ViralΤρία χρόνια μετά, τί απέμεινε από τη Χαμάς;
Τρία χρόνια μετά την 7η Οκτωβρίου, σχεδόν όλοι οι άνθρωποι που σχεδίασαν, οργάνωσαν ή διοίκησαν τη μεγαλύτερη επίθεση που δέχθηκε ποτέ το Ισραήλ στο έδαφός του είναι νεκροί. Ο Γιαχία Σινουάρ σκοτώθηκε.…
7 Οκτωβρίου 2026 · 06:30
Τρία χρόνια μετά την 7η Οκτωβρίου, σχεδόν όλοι οι άνθρωποι που σχεδίασαν, οργάνωσαν ή διοίκησαν τη μεγαλύτερη επίθεση που δέχθηκε ποτέ το Ισραήλ στο έδαφός του είναι νεκροί.
Ο Γιαχία Σινουάρ σκοτώθηκε. Ο Μοχάμεντ Ντέιφ σκοτώθηκε. Ο Ισμαήλ Χανίγια σκοτώθηκε. Ο Σάλεχ αλ Αρούρι, ο Μαρουάν Ίσα και ο Μοχάμεντ Σινουάρ επίσης. Η παλιά στρατιωτική και πολιτική κορυφή της πυραμίδας της Χαμάς έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Οι Ταξιαρχίες Ιζ αντ Ντιν αλ Κασάμ δεν διαθέτουν πλέον τη δομή, την ελευθερία κινήσεων και τη δυνατότητα σχεδιασμού που είχαν πριν από τον πόλεμο.
Κι όμως, η απάντηση στο ερώτημα «τί απέμεινε από τη Χαμάς;» δεν είναι «τίποτα».
Η οργάνωση εξακολουθεί να έχει μαχητές, όπλα, υπόγειες εγκαταστάσεις, οικονομικά δίκτυα και μηχανισμούς εξουσίας. Εξακολουθεί να στρατολογεί, εξακολουθεί να ελέγχει ή να επηρεάζει τις πυκνοκατοικημένες περιοχές της Γάζας που βρίσκονται εκτός του άμεσου ισραηλινού ελέγχου και η πολιτική της ηγεσία εξακολουθεί να συνομιλεί με μεσολαβητές και ξένες κυβερνήσεις για την επόμενη ημέρα. Το Ισραήλ ελέγχει περίπου τα δύο τρίτα της Λωρίδας της Γάζας αλλά στις υπόλοιπες περιοχές η παρουσία της Χαμάς παραμένει πραγματικότητα, καθώς συνεχίζει να καταδυναστεύει τους ίδιους του Παλαιστίνιους.
Το παράδοξο είναι πως το Ισραήλ κατάφερε να εξοντώσει σχεδόν ολόκληρη την ηγεσία της Χαμάς που βρισκόταν πίσω από την 7η Οκτωβρίου, αλλά δεν κατάφερε να εξαφανίσει και την ίδια την οργάνωση.
Το πρωινό που το Ισραήλ πιάστηκε στον ύπνο
Στις 7 Οκτωβρίου 2023, υπό την κάλυψη μαζικής εκτόξευσης ρουκετών, τρομοκράτες της Χαμάς και άλλων παλαιστινιακών οργανώσεων πέρασαν τον φράκτη της Γάζας από δεκάδες σημεία. Χρησιμοποίησαν εκρηκτικά, μπουλντόζες, drones, ταχύπλοα και αλεξίπτωτα πλαγιάς. Χτύπησαν στρατιωτικά φυλάκια, εξουδετέρωσαν παρατηρητήρια και αισθητήρες και εισέβαλαν σε κιμπούτς και κοινότητες του νότιου Ισραήλ.
Στο Μπεερί, στο Κφαρ Αζά, στο Νιρ Οζ και σε άλλες κοινότητες άμαχοι, μεταξύ τους παιδιά, ηλικιωμένοι και ανάπηροι, δολοφονήθηκαν μέσα στα σπίτια τους ή απήχθησαν. Δεκάδες γυναίκες και ανήλικα κορίτσια βιάστηκαν, πριν σφαγούν. Στο μουσικό φεστιβάλ Νόβα οι τρομοκράτες κυνήγησαν ανθρώπους που προσπαθούσαν να διαφύγουν στα χωράφια και στους δρόμους γύρω από τον χώρο της εκδήλωσης. Περισσότεροι από 360 άνθρωποι δολοφονήθηκαν εκεί.
Ο συνολικός απολογισμός, είναι περίπου 1.200 νεκροί και 251 όμηροι που μεταφέρθηκαν στη Γάζα. Ανάμεσά τους υπήρχαν παιδιά, ηλικιωμένοι, στρατιώτες και ολόκληρες οικογένειες. Οι τελευταίοι όμηροι επέστρεψαν στο πλαίσιο της συμφωνίας εκεχειρίας πέρυσι τον Οκτώβριο, αλλά δεκάδες από τους ανθρώπους που είχαν απαχθεί δεν επέστρεψαν ζωντανοί.
Για τη σεξουαλική βία, η έρευνα της ομάδας της ειδικής εκπροσώπου του ΟΗΕ, Πραμίλα Πάτεν, διαπίστωσε βιασμούς και ομαδικούς βιασμούς στο φεστιβάλ Νόβα, στον δρόμο 232 και στο κιμπούτς Ρεΐμ, καθώς και σεξουαλική βία και βασανιστήρια σε βάρος ομήρων.
Η 7η Οκτωβρίου ήταν παράλληλα μια τεράστια ισραηλινή αποτυχία. Η ίδια η στρατιωτική έρευνα που δημοσιοποιήθηκε το 2025 παραδέχθηκε ότι οι ένοπλες δυνάμεις «απέτυχαν στην αποστολή τους να προστατεύσουν τους πολίτες». Η Χαμάς είχε υποτιμηθεί, η πεποίθηση ότι δεν επεδίωκε γενικευμένη σύγκρουση είχε παγιωθεί και η υπερβολική εμπιστοσύνη στην τεχνολογία και στην παθητική άμυνα άφησε τα σύνορα χωρίς επαρκείς δυνάμεις όταν άρχισε η επίθεση.
Εξοντώθηκαν ένας – ένας
Από τις αρχές του 2024 το Ισραήλ άρχισε να εντοπίζει και να εξοντώνει, έναν προς έναν, τους ανθρώπους που αποτελούσαν την ηγεσία της Χαμάς.
Στις 2 Ιανουαρίου 2024 σκοτώθηκε στη Βηρυτό ο Σάλεχ αλ Αρούρι, αναπληρωτής επικεφαλής του πολιτικού γραφείου και ένας από τους ιδρυτές της στρατιωτικής πτέρυγας. Λιβανικές και παλαιστινιακές πηγές απέδωσαν την επίθεση στο Ισραήλ, το οποίο τότε δεν την είχε αναλάβει επισήμως την ευθύνη.
Τον Μάρτιο σκοτώθηκε ο Μαρουάν Ίσα, υπαρχηγός της στρατιωτικής πτέρυγας και στις 13 Ιουλίου 2024 χτυπήθηκε ο Μοχάμεντ Ντέιφ, επί χρόνια επικεφαλής των Ταξιαρχιών Κασάμ και ένας από τους βασικούς σχεδιαστές της 7ης Οκτωβρίου. Η Χαμάς παραδέχθηκε τελικά τον θάνατό του τον Ιανουάριο του 2025.
Στις 31 Ιουλίου 2024 σκοτώθηκε στην Τεχεράνη ο πολιτικός ηγέτης Ισμαήλ Χανίγια, όπου είχε μεταβεί για την ορκωμοσία του Ιρανού Προέδρου. Ο θάνατος του, έφερε τον Γιαχία Σινουάρ στην ηγεσία ολόκληρης της οργάνωσης.
Ο Σινουάρ δεν έπεσε μαχόμενος με κάποιο ηρωϊκό τρόπο ούτε σκοτώθηκε μετά από αξιοποίηση πληροφοριών. Εντοπίστηκε τυχαία τον Οκτώβριο του 2024 από ισραηλινή περίπολο στη Ράφα και σκοτώθηκε ενώ καθόταν σε μια πολυθρόνα σκεπασμένος με μια κουβέρτα. Η ταυτοποίησή του έγινε στη συνέχεια με εργαστηριακές εξετάσεις.
Μετά τον θάνατό του, αυξημένο ρόλο ανέλαβε ο μικρότερος αδελφός του, Μοχάμεντ Σινουάρ. Το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι τον σκότωσε και αυτόν στις 13 Μαΐου 2025 στο Χαν Γιούνις και η Χαμάς επιβεβαίωσε τον θάνατό του τον Αύγουστο.
Στα χρόνια που πέρασαν από την 7η Οκτωβρίου 2023, εξοντώθηκε όλη η παλιά ηγεσία που μετείχε στον σχεδιασμό και την εκτέλεση της σφαγής. Η απώλεια δεν ήταν μόνο αριθμητική. Χάθηκε εμπειρία δεκαετιών, προσωπικές σχέσεις με το Ιράν και άλλους συμμάχους, γνώση του υπόγειου στρατιωτικού μηχανισμού και άνθρωποι που είχαν επιβιώσει από πολλές προηγούμενες συγκρούσεις.
Στην ηγεσία οι «αναπληρωματικοί»
Τον περασμένο Ιούλιο η Χαμάς επέλεξε τον Χαλίλ αλ Χάγια ως νέο στρατιωτικό και πολιτικό ηγέτη. Πρόκειται για παλιό στέλεχος της οργάνωσης, με στενές σχέσεις με το Ιράν και κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τις εκεχειρίες. Ζει κυρίως στο Κατάρ και είχε ήδη εξελιχθεί στον ισχυρότερο εκπρόσωπο της εξόριστης ηγεσίας μετά τον θάνατο του Χανίγια.
Ο Χάλεντ Μεσάαλ, πρώην επικεφαλής του πολιτικού γραφείου, εξακολουθεί να διατηρεί επιρροή στο εξωτερικό. Ο Μοχάμεντ Νταρουίς είχε αναδειχθεί σε βασικό πρόσωπο του συλλογικού μηχανισμού που διοίκησε την οργάνωση μετά τον θάνατο του Γιαχία Σινουάρ, ενώ ο Ζάχερ Τζαμπαρίν διατηρεί σημαντικό ρόλο στη δομή που αφορά τη Δυτική Όχθη και στα οικονομικά δίκτυα.
Μέσα στη Γάζα, το κεντρικό πρόσωπο είναι ο Ιζ αλ Ντιν αλ Χαντάντ. Μετά τον θάνατο του Μοχάμεντ Σινουάρ αναδείχθηκε στον ανώτερο στρατιωτικό διοικητή της Χαμάς στον θύλακα. Η σημερινή Χαμάς έχει επομένως δύο κέντρα. Την πολιτική και διαπραγματευτική ηγεσία στο εξωτερικό και τη στρατιωτική δομή που επιβιώνει μέσα στη Γάζα.
Άγνωστο πόσοι τρομοκράτες απέμειναν
Πριν από την 7η Οκτωβρίου οι δυτικές εκτιμήσεις τοποθετούσαν τη δύναμη της Χαμάς περίπου στις 20.000 έως 30.000 άντρες. Η στρατιωτική πτέρυγα διέθετε οργανωμένες ταξιαρχίες και 24 τάγματα.
Το 2025 αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών υπολόγισαν ότι η Χαμάς είχε στρατολογήσει 10.000 έως 15.000 νέα άτομα, αριθμό περίπου αντίστοιχο με τις απώλειες που εκτιμούσαν ότι είχε υποστεί μέχρι τότε. Οι περισσότεροι στρατολογημένοι περιγράφονταν ως νεαροί με περιορισμένη εκπαίδευση, κατάλληλοι περισσότερο για καθήκοντα ασφάλειας παρά για δύσκολες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Προφανώς δέκα χιλιάδες νέοι με ελάχιστη εκπαίδευση δεν αντικαθιστούν δέκα χιλιάδες έμπειρους τρομοκράτες, διοικητές και ειδικούς σε αντιαρματικά, πυραύλους και εκρηκτικά.
Σήμερα δεν υπάρχει σοβαρή ανεξάρτητη εκτίμηση που να μπορεί να απαντήσει με ακρίβεια πόσοι τρομοκράτες της Χαμάς παραμένουν ενεργοί. Αναλυτές του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών σημείωναν ήδη το 2025 ότι ούτε ο ισραηλινός στρατός φαίνεται να γνωρίζει τον πραγματικό αριθμό. Αυτό που μπορούσε να διαπιστωθεί ήταν ότι η Χαμάς συνέχιζε να πραγματοποιεί μικρές επιχειρήσεις με ομάδες λίγων ανδρών, αντιαρματικά όπλα, όλμους και εκρηκτικούς μηχανισμούς.
Δεν εξαφανίστηκαν τα τούνελ
Το υπόγειο δίκτυο που είχε δημιουργήσει η Χαμάς αποδείχθηκε ακόμη δυσκολότερο να καταστραφεί. Φέτος τον Φεβρουάριο ο ισραηλινός στρατός εκτιμούσε ότι τουλάχιστον το 60% των σηράγγων της Χαμάς παρέμενε άθικτο, υπολογίζοντας το συνολικό προπολεμικό δίκτυο σε 550 έως 650 χιλιόμετρα.
Η δυνατότητα μαζικών πυραυλικών επιθέσεων έχει περιοριστεί σε σχέση με το 2023, αλλά κανείς δεν γνωρίζει με ακρίβεια το μέγεθος του οπλοστασίου Δεν υπάρχει όμως αξιόπιστη δημόσια απογραφή του σημερινού οπλοστασίου. Η Χαμάς εξακολουθεί να διαθέτει μικρά όπλα, ρουκέτες, αντιαρματικά, χειροβομβίδες και αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, ενώ μέρος των όπλων μπορεί να παράγεται ή να επισκευάζεται στη Γάζα.
Το περίεργο είναι πως η Χαμάς εξακολουθεί να βρίσκει χρήματα. Στις αρχές Οκτωβρίου το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέβαλε νέες κυρώσεις σε δίκτυο χρηματοδότησης, υποστηρίζοντας ότι περισσότερα από $2 εκατομμύρια δολάρια είχαν διοχετευθεί προς τη Χαμάς μέσω οργανώσεων που εμφανίζονταν ως φιλανθρωπικές και μέσω κρυπτονομισμάτων.
Χωρίς κυβέρνηση, αλλά με εξουσία
Τον Ιούλιο του 2026 η Χαμάς ανακοίνωσε τη διάλυση της κυβέρνησης που λειτουργούσε στη Γάζα και αποδέχθηκε κατ’ αρχήν τη μεταβίβαση της πολιτικής διοίκησης σε τεχνοκρατικό παλαιστινιακό σχήμα υπό τον Αλί Σαάθ.
Η ανακοίνωση δεν σήμαινε πως η οργάνωση εξαφανίστηκε από την καθημερινή άσκηση εξουσίας. Διατηρεί παρουσία στην ασφάλεια και στην αστυνόμευση, ενώ τμήματα του παλιού διοικητικού μηχανισμού παραμένουν λειτουργικά. Το Ισραήλ χαρακτήρισε την κίνηση τέχνασμα για να αποφύγει η Χαμάς τον αφοπλισμό.
Επίσης η πολιτική βάση της δεν εξαϋλώθηκε. Η τελευταία μεγάλη δημοσκόπηση του Παλαιστινιακού Κέντρου Πολιτικής Έρευνας δείχνει ότι η συνολική ταύτιση με τη Χαμάς έπεσε στο 24%, από 35% δέκα μήνες προηγουμένως. Η ένοπλη πάλη θεωρείται πλέον η αποτελεσματικότερη μέθοδος από το 27%, ενώ οι απόψεις για την αναγκαιότητα διαπραγματεύσεων, έχουν ανέβει στο 44%. Μπορεί η μετατόπιση να είναι σημαντική, αλλά δεν αποτελεί μεταμόρφωση της παλαιστινιακής κοινωνίας. Η πλειονότητα εξακολουθεί να απορρίπτει τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς πριν από ισραηλινή αποχώρηση.
Ξεδοντιάστηκε και η Χεζμπολάχ
Ο πόλεμος που άρχισε στις 7 Οκτωβρίου δεν περιορίστηκε στη Γάζα. Στις 8 Οκτωβρίου 2023 η Χεζμπολάχ άνοιξε το μέτωπο του Λιβάνου και μέσα στο 2024 το Ισραήλ εξόντωσε ένα μεγάλο μέρος της ανώτατης διοίκησής της. Ο Φουάντ Σουκρ, από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς διοικητές και στενός συνεργάτης του Χασάν Νασράλα, σκοτώθηκε στη Βηρυτό στις 30 Ιουλίου. Ο Ιμπραχίμ Ακίλ, επιχειρησιακός διοικητής και κεντρικό στέλεχος της επίλεκτης μονάδας Ραντβάν, σκοτώθηκε τον Σεπτέμβριο. Στις 27 Σεπτεμβρίου σκοτώθηκε ο ίδιος ο Χασάν Νασράλα και λίγο αργότερα ο πιθανότερος διάδοχός του, Χασέμ Σαφιεντίν.
Τη Χεζμπολάχ ανέλαβε ο Ναΐμ Κάσεμ.
Η οργάνωση όμως δεν έμεινε καθηλωμένη στο πλήγμα του 2024. Έρευνα του Ρόιτερς το 2026 έδειξε ότι οι Φρουροί της Επανάστασης βοήθησαν ενεργά στην ανασυγκρότηση της στρατιωτικής της διοίκησης. Η Χεζμπολάχ επανεξόπλισε αποθήκες με ρουκέτες και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, επανέφερε άνδρες της Ραντβάν στον νότιο Λίβανο και, σύμφωνα με ισραηλινή εκτίμηση που επικαλέστηκε το Ρόιτερς, διέθετε περίπου 25.000 ρουκέτες και πυραύλους πριν από τη νέα σύγκρουση του 2026. Την ίδια ώρα αντιμετώπιζε σοβαρές δυσκολίες στρατολόγησης μετά τις βαριές απώλειες του 2024. Η παλιά Χεζμπολάχ του Νασράλα συνεπώς δεν υπάρχει, αλλά η Χεζμπολάχ υπάρχει.
Από τη Δαμασκό στην Τεχεράνη
Παράλληλα το Ισραήλ έστρεψε την προσοχή του και προς τον ιρανικό μηχανισμό που εξόπλιζε και χρηματοδοτούσε τους συμμάχους της Τεχεράνης.
Τον Απρίλιο του 2024 σκοτώθηκε στη Δαμασκό ο Μοχάμαντ Ρεζά Ζαχεντί, κορυφαίο στέλεχος της Δύναμης Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης.
Τον Ιούνιο του 2025 τα πλήγματα καταγράφηκαν και στο ίδιο το Ιράν. Σκοτώθηκαν ο αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης Χοσεΐν Σαλαμί, ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων Μοχάμαντ Μπαγκερί, ο διοικητής αεράμυνας Γκολαμαλί Ρασίντ, ο επικεφαλής της αεροδιαστημικής δύναμης Αμίρ Αλί Χατζιζαντέχ και σειρά επιστημόνων που συνδέονταν με το πυρηνικό πρόγραμμα.
Η κλιμάκωση κορυφώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν μεγάλης κλίμακας επίθεση στο Ιράν. Ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε και τον Μάρτιο αντικαταστάθηκε από τον γιο του, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος έκτοτε κρύβεται. Οι Φρουροί της Επανάστασης έχασαν και νέα ανώτατα στελέχη, χωρίς όμως να καταρρεύσει το ιρανικό σύστημα εξουσίας. Αντιθέτως, αποδείχθηκε ικανό να αντικαθιστά διοικητές και να συνεχίζει στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Στο μεταξύ είχε χαθεί και κάτι εξίσου σημαντικό για την Τεχεράνη. Ο δικτάτορας Μπασάρ αλ Άσαντ είχε ανατραπεί στη Συρία τον Δεκέμβριο του 2024 και μαζί του χάθηκε ο ασφαλέστερος χερσαίος διάδρομος που επί χρόνια συνέδεε το Ιράν με τον Λίβανο και τη Χεζμπολάχ, αλλά και την Χαμάς
Ο αποκαλούμενος «Άξονας της Αντίστασης» δεν διαλύθηκε, αλλά έγινε πιο δύσκολο να λειτουργήσει. Το Ιράν, η Χεζμπολάχ, οι οργανώσεις στο Ιράκ και οι Χούθι εξακολουθούν να μπορούν να συντονίζουν επιθέσεις, το δίκτυο όμως έχει χάσει ανθρώπους, υποδομές και την παλιά γεωγραφική του ασφάλεια.
Έμειναν τα ερείπια της Γάζας
Ο απολογισμός όμως δεν μπορεί να γίνει μόνο με τα ονόματα των νεκρών ηγετικών στελεχών.
Τρία χρόνια πολέμου άφησαν δεκάδες χιλιάδες Παλαιστινίους νεκρούς, χωρίς να μπορεί κάποιος να υπολογίσει τον ακριβή αριθμό αφού τα στοιχεία τα δίνει η Χαμάς και θεωρούνται «παραφουσκωμένα». Προφανώς όλοι οι νεκροί δεν είναι άμαχοι, όπως θέλει να τους παρουσιάσει η παλαιστινιακή. Ο ΟΗΕ επίσης διευκρινίζει ότι χρησιμοποιεί αριθμούς των παλαιστινιακών και ισραηλινών αρχών με απόδοση της πηγής όταν δεν έχει καταστεί δυνατή ανεξάρτητη επαλήθευση.
Ακόμη και μετά την εκεχειρία του Οκτωβρίου 2025, το υπουργείο Υγείας στη Γάζα καταγράφει περισσότερους από 1.400 νεκρούς, ενώ η ανθρωπιστική κατάσταση παραμένει δραματική. Περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια και περίπου τα δύο τρίτα της Γάζας βρίσκονται υπό ισραηλινό στρατιωτικό έλεγχο.
Η ανοικοδόμηση παραμένει ουσιαστικά στην αφετηρία και οι ανάγκες σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έχουν φτάσει περίπου στα $71,4 δισεκατομμύρια. Τεράστιο μέρος των κτηρίων, των δρόμων, των σχολείων, των νοσοκομείων και των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης έχει καταστραφεί ή υποστεί σοβαρές ζημιές.
Τα δικαστήρια, θα δικάσουν
Ο πόλεμος εκ των πραγμάτων απέκτησε και διεθνή νομική διάσταση.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει εντάλματα σύλληψης για τον Βενιαμίν Νετανιάχου και τον πρώην υπουργό Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ για φερόμενα εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Τα εντάλματα θα πρέπει να σημειωθεί πως δεν αποτελούν καταδίκες και οι υποθέσεις παραμένουν ανοικτές.
Το ίδιο Δικαστήριο είχε εκδώσει ένταλμα για τον Παλαιστίνιο τρομοκράτη Μοχάμεντ Ντέιφ για φερόμενα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου που συνδέονταν με την 7η Οκτωβρίου, μεταξύ άλλων δολοφονίες, βασανιστήρια, ομηρία και σεξουαλική βία. Η διαδικασία τερματίστηκε όταν επιβεβαιώθηκε ο θάνατός του.
Παράλληλα συνεχίζεται στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης η υπόθεση που κίνησε η Νότια Αφρική κατά του Ισραήλ βάσει της Σύμβασης για τη Γενοκτονία. Το Δικαστήριο έχει διατάξει προσωρινά μέτρα, αλλά δεν έχει εκδώσει τελεσίδικη απόφαση ότι το Ισραήλ διέπραξε γενοκτονία.
Πέτυχε τελικά το Ισραήλ;
Το αν πέτυχε τους στόχους του το Ισραήλ είναι θέμα εκτίμησης.
Εάν εννοούμε την εξόντωση της ηγεσίας που σχεδίασε και διοίκησε την 7η Οκτωβρίου, ο στόχος έχει επιτευχθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό.
Εάν εννοούμε την καταστροφή της στρατιωτικής δομής των οργανωμένων ταγμάτων, της διοίκησης και της δυνατότητας να πραγματοποιηθεί ξανά σύντομα μια επίθεση αντίστοιχη εκείνης της 7ης Οκτωβρίου, η Χαμάς έχει επίσης υποστεί συντριπτικό πλήγμα.
Εάν όμως η λέξη «καταστροφή» σημαίνει ότι η Χαμάς δεν θα υπάρχει, τότε η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Υπάρχουν ακόμη τρομοκράτες, υπάρχουν ακόμη σήραγγες, υπάρχουν ακόμη χρήματα, υπάρχει μηχανισμός ασφαλείας, υπάρχει εξωτερική ηγεσία, υπάρχει δυνατότητα να στρατολογούνται νέοι άνθρωποι και υπάρχει ακροατήριο που έχει μειωθεί σημαντικά, αλλά δεν έχει εξαφανιστεί.
Η σημερινή Χαμάς δεν είναι σίγουρα η Χαμάς της 6ης Οκτωβρίου 2023.
Δεν έχει τους ίδιους ηγέτες, δεν έχει την ίδια στρατιωτική συνοχή, δεν διαθέτει την ίδια ελευθερία κινήσεων και δεν κυβερνά τη Γάζα όπως κυβερνούσε επί 16 χρόνια.
Ωστόσο δεν είναι μια οργάνωση που ανήκει στο παρελθόν.
Η επόμενη μέρα αργεί
Το σχέδιο για την επόμενη ημέρα προβλέπει παλαιστινιακή τεχνοκρατική διοίκηση, διεθνή δύναμη σταθεροποίησης, αφοπλισμό της Χαμάς, σταδιακή ισραηλινή αποχώρηση και ανοικοδόμηση.
Ένα χρόνο μετά την εκεχειρία, τα περισσότερα από αυτά παραμένουν στα χαρτιά. Η διεθνής δύναμη δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί, η τεχνοκρατική διοίκηση δεν έχει εγκατασταθεί πλήρως στη Γάζα, η Χαμάς έχει αποδεχθεί σχέδιο παράδοσης των όπλων υπό διεθνή και παλαιστινιακό έλεγχο, αποφεύγοντας πάντως τον ίδιο τον όρο «αφοπλισμός». Το Ισραήλ θεωρεί τις προτάσεις ανεπαρκείς και δηλώνει ότι δεν θα αποχωρήσει πριν ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός.
Καταληκτικά, στις 7 Οκτωβρίου 2023 η Χαμάς πέτυχε τον μεγαλύτερο στρατιωτικό αιφνιδιασμό στην ιστορία του Ισραήλ και τρία χρόνια μετά οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που οργάνωσαν εκείνη την επίθεση είναι νεκροί. Η Γάζα έχει υποστεί σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή. Η παλιά ηγεσία της Χεζμπολάχ εξοντώθηκε, το καθεστώς Άσαντ στη Συρία κατέρρευσε και η ιρανική στρατιωτική ηγεσία δέχθηκε βαριά πλήγματα ενώ ο ίδιος ο Αλί Χαμενεΐ είναι νεκρός.
Και όμως η Χαμάς υπάρχει…
Πολύ πιο αδύναμη, πολύ πιο περιορισμένη, χωρίς το μεγαλύτερο μέρος της ιστορικής της ηγεσίας, αλλά παρούσα ώστε κανείς να μην μπορεί να σχεδιάσει σοβαρά την επόμενη ημέρα της Γάζας σαν να μην υπάρχει.
Η φυσική εξόντωση ενός ηγέτη μπορεί να γίνει με έναν πύραυλο και η καταστροφή μιας στρατιωτικής υποδομής μπορεί να γίνει με μια μεραρχία. Ωστόσο η εξαφάνιση μιας οργάνωσης που διαθέτει πολιτικές, κοινωνικές και ιδεολογικές ρίζες απαιτεί μια βιώσιμη επόμενη ημέρα. Αυτή, τρία χρόνια μετά την 7η Οκτωβρίου, δεν είναι κοντά.
Πηγή – Cyprus Times








