Παρουσιάστηκαν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού τα 53 κειμήλια που επέστρεψαν στην Ελλάδα από τη Βουλγαρία, βίντεο και φωτογραφίες

Μια εντυπωσιακή ξύλινη θύρα με ένθετο φίλντισι και οστό, ένα αργυρό κάλυμμα της εικόνας του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, δύο περίτεχνοι σταυροί λιτανείας και λειψανοθήκες, μία από τις οποίες φέρει την ημερομηνία 25 Μαρτίου 1821, συγκαταλέγονται στα πολύτιμα εκκλησιαστικάκειμήλιαπου επέστρεψαν στη Μακεδονία ύστερα από 109 χρόνια στη Βουλγαρία. Πρόκειται για 53 αντικείμενα, που καταγράφονται σε 48 αριθμητικές εγγραφές, χρονολογούνται από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, εικόνες, εκκλησιαστικά σκεύη, άμφια, έναν επισκοπικό θρόνο, μία πύλη και ένα αναλόγιο.

Τα κειμήλια παρουσιάστηκαν σήμερα από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, όπου εκτίθενται προσωρινά, προτού επιστρέψουν στις μονές και τις εκκλησιαστικές αρχές από τις οποίες προέρχονται. Η επιστροφή τους αποτελεί το πρώτο αποτέλεσμα της συμφωνίας που υπέγραψε η Ελλάδα με τη Βουλγαρία για την αμοιβαία «κατάθεση» κειμηλίων ιστορικής αξίας για τις δύο χώρες στις 29 Σεπτεμβρίου, ενώ η επόμενη φάση προβλέπει τη διερεύνηση της προέλευσης και τη διεκδίκηση και άλλων πολιτιστικών αγαθών που απομακρύνθηκαν από ελληνικές μονές.

«Η επιστροφή αυτών των συγκεκριμένων αναγνωρίζει την άμεση και νόμιμη ιδιοκτησία τους στην Ελλάδα. Αυτό είναι ένα από τα πολλά σημαντικά, τα οποία εξασφαλίζει η συγκεκριμένη συμφωνία», υπογράμμισε η υπουργός Πολιτισμού, επισημαίνοντας ότιη συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για την τεκμηρίωση και τη διεκδίκηση και άλλων κειμηλίων, χειρογράφων και αντικειμένων που βρίσκονται στη Βουλγαρία.

Κειμήλια με ιδιαίτερη ιστορική και καλλιτεχνική αξία

Ανάμεσα στα αντικείμενα που ξεχωρίζουν είναι τα δύο ζεύγη ριπιδίων, έργα εκκλησιαστικής αργυροχοΐας με επιχρυσωμένο ασήμι και διακόσμηση από σμάλτο. Γύρω από τον κεντρικό δίσκο, τον οποίο κρατούν εναλλάξ άγγελοι σε μετάλλια και εξαπτέρυγα, αναπτύσσεται η επιγραφή των Επινίκιων Ύμνων: «Άδοντα, βοώντα, κεκραγότα, και λέγοντα Άγιος, Άγιος, Άγιος Κύριος Σαβαώθ».

Τα ριπίδια χρονολογούνται στον 16ο αιώνα και αποτελούν αφιερώματα με ιδιαίτερη εκκλησιαστική, ιστορική και αρχαιολογική σημασία. Όπως ανέφερε η κ. Μενδώνη, το ένα ζεύγος ανήκει στη Μονή Τιμίου Προδρόμου και το άλλο στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, καθώς εκτιμάται ότι προέρχεται από τους Αγίους Θεοδώρους. «Πρόκειται πραγματικά για μοναδικά έργα τέχνης. Είναι 16ο αιώνας, επίχρυσο ασήμι και σμάλτο και είναι αφιέρωμα του Μητροπολίτης Σερρών Γενναδίου. Είναι από αυτά τα αντικείμενα τα οποία ξεχωρίζουν όχι μόνο για την εκκλησιαστική και θρησκευτική τους σημασία, αλλά και για την ιστορική και αρχαιολογική τους αξία», είπε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι και το αργυρό κάλυμμα της εικόνας του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, με παραστάσεις από τον βίο του. Τα τμήματα που επαναπατρίζονται συμπληρώνουν τη λατρευτική εικόνα που βρίσκεται στο τέμπλο της Μονής Τιμίου Προδρόμου, αποκαθιστώντας την ακεραιότητά της. Η υπουργός αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην περίπτωση αυτή, εξηγώντας γιατί η επιστροφή των αντικειμένων δεν αφορά μόνο την επανάκτηση μεμονωμένων έργων τέχνης, αλλά και την αποκατάσταση της ιστορικής και λειτουργικής ενότητας των μνημείων.

Εξαιρετικής τέχνης είναι επίσης δύο μεγάλοι σταυροί λιτανείας. Ο παλαιότερος, πατριαρχικού τύπου, φέρει παραστάσεις και στις δύο όψεις, ενώ η αρχική του διακόσμηση περιλάμβανε πολύτιμους λίθους και περίτεχνη συρματερή τεχνική, γνωστή ως φιλιγκράν. Ξεχωρίζει, ακόμη, το στέμμα στο άνω τμήμα του, το οποίο ανακρατούν άγγελοι.

Στη συλλογή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, λειψανοθήκες που αποτελούν σημαντικά δείγματα μικροτεχνίας, αρκετές από τις οποίες φιλοτεχνήθηκαν από σπουδαίους αργυροχρυσοχόους. Η επιγραφή με την ημερομηνία 25 Μαρτίου 1821 σε μία από αυτές, προσδίδει στο αντικείμενο ιδιαίτερο συμβολισμό.

Τα κειμήλια προέρχονται κυρίως από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, τη Μονή της Εικοσιφοίνισσας και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, ενώ ένα αντικείμενο προέρχεται από τη Νάουσα. Στόχος του υπουργείου είναι να επιστρέψουν στους φυσικούς τους χώρους, εφόσον -όπως είπε χαρακτηριστικά- το επιθυμούν οι μονές και οι εκκλησιαστικές αρχές.

«Πρόκειται για αντικείμενα ανεκτίμητης ιστορικής, πολιτιστικής και συναισθηματικής αξίας. Και λέω συναισθηματικής, διότι συνοδεύονται από επιγραφές, οι οποίες αναφέρουν ονόματα ιεραρχών, μοναχών, ηγουμένων, ακόμα και απλών τεχνητών. Επομένως, το καθένα από αυτά με τον τρόπο του συνεισφέρει στη σύνθεση της τοπικής ιστορίας», ανέφερε η κ. Μενδώνη.

Πηγή – Πρώτο Θέμα

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy