, ένα προϊόν μπορεί να έχει μηδενικό ΦΠΑ και παρ’ όλα αυτά να παραμένει σημαντικά ακριβότερο σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.

Αυτό είναι και το όριο της συγκεκριμένης παρέμβασης: περιορίζει ένα μέρος του κόστους, αλλά δεν αντιμετωπίζει από μόνη της ολόκληρη την αύξηση των τιμών.

Η πίεση στον οικογενειακό προϋπολογισμό δεν προέρχεται, άλλωστε, από ένα μόνο προϊόν.

Μια οικογένεια καλείται κάθε μήνα να καλύψει το κόστος των τροφίμων, του ηλεκτρικού ρεύματος, των καυσίμων, της στέγασης και των αναγκών των παιδιών.

Γι’ αυτό και ακόμη και μικρές μειώσεις σε προϊόντα που αγοράζονται συστηματικά έχουν αξία.

Ταυτόχρονα όμως εξηγείται γιατί ο μηδενικός ΦΠΑ, παρά τη θετική επίδρασή του, δεν αρκεί για να αντισταθμίσει από μόνος του τη συνολική επιβάρυνση που έχει προκαλέσει η ακρίβεια.

Υπάρχει και μία δεύτερη παράμετρος που αφορά άμεσα τον καταναλωτή: η φορολογική ελάφρυνση πρέπει να αποτυπώνεται στην τελική τιμή.

Για τον πολίτη δεν έχει σημασία μόνο ποιος συντελεστής ΦΠΑ αναγράφεται στα κυβερνητικά μέτρα, αλλά πόσο τελικά πληρώνει στο ταμείο του σούπερ μάρκετ.

Γι’ αυτό η αποτελεσματικότητα του μέτρου συνδέεται και με την παρακολούθηση των τιμών, ώστε η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης να μεταφέρεται πράγματι στον καταναλωτή.

Η επέκταση του μηδενικού ΦΠΑ είναι μία από τις παρεμβάσεις του νέου πακέτου που έχουν ευρύτερη εμβέλεια, αφού δεν περιορίζεται στις ευάλωτες ομάδες.

Δίνει μια μικρή αλλά επαναλαμβανόμενη ανάσα στο καθημερινό καλάθι και μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα οικογένειες που αγοράζουν μεγάλες ποσότητες βασικών αγαθών κάθε μήνα.

Δεν πρέπει, όμως, να συγχέεται η κατάργηση ενός φόρου με την αντιμετώπιση της συνολικής ακρίβειας.

Για τα νοικοκυριά το ζητούμενο παραμένει η τελική τιμή στο ράφι. Και όσο αυτή παραμένει υψηλή, η διεύρυνση του μηδενικού ΦΠΑ αποτελεί μεν βοήθεια, αλλά όχι απάντηση από μόνη της στο συνολικό κόστος που έχει συσσωρευτεί στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ