Παρελάσεις, μιλιταρισμός και η πολυτέλεια να αισθάνεσαι ασφαλής

Μαθητές που βαδίζουν με την ελληνική σημαία στους δρόμους της Λευκωσίας, στρατιωτικά τμήματα και οπλικά συστήματα που παρελαύνουν στη Θεσσαλονίκη, προκαλούν την ενόχληση ορισμένων που αυτοπροσδιορίζονται ως «προοδευτικοί» (τρομάρα τους).

Βλέπουν στις εκδηλώσεις αυτές μιλιταρισμό, εθνικισμό, αναχρονισμό και απομεινάρια μιας άλλης εποχής, αλλά εκστασιάζονται μπροστά στις παλαιστινιακές σημαίες, αποφεύγοντας όπως ο διάολος το λιβάνι τις ελληνικές. Κάποιοι εισηγούνται την κατάργησή των παρελάσεων, προτείνοντας διαφορετικούς τρόπους εορτασμού των εθνικών επετείων.

Πρόκειται για μια συζήτηση που γίνεται για χρόνια. Το πρόβλημα προκύπτει όμως, όταν η απέχθεια για καθετί που παραπέμπει σε στρατό και εθνικά σύμβολα οδηγεί στην παραγνώριση της ιστορίας και των συνθηκών μέσα στις οποίες εξακολουθούμε να ζούμε.

Οι παρελάσεις της 28ης Οκτωβρίου τιμούν εκείνους που το 1940 εγκατέλειψαν τα σπίτια τους και βρέθηκαν στα βουνά της Ηπείρου και της Αλβανίας, αντιμέτωποι με έναν ισχυρότερο στρατιωτικά εισβολέα. Ανθρώπους που δεν είχαν καμία ιδιαίτερη διάθεση να πολεμήσουν, αλλά αναγκάστηκαν να το κάνουν επειδή κάποιος άλλος αποφάσισε να επιβάλει τη θέλησή του με τα όπλα.

Αυτή είναι μια λεπτομέρεια που συχνά διαφεύγει από τους επικριτές των παρελάσεων. Οι άνθρωποι που τιμούμε δεν πολέμησαν επειδή αγαπούσαν τον πόλεμο. Πολέμησαν επειδή αγαπούσαν την ελευθερία.

Αν η συμμετοχή των μαθητών σε μια παρέλαση θεωρείται μιλιταριστική διαπαιδαγώγηση, τότε θα πρέπει να εξηγήσουμε πώς ακριβώς η απόδοση τιμής σε όσους αντιστάθηκαν στον φασισμό μετατρέπεται σε προπαγάνδα υπέρ του πολέμου. Η ιστορική μνήμη προφανώς δεν εξαντλείται σε ένα εμβατήριο και σε μια παράταξη μαθητών. Χρειάζεται γνώση, κριτική σκέψη και ουσιαστική διδασκαλία, αλλά γιατί όλα αυτά πρέπει να αποκλείουν τη δημόσια έκφραση ευγνωμοσύνης;

Υπάρχει βεβαίως και η στρατιωτική παρέλαση. Στη Θεσσαλονίκη φέτος παρουσιάστηκαν, μεταξύ άλλων, σύγχρονα συστήματα αεράμυνας, αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών και άλλα τεχνολογικά μέσα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Για ορισμένους, τέτοιες εικόνες αποτελούν επίδειξη πολεμικής ισχύος που δεν συνάδει με μια φιλειρηνική κοινωνία.

Μόνο που η ειρήνη δεν εξασφαλίζεται με την απουσία στρατιωτικής ισχύος. Ούτε η φιλειρηνική πρόθεση μιας χώρας αποτελεί εγγύηση ότι οι γείτονές της, οι Τούρκοι στην περίπτωση μας, συμμερίζονται την ίδια αντίληψη.
Η Κύπρος διαθέτει επαρκή ιστορική πείρα για να το γνωρίζει. Το 1974 η Τουρκία εισέβαλε και περισσότερο από μισό αιώνα εξακολουθεί να κατέχει το 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας. Συνεπώς, η συζήτηση για την αξία της στρατιωτικής αποτροπής δεν διεξάγεται σε κάποιο ακαδημαϊκό συμπόσιο, αλλά σε μια χώρα που εξακολουθεί να βιώνει τις συνέπειες της εισβολής.

Είναι επίσης ενδιαφέρον ότι στην επιχειρηματολογία ορισμένων επικριτών της στρατιωτικής ισχύος επανέρχεται η αντίληψη πως τα χρήματα για εξοπλισμούς θα ήταν προτιμότερο να διατίθενται στην Παιδεία, στην Υγεία και στην κοινωνική πρόνοια.

Ακούγεται ελκυστικό. Ποιος θα διαφωνούσε με καλύτερα σχολεία, νοσοκομεία και κοινωνικές υπηρεσίες; Πρόκειται όμως για ένα παραπλανητικό δίλημμα, όταν παρουσιάζεται ως επιλογή ανάμεσα στην άμυνα και στην κοινωνική ευημερία.

Για να λειτουργούν τα σχολεία και τα νοσοκομεία χρειάζεται ένα κράτος που να μπορεί να προστατεύει την επικράτειά του, τους θεσμούς του και τους πολίτες του. Η άμυνα αποτελεί μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την άσκηση όλων των άλλων κρατικών λειτουργιών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εξοπλιστική δαπάνη είναι δικαιολογημένη. Ούτε ότι οι στρατιωτικοί προϋπολογισμοί πρέπει να εξαιρούνται από τον έλεγχο, τη διαφάνεια και την αξιολόγηση. Η σπατάλη παραμένει σπατάλη, είτε αφορά την αγορά ενός οπλικού συστήματος είτε την κατασκευή ενός δημόσιου έργου.

Είναι όμως διαφορετικό να απαιτείς ορθολογική αξιοποίηση των δημόσιων πόρων και διαφορετικό να αντιμετωπίζεις την άμυνα ως περιττή πολυτέλεια.

Ούτε οι παρελάσεις κερδίζουν πολέμους ούτε τα χειροκροτήματα εξασφαλίζουν την εθνική ανεξαρτησία. Μπορούν όμως να υπηρετούν δύο σημαντικούς σκοπούς. Να διατηρούν ζωντανή τη μνήμη όσων θυσιάστηκαν και να υπενθυμίζουν ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι έτοιμοι να αναλάβουν το βάρος της υπεράσπισης της χώρας τους.
Και ας μην ξεχνάμε κάτι. Η δημοκρατία επιτρέπει σε οποιονδήποτε να διαφωνεί με τις παρελάσεις, να επικρίνει τις αμυντικές δαπάνες, ακόμη και να αρνείται να συμμετάσχει σε εθνικούς εορτασμούς. Πρόκειται για δικαιώματα που αξίζουν σεβασμό. Ωστόσο, η ιστορία μας έχει διδάξει ότι οι ελευθερίες αυτές μπορούν να χαθούν αν μια χώρα δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της.

Οι μαθητές που παρέλασαν χθες στη Λευκωσία και οι στρατιώτες που παρέλασαν στη Θεσσαλονίκη δεν απείλησαν την ειρήνη κανενός.
Τίμησαν εκείνους που κάποτε χρειάστηκε να πολεμήσουν για να μπορούμε εμείς σήμερα να διαφωνούμε ελεύθερα.

Και αυτό είναι κάτι που αξίζει να θυμόμαστε, ιδίως όταν απολαμβάνουμε την ασφάλεια που άλλοι έχουν αναλάβει να εξασφαλίσουν.

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy