Το όνειρο της στέγασης απομακρύνεται για τους Κύπριους – Η μεσαία τάξη στα διαμερίσματα, οι πλούσιοι στις μονοκατοικίες

Ριζικά αλλάζει ο χάρτης της κατοικίας στην Κύπρο, με τη μεσαία τάξη να απομακρύνεται από την προοπτική ανέγερσης μονοκατοικίας και να στρέφεται ολοένα περισσότερο στα διαμερίσματα. Η εκρηκτική αύξηση κατά 1.112% στο αδειοδοτημένο εμβαδόν των πολυκατοικιών μέσα σε μία δεκαετία αποτυπώνει τη μεγάλη μεταβολή στην αγορά ακινήτων, την ώρα που η απόκτηση ανεξάρτητης κατοικίας γίνεται οικονομικά δυσκολότερη για ένα μέσο νοικοκυριό.

Δύο διαφορετικές πραγματικότητες διαμορφώνονται στην κυπριακή αγορά κατοικίας. Από τη μία, η μαζική ανάπτυξη πολυκατοικιών και διαμερισμάτων, που συγκεντρώνει ολοένα μεγαλύτερο μέρος της οικοδομικής δραστηριότητας. Από την άλλη, η ανέγερση μονοκατοικιών, η οποία εξελίσσεται σε επιλογή κυρίως για όσους διαθέτουν υψηλότερα εισοδήματα.

Σύμφωνα με ανάλυση του «Φιλελεύθερου», η σύγκριση των στοιχείων της περιόδου 2016–2026 αποκαλύπτει μια σημαντική μετατόπιση στις στεγαστικές επιλογές των Κυπρίων, με βασικούς παράγοντες το αυξημένο κόστος κατασκευής, τις τιμές των οικοπέδων και τη δυσκολία χρηματοδότησης.

Το πρώτο εξάμηνο του 2016, το αδειοδοτημένο εμβαδόν για πολυκατοικίες στην Κύπρο περιοριζόταν στα 124.720 τετραγωνικά μέτρα.

Δέκα χρόνια αργότερα, το αντίστοιχο μέγεθος φτάνει περίπου τα 1,51 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα, καταγράφοντας αύξηση 1.112%.

Η μεταβολή είναι ενδεικτική της στροφής προς την καθ’ ύψος ανάπτυξη, ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές, όπου η ζήτηση για κατοικίες συνδυάζεται με την αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα.

Παράλληλα, σημαντική ανάπτυξη παρουσιάζουν τα κτίρια μικτής χρήσης, στα οποία συνυπάρχουν εμπορικοί χώροι, γραφεία και διαμερίσματα.

Οι οικιστικές μονάδες σε τέτοια κτίρια έφτασαν τις 837 το 2026, παρουσιάζοντας αύξηση 410% σε σύγκριση με το 2016.

Διαφορετική εικόνα παρουσιάζει η αγορά των μονοκατοικιών.

Ενώ το συνολικό αδειοδοτημένο εμβαδόν τους αυξήθηκε κατά περίπου 56% μέσα στη δεκαετία, το μέσο μέγεθος κάθε νέας κατοικίας κατέγραψε σημαντική άνοδο.

Συγκεκριμένα, από 170,5 τετραγωνικά μέτρα το 2016, το μέσο εμβαδόν ανέβηκε στα 222,2 τετραγωνικά μέτρα το 2026.

Αντίθετα, ο αριθμός των νέων μονοκατοικιών αυξήθηκε πολύ πιο συγκρατημένα, από 1.466 σε 1.760.

Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι η ανέγερση ανεξάρτητης κατοικίας συγκεντρώνεται πλέον σε μεγαλύτερες και ακριβότερες κατασκευές.

Εκεί όπου παλαιότερα ένα νοικοκυριό με μεσαίο εισόδημα μπορούσε να επιλέξει την ανέγερση μιας σχετικά μικρής μονοκατοικίας, σήμερα το υψηλό κόστος γης και οικοδομικών υλικών περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητές του.

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της νέας πραγματικότητας διαδραματίζει και το κόστος δανεισμού.

Με το στεγαστικό επιτόκιο να αναφέρεται στο 3,24%, η αγορά οικοπέδου και η κατασκευή μονοκατοικίας συνεπάγονται σημαντική οικονομική επιβάρυνση για ένα μέσο ζευγάρι.

Η μηνιαία δόση ενός μεγάλου στεγαστικού δανείου, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες ανάγκες ενός νοικοκυριού, περιορίζει τις επιλογές.

Ως αποτέλεσμα, αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές στρέφονται στα διαμερίσματα, τα οποία συνήθως απαιτούν μικρότερο συνολικό κεφάλαιο από την αγορά γης και την ανέγερση ανεξάρτητης κατοικίας.

Ωστόσο, η στροφή προς τα διαμερίσματα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η στέγαση έχει γίνει προσιτή. Η αυξημένη ζήτηση και η ανάπτυξη πολυτελών οικιστικών έργων διαμορφώνουν πρόσθετες πιέσεις στην αγορά.

Η εντυπωσιακή ανάπτυξη των πολυκατοικιών δεν συνδέεται αποκλειστικά με τις ανάγκες των κυπριακών νοικοκυριών.

Σύμφωνα με την ανάλυση, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η εγκατάσταση ξένων εταιρειών στην Κύπρο και η ζήτηση κατοικιών από στελέχη τους.

Η τάση αυτή ενισχύει την κατασκευή μεγάλων διαμερισμάτων, πολυτελών ρετιρέ και κατοικιών τριών ή τεσσάρων υπνοδωματίων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το μέσο εμβαδόν διαμερίσματος παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, στα 174,4 τετραγωνικά μέτρα, έναντι 180 τετραγωνικών μέτρων το 2016.

Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας δεν αφορά μόνο μικρότερα και οικονομικότερα διαμερίσματα, αλλά και αναπτύξεις που απευθύνονται σε αγοραστές μεγαλύτερης οικονομικής επιφάνειας.

Η νέα εικόνα στην αγορά ακινήτων αναδεικνύει μια ευρύτερη κοινωνική πρόκληση: τη δυνατότητα των νοικοκυριών να αποκτήσουν κατοικία που ανταποκρίνεται στις ανάγκες και στις οικονομικές τους δυνατότητες.

Η σημαντική αύξηση της κατασκευαστικής δραστηριότητας δεν συνεπάγεται αυτομάτως και βελτίωση της προσιτότητας της στέγασης.

Αντίθετα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η αγορά αναπτύσσεται με διαφορετικές ταχύτητες, καθώς η μεσαία τάξη περιορίζει τις επιλογές της και τα υψηλότερα εισοδήματα διατηρούν μεγαλύτερη πρόσβαση σε ανεξάρτητες και πολυτελείς κατοικίες.

Το βασικό ζητούμενο είναι κατά πόσο η στεγαστική πολιτική μπορεί να ανταποκριθεί σε αυτές τις αλλαγές, ενισχύοντας την προσφορά προσιτής κατοικίας και διευκολύνοντας ιδιαίτερα τα νέα ζευγάρια και τις οικογένειες που δυσκολεύονται να αποκτήσουν ιδιόκτητη στέγη.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy