Τρίτη, 6 Οκτωβρίου 2026
Λευκωσία 19°
Ελλάδα

Πλανήτης «γεννήθηκε» ως άλλος Φοίνικας από τις στάχτες νεκρού άστρου

    ​​ ​ Ο πλανήτης είναι πιθανώς ένας αεριώδης γίγαντας που περιστρέφεται γύρω από έναν λευκό νάνο με την ονομασία HS 0209+0832, ο οποίος βρίσκεται περίπου 270 έτη φωτός μακριά από τη Γη, σύμφωνα μελέτη…

6 Οκτωβρίου 2026 · 18:13

    

Ο πλανήτης είναι πιθανώς ένας αεριώδης γίγαντας που περιστρέφεται γύρω από έναν λευκό νάνο με την ονομασία HS 0209+0832, ο οποίος βρίσκεται περίπου 270 έτη φωτός μακριά από τη Γη, σύμφωνα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Astronomy. Μετά την ανάλυση παρατηρήσεων από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA και άλλα όργανα, η ομάδα εντόπισε χημικά στοιχεία που υποδηλώνουν ότι ο πλανήτης θα μπορούσε να έχει σχηματιστεί από υλικό που εκτοξεύθηκε από το άστρο καθώς αυτό εξαντλούσε την ενέργειά του και κατέρρεε σε λευκό νάνο.

Όταν ένα άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο πεθαίνει, αρχικά διογκώνεται ραγδαία σε κόκκινο γίγαντα και στη συνέχεια αποβάλλει τα εξωτερικά του στρώματα, αφήνοντας πίσω έναν πολύ μικρότερο αλλά πυκνό και καυτό πυρήνα, που είναι γνωστός ως λευκός νάνος. Μερικοί από τους πλανήτες πρώτης γενιάς, αυτοί που αρχικά σχηματίστηκαν την ίδια στιγμή με το άστρο, μπορούν να επιβιώσουν από αυτό το κατακλυσμιαίο γεγονός, εάν η τροχιά τους είναι αρκετά ευρεία. Οι αστρονόμοι έχουν παρατηρήσει λίγους τέτοιους «επιζώντες» πρώτης γενιάς να περιστρέφονται γύρω από λευκούς νάνους, αλλά ποτέ πριν δεν είχαν καταγράψει έναν λεγόμενο πλανήτη δεύτερης γενιάς, έναν εντελώς νέο κόσμο που δημιουργήθηκε από τα συντρίμμια ενός νεκρού άστρου.

Το σημάδι ότι το HS 0209+0832 ενδέχεται να έχει γεννήσει έναν νέο πλανήτη είναι τα ασυνήθιστα ίχνη βαρέων στοιχείων στην επιφάνεια του λευκού νάνου, τα οποία, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, αποτελούν πλανητικό υλικό που κατακρημνίζεται πάνω στον εναπομείναντα πυρήνα. «Αυτό το πλανητικό υλικό είναι πολύ πλούσιο σε ένα στοιχείο που ονομάζεται νιόβιο», σύμφωνα με τον επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης Τζέιμι Γουίλιαμς, διδακτορικό φοιτητή στο τμήμα φυσικής του Πανεπιστημίου του Γουόργουικ στην Αγγλία. «Είναι η πρώτη φορά που αυτό το στοιχείο εντοπίζεται σε έναν λευκό νάνο, και αυτό υποδηλώνει ότι το πλανητικό υλικό προέρχεται από τις στάχτες του άστρου καθώς αυτό πέθαινε».

YouTube thumbnail

Περαιτέρω ανάλυση των παρατηρήσεων από τον δορυφόρο TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) της NASA αποκάλυψε ένα αχνό σήμα φωτεινότητας που επαναλαμβάνεται κάθε 4,4 ημέρες, στοιχείο που, σύμφωνα με τους ερευνητές, συνάδει με την ύπαρξη ενός γιγαντιαίου πλανήτη που περιστρέφεται γύρω από τον λευκό νάνο.

«Το ενδιαφέρον με τους πλανήτες που περιστρέφονται κοντά σε λευκούς νάνους είναι ότι, καθώς οι λευκοί νάνοι ψύχονται με την πάροδο του χρόνου, η ζώνη κατοίκισής τους παραμένει πολύ σταθερή. Ένας πλανήτης δεύτερης γενιάς θα μπορούσε να σχηματιστεί και στη συνέχεια να παραμείνει στη ζώνη κατοίκισης για δεκάδες δισεκατομμύρια χρόνια», είπε χαρακτηριστικά ο Γουίλιαμς.

Αυτό θα μπορούσε να προσφέρει πιο ιδανικές συνθήκες για τη ζωή, αλλά απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθεί αυτή η κοσμική ανακάλυψη.

Οι αστρονόμοι εξακολουθούν να μην γνωρίζουν όλες τις λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο σχηματισμού των πλανητών πρώτης γενιάς, πράγμα που σημαίνει ότι οι πιθανοί μηχανισμοί πίσω από αυτόν τον πλανήτη δεύτερης γενιάς, είναι ακόμη πιο αβέβαιοι. Η διαδικασία σχηματισμού του πλανήτη ενδέχεται να προήλθε από σύγκρουση μεταξύ του αστέρα που βρίσκεται στο τέλος της ζωής του και ενός δεύτερου ουράνιου σώματος, σύμφωνα με τον Γουίλιαμς. «Θα μπορούσε να υπήρχε ένα άλλο αντικείμενο κοντά στον πυρήνα του άστρου, ίσως ένα άστρο με μάζα περίπου 20% της μάζας του Ήλιου, ή ένας καφέ νάνος», είπε ο Γουίλιαμς, αναφερόμενος σε μια κατηγορία ψυχρών αντικειμένων που βρίσκονται σε ενδιάμεση θέση μεταξύ ενός άστρου και ενός πλανήτη.

Οι ερευνητές σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν το Hubble και το Παρατηρητήριο Ακτίνων Χ Chandra της NASA για να παρατηρήσουν ξανά το σύστημα κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους, αλλά ζήτησαν επίσης χρόνο παρατήρησης με το πιο ισχυρό Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb, το οποίο θα μπορούσε να προσφέρει περισσότερες ενδείξεις σχετικά με την ύπαρξη ή τα χαρακτηριστικά του πλανήτη.

Εάν επιβεβαιωθεί, αυτός ο μακρινός κόσμος θα ανήκει σε μια εντελώς νέα κατηγορία πλανητών και θα υποδηλώνει ότι ενδέχεται να υπάρχουν και άλλοι πλανήτες δεύτερης γενιάς γύρω από λευκούς νάνους.

Η ανακάλυψη θα είχε επίσης επιπτώσεις για τη δική μας κοσμική γειτονιά, καθώς ο Ήλιος θα καταλήξει να γίνει λευκός νάνος, οπότε σε μια τέτοια περίπτωση μπαίνει υπό εξέταση και το μέλλον του ηλιακού συστήματος.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Στήριξε την ανεξάρτητη ενημέρωση

Επίλεξε τη συνδρομή που προτιμάς. Η ασφαλής πληρωμή ολοκληρώνεται μέσω Stripe.