Περισσότερα παιδιά, περισσότεροι εργαζόμενοι και επέλαση της ΑΙ: Οι έξι μεγάλες αλλαγές που έφερε η τηλεργασία

Έξι χρόνια μετά την πανδημία, η τηλεργασία εξακολουθεί να διαμορφώνει την καθημερινότητά μας, επηρεάζοντας την οικονομία, την οικογενειακή ζωή, το περιβάλλον και το μέλλον της απασχόλησης.

Παρά τις πιέσεις των επιχειρήσεων για επιστροφή στα γραφεία, η τηλεργασία παραμένει μια σταθερή πραγματικότητα, με συνέπειες που δεν μπορούσαν να έχουν όλες  προβλεφθεί.

Η τηλεργασία έχει πεθάνει;

Αυτή είναι μια άποψη που πολλοί εργαζόμενοι έχουν ακούσει από τους προϊσταμένους τους τα τελευταία χρόνια.

Ωστόσο, σύμφωνα με το Business Insider, τα στοιχεία δείχνουν ότι η εργασία από το σπίτι δεν αποτελεί μια προσωρινή λύση της πανδημίας, αλλά μια αλλαγή που ήρθε για να μείνει.

Στις ΗΠΑ, το ποσοστό της τηλεργασίας έχει παραμείνει σχεδόν αμετάβλητο τα τελευταία δύο χρόνια, αντιστοιχώντας περίπου στο 26% των συνολικών εργάσιμων ημερών.

Το ποσοστό είναι σαφώς χαμηλότερο από το 62% που καταγράφηκε τους πρώτους μήνες της πανδημίας, αλλά σχεδόν τετραπλάσιο σε σχέση με το 2019, όταν βρισκόταν μόλις στο 7%.

Με άλλα λόγια, η πανδημία επιτάχυνε κατά δεκαετίες μια αλλαγή που, υπό διαφορετικές συνθήκες, θα μπορούσε να απαιτήσει περίπου 40 χρόνια για να φτάσει στα σημερινά επίπεδα.

Έτσι, διαμορφώθηκε μια νέα πραγματικότητα: οι πλήρως εξ αποστάσεως θέσεις εργασίας αποτελούν πλέον μια σημαντική μειοψηφία, ενώ για πολλούς εργαζομένους γραφείου η υβριδική εργασία, με μία ή δύο ημέρες την εβδομάδα στο σπίτι, έχει γίνει απολύτως φυσιολογική.

Ο οικονομολόγος του Πανεπιστημίου Στάνφορντ Nick Bloom, ένας από τους σημαντικότερους ερευνητές της εξ αποστάσεως εργασίας, έχει παρακολουθήσει στενά αυτή τη μετάβαση.

Οι εκτιμήσεις του αναδεικνύουν έξι σημαντικές επιπτώσεις που εξακολουθούν να επηρεάζουν την αμερικανική κοινωνία.

1. Περισσότερος ελεύθερος χρόνος για τους εργαζομένους

Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της τηλεργασίας είναι η εξοικονόμηση χρόνου. Στις ΗΠΑ, η μέση διαδρομή προς την εργασία διαρκεί περίπου 40 λεπτά ανά κατεύθυνση, χωρίς να υπολογίζεται ο χρόνος που απαιτείται για την προετοιμασία πριν από την αναχώρηση.

Αντίθετα, για κάποιον που εργάζεται από το σπίτι, η μετάβαση από το κρεβάτι στον υπολογιστή μπορεί να διαρκέσει ελάχιστα δευτερόλεπτα. Σύμφωνα με τον Bloom, ο μέσος Αμερικανός εργαζόμενος εξοικονομεί περίπου μιάμιση ώρα για κάθε ημέρα τηλεργασίας. Σε επαγγέλματα που προσφέρονται περισσότερο για εξ αποστάσεως απασχόληση, όπως η τεχνολογία και οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η εξοικονόμηση μπορεί να φτάσει περίπου τις τρεις ώρες την εβδομάδα.

Ο χρόνος αυτός αξιοποιείται με πολλούς τρόπους: περισσότερο ύπνο, άσκηση, μαγείρεμα και, κυρίως για τους γονείς, μεγαλύτερη συμμετοχή στη φροντίδα των παιδιών.

Έρευνα στην Ολλανδία διαπίστωσε, μάλιστα, ότι τα παιδιά γονέων που είχαν τη δυνατότητα να εργάζονται από το σπίτι σημείωσαν υψηλότερες επιδόσεις σε σημαντικό τυποποιημένο τεστ που επηρεάζει την εκπαιδευτική τους πορεία.

2. Περισσότεροι άνθρωποι στην αγορά εργασίας

Η τηλεργασία δεν άλλαξε μόνο τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται όσοι είχαν ήδη μια θέση απασχόλησης. Δημιούργησε, παράλληλα, νέες δυνατότητες για ανθρώπους που αντιμετώπιζαν σημαντικά εμπόδια στην πρόσβαση στην αγορά εργασίας.

Το 2020, το 77% των Αμερικανών χωρίς αναπηρία εργαζόταν, έναντι μόλις 32% των ατόμων με αναπηρία. Για πολλούς από τους τελευταίους, η καθημερινή μετάβαση σε έναν χώρο εργασίας αποτελούσε σοβαρή δυσκολία, είτε εξαιτίας κινητικών προβλημάτων είτε λόγω άλλων περιορισμών.

Η ανάπτυξη των εξ αποστάσεως και υβριδικών θέσεων εργασίας κατά την πανδημία συνέβαλε στην αύξηση των ατόμων με αναπηρία που απασχολούνται με πλήρη απασχόληση κατά περισσότερα από 250.000 άτομα.

Παράλληλα, η ευελιξία που προσφέρει η εργασία από το σπίτι βοήθησε πολλές γυναίκες να παραμείνουν στην αγορά εργασίας, συνδυάζοντας ευκολότερα τις επαγγελματικές υποχρεώσεις με τη φροντίδα των παιδιών.

Σύμφωνα με τον Bloom, η υβριδική εργασία θα μπορούσε να αυξήσει τη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό κατά μία έως δύο ποσοστιαίες μονάδες, ενισχύοντας το ΑΕΠ κατά περίπου 1% έως 2%. Η πρόσθετη οικονομική αξία θα μπορούσε να ανέλθει σε 300 έως 600 δισ. δολάρια.

3. Περισσότερες γεννήσεις χάρη στην ευελιξία

Μια λιγότερο αναμενόμενη επίπτωση της τηλεργασίας αφορά τη δημογραφία. Σύμφωνα με έρευνα του Bloom και των συνεργατών του, την περίοδο 2023-2025 οι άνθρωποι που εργάζονταν από το σπίτι τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα απέκτησαν περισσότερα παιδιά σε σύγκριση με όσους εργάζονταν καθημερινά στο γραφείο.

Παράλληλα, δήλωναν ότι σχεδίαζαν να αποκτήσουν περισσότερα παιδιά στο μέλλον.

Η εξήγηση φαίνεται να συνδέεται με την ευελιξία που προσφέρει η τηλεργασία, καθώς διευκολύνει την οργάνωση της οικογενειακής ζωής και περιορίζει τις πρακτικές δυσκολίες που συνοδεύουν την ανατροφή των παιδιών.

Ο Bloom εκτιμά ότι η εργασία από το σπίτι συνδέεται με αύξηση της γονιμότητας κατά περίπου 5% στις ΗΠΑ και τη Βόρεια Ευρώπη.

Αν και η μεταβολή δεν είναι εντυπωσιακή, αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές ανεπτυγμένες χώρες αντιμετωπίζουν χαμηλά ποσοστά γεννήσεων. Η συσχέτιση εμφανίζεται εντονότερη μεταξύ γυναικών άνω των 30 ετών, με πανεπιστημιακή εκπαίδευση και τουλάχιστον ένα παιδί.

4. Καλύτερη ποιότητα αέρα και λιγότεροι θάνατοι

Η μείωση των καθημερινών μετακινήσεων δεν επηρέασε μόνο την προσωπική ζωή των εργαζομένων, αλλά και το περιβάλλον.

Κατά τη διάρκεια των lockdown, πολλές πόλεις κατέγραψαν βελτίωση στην ποιότητα του αέρα. Σύμφωνα με την έρευνα του Bloom και των συνεργατών του, ένα μέρος αυτής της βελτίωσης διατηρήθηκε και μετά την επιστροφή σε πιο κανονικούς ρυθμούς ζωής.

Το 2025, τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα των ΗΠΑ εμφάνιζαν επίπεδα διοξειδίου του αζώτου περίπου 8% χαμηλότερα σε σύγκριση με το 2019. Ο συγκεκριμένος ρύπος συνδέεται με προβλήματα του αναπνευστικού και του καρδιαγγειακού συστήματος.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η μείωση αυτή αντιστοιχεί σε 1.500 έως 3.500 λιγότερους θανάτους ετησίως στις ΗΠΑ. Πρόκειται για μια σημαντική πιθανή επίδραση της τηλεργασίας, η οποία δείχνει ότι οι αλλαγές στις καθημερινές μετακινήσεις μπορούν να έχουν ευρύτερα οφέλη για τη δημόσια υγεία.

5. Τα κέντρα των πόλεων πληρώνουν το τίμημα

Δεν είναι, ωστόσο, όλες οι επιπτώσεις θετικές. Η μειωμένη φυσική παρουσία εργαζομένων στα γραφεία έχει πλήξει τα εμπορικά κέντρα μεγάλων αμερικανικών πόλεων, από το Σαν Φρανσίσκο έως την Ουάσιγκτον.

Η πτώση της ζήτησης για γραφειακούς χώρους επιβαρύνει την αγορά εμπορικών ακινήτων και δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στους δημοτικούς προϋπολογισμούς. Στο Σαν Φρανσίσκο, το 29% των γραφειακών χώρων παρέμενε κενό το δεύτερο τρίμηνο, ποσοστό οκταπλάσιο σε σχέση με το 2019.

Παράλληλα, σοβαρές δυσκολίες αντιμετωπίζουν τα συστήματα δημόσιων συγκοινωνιών, τα οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα εισιτήρια των καθημερινών μετακινούμενων. Το BART, το δίκτυο που εξυπηρετεί το Σαν Φρανσίσκο και τις γύρω περιοχές, κάλυπτε παλαιότερα περίπου το 70% των λειτουργικών του εξόδων από εισιτήρια και χώρους στάθμευσης. Το αντίστοιχο ποσοστό έχει υποχωρήσει στο 23%.

Η αλλαγή στον τρόπο εργασίας δημιουργεί, επομένως, μια δύσκολη εξίσωση για τις πόλεις: λιγότερες μετακινήσεις και μικρότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση, αλλά και μειωμένα έσοδα για υποδομές που εξακολουθούν να είναι απαραίτητες.

6. Η τηλεργασία άνοιξε τον δρόμο στην τεχνητή νοημοσύνη

Η έκτη και ίσως πιο απρόσμενη συνέπεια αφορά την τεχνητή νοημοσύνη. Σύμφωνα με τον Bloom, η εξάπλωση της τηλεργασίας και της υβριδικής απασχόλησης συνέβαλε στη δημιουργία των συνθηκών για την ταχύτερη ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις επιχειρήσεις.

Η μετάβαση σε ψηφιακά εργαλεία επικοινωνίας, όπως το Slack, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και το Zoom, αύξησε τον όγκο των ψηφιακών δεδομένων που παράγονται καθημερινά. Συζητήσεις, μηνύματα, συσκέψεις και έγγραφα καταγράφονται πλέον σε ψηφιακή μορφή, δημιουργώντας περισσότερο υλικό που μπορεί να αξιοποιηθεί από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.

Ταυτόχρονα, άλλαξαν και οι κοινωνικές αντιλήψεις γύρω από την καταγραφή και την αυτοματοποίηση. Η ηχογράφηση μιας σύσκεψης και η αυτόματη δημιουργία πρακτικών με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, που πριν από λίγα χρόνια θα μπορούσαν να προκαλέσουν αμηχανία, σήμερα θεωρούνται ολοένα και πιο συνηθισμένες πρακτικές.

Αυτή η εξέλιξη, όμως, έχει και μια σκοτεινή πλευρά. Οι θέσεις γραφείου που εκτελούνται εξ ολοκλήρου εξ αποστάσεως, ιδίως όσες περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες εργασίες στο παρασκήνιο της λειτουργίας μιας επιχείρησης, ενδέχεται να είναι ευκολότερο να αυτοματοποιηθούν.

Αντίθετα, οι δουλειές που απαιτούν φυσική παρουσία, ανθρώπινη επαφή, συνεργασία και οργάνωση εξακολουθούν να παρουσιάζουν μεγαλύτερες δυσκολίες για τις μηχανές.

Μια αλλαγή που συνεχίζει να διαμορφώνει το μέλλον

Έξι χρόνια μετά την πανδημία, η τηλεργασία έχει πάψει να αποτελεί έκτακτη λύση και έχει μετατραπεί σε σταθερό στοιχείο της σύγχρονης εργασιακής πραγματικότητας. Προσφέρει περισσότερο χρόνο, διευρύνει τις ευκαιρίες απασχόλησης, διευκολύνει την οικογενειακή ζωή και μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα.

Την ίδια στιγμή, αποδυναμώνει ορισμένα αστικά κέντρα και επιταχύνει την ψηφιοποίηση, η οποία ανοίγει τον δρόμο για την ευρύτερη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι αν η τηλεργασία θα επιστρέψει στην προ πανδημίας εποχή, αλλά πώς θα συνυπάρξει με τις νέες τεχνολογίες και τις ανάγκες της οικονομίας. Για τους εργαζομένους, η ευελιξία παραμένει πολύτιμη. Για τις επιχειρήσεις, όμως, η πρόκληση είναι διπλή: να αξιοποιήσουν τα οφέλη της νέας εργασιακής πραγματικότητας, χωρίς να αγνοήσουν τις κοινωνικές και επαγγελματικές ανατροπές που τη συνοδεύουν.

Πηγή – in.gr

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy