ΠολιτισμόςΤο επικίνδυνο παιχνίδι των τριών για την εξέλιξη του ΟΗΕ
Τραμπ, Πούτιν και Σι άνοιξαν νέα συζήτηση για τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ – Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, συγκλίνουν ως προς την αντίληψη για αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του διεθνούς Οργανισμού – Τι θα σημαίνει…
20 Νοεμβρίου 2026 · 06:22
Τραμπ, Πούτιν και Σι άνοιξαν νέα συζήτηση για τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ – Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, συγκλίνουν ως προς την αντίληψη για αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του διεθνούς Οργανισμού – Τι θα σημαίνει για την Κύπρο και το Κυπριακό ένα τέτοιο ενδεχόμενο
Να αλλάξουν τα «φώτα» στον ΟΗΕ φαίνεται ότι θέλουν οι τρεις ηγέτες των μεγάλων δυνάμεων που συναντήθηκαν χθες στην Κίνα, όπως προκύπτει από την κοινή διακήρυξη που υιοθέτησαν. Στο κείμενο αποτυπώνεται η επικίνδυνη δέσμευση Τραμπ, Πούτιν και Σι για προώθηση της μεταρρύθμισης του διεθνούς Οργανισμού. Μια γενική διατύπωση, χωρίς συγκεκριμένες προτάσεις ή χρονοδιάγραμμα. Ωστόσο, η κοινή τοποθέτηση των τριών μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας έχει ιδιαίτερη βαρύτητα εν μέσω της πολυεπίπεδης κρίσης που αντιμετωπίζει τα τελευταία χρόνια ο ΟΗΕ.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως οι τρεις χώρες έχουν εντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς την εξέλιξη του Οργανισμού. Οι ΗΠΑ του Τραμπ προβάλλουν την εθνική κυριαρχία και την ανάγκη οι διεθνείς οργανισμοί να μην περιορίζουν την ελευθερία δράσης των κρατών. Η Ρωσία επιδιώκει μια διεθνή τάξη στην οποία η δυτική επιρροή δεν θα είναι κυρίαρχη, ενώ η Κίνα προωθεί ένα περισσότερο πολυπολικό σύστημα και διεκδικεί μεγαλύτερο ρόλο για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Οι τρεις προσεγγίσεις συγκλίνουν μόνο ως προς την επιθυμία να επανεξεταστεί η σημερινή αρχιτεκτονική του ΟΗΕ, ο οποίος ιδρύθηκε το 1945.
Ένα από τα βασικά ζητήματα μιας ενδεχόμενης μεταρρύθμισης είναι η διεύρυνση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Χώρες και περιφερειακές ομάδες από την Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αμερική ζητούν εδώ και χρόνια μεγαλύτερη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων. Ανάμεσα τους και η Τουρκία, με τον Ερντογάν να αμφισβητεί ανοιχτά τα τελευταία χρόνια το ρόλο του ΟΗΕ με το σύνθημα «ο κόσμος δεν μπορεί να κυβερνάται από πέντε χώρες».
Το επιχείρημα όσων τάσσονται υπέρ της διεύρυνσης είναι πως η σημερινή σύνθεση δεν αποτυπώνει την οικονομική, πληθυσμιακή και πολιτική πραγματικότητα του σύγχρονου κόσμου. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτή η συζήτηση για το δικαίωμα βέτο και για το κατά πόσο η χρήση του πρέπει να υπόκειται σε περιορισμούς. Σήμερα βέτο μπορούν να ασκήσουν μόνο τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου.
Για τα μικρότερα κράτη, και ιδιαίτερα για τη χώρα μας λόγω της σύνδεσης με το Κυπριακό, η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Μια διεύρυνση του Συμβουλίου Ασφαλείας θα μπορούσε να ενισχύσει την εκπροσώπηση περιοχών που μέχρι σήμερα διαθέτουν περιορισμένη επιρροή. Όμως υπάρχει και η άποψη ότι οι μεγάλες δυνάμεις μπορούν εύκολα να καταλήξουν σε συνεννοήσεις που διαμορφώνουν τις διεθνείς εξελίξεις χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των υπόλοιπων χωρών. Έτσι στην πράξη χάνεται η αρχή της ισότιμης συμμετοχής.
Ειδικά για το Κυπριακό, μια νέα σελίδα στον τρόπο λειτουργίας του Συμβουλίου Ασφαλείας μπορεί να αλλάξει την πορεία των συζητήσεων. Μπορεί να ανατρέψει τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, τα οποία εδώ και μια δεκαετία λειτουργούν ως δικλίδα ασφαλείας απέναντι στις τουρκικές μεθοδεύσεις για αλλαγή της μορφής λύσης.
Σε κάθε περίπτωση μια ουσιαστική αναθεώρηση της Χάρτας του ΟΗΕ απαιτεί σύνθετη διαδικασία και την επικύρωση των σχετικών αλλαγών από τα κράτη-μέλη. Η αποτελεσματικότητα και η αξιοπιστία του διεθνούς Οργανισμού θα κριθεί από το κατά πόσο διασφαλίζει ότι οι κανόνες ισχύουν για όλους, ανεξαρτήτως μεγέθους και ισχύος.
Πηγή – Cyprus Times










