Πέθανε σε ηλικία 100 ετών η σπουδαία ζωγράφος Μαρία Ρουσέα

H Μαρία Ρουσέα γεννήθηκε στην Ζάκυνθο στις 19 Μαΐου 1927 από τον ζωγράφο Χρήστο Ρουσέα και την Μαρίνα Γιαννιτσάνου. Τέσσερα χρόνια μετά γεννήθηκε η αδελφή της Ιωάννα [η γνωστή πρωταγωνίστρια του θεάτρου Τζένη Ρουσσέα] Αφού τελείωσε τις γυμνασιακές της σπουδές στην Ζάκυνθο, φοίτησε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας με καθηγητές τους: Γιάννη Μόραλη, Ανδρέα Γεωργιάδη του Κρητός, Γιάννη  Κεφαλληνό, Γιάννη Παππά, Μιχάλη Τόμπρο, Γιώργο Αποστολάκη, Παύλο Μυλωνά, Παντελή Πρεβελάκη κα. Αποφοίτησε το 1955  παίρνοντας το δίπλωμα καθηγήτριας τεχνικών μαθημάτων.

. Η Μαρία Ρουσέα στο αφιέρωμα του περιοδικού «Περίπλους» το 1994.

Από το 1961 έως το 1965, ως υπότροφος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών συνέχισε τις σπουδές της στο εξωτερικό για συντήρηση και αποκατάσταση έργων τέχνης στο Istituto Centrale Des Restauro της Ρώμης [3ετείς σπουδές – δίπλωμα], Scuola San Giacomo της Ρώμης, [τοιχογραφία- fresco], Istituto Della Patologia Del Libro της Ρώμης, Dorner Instituto του Μονάχου 1963 [συντήρηση πινάκων σε μουσαμά.] Στη διάρκεια των σπουδών της στη Ρώμη συμμετέχει σε πολλές ομαδικές εκθέσεις ξένων καλλιτεχνών.
Επιστρέφοντας το 1965 στην Ελλάδα εργάζεται στο Υπουργείο Πολιτισμού στο Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας και στην Διεύθυνση Συντήρησης στην Ακρόπολη. Από το 1970 και για έξι χρόνια δίδαξε στις σχολές «Δοξιάδη», επικεφαλής του εργαστηρίου συντήρησης έργων τέχνης. Δίδαξε ζωγραφική στη Νομαρχιακή Επιτροπή Λαϊκής Επιμόρφωσης Ζακύνθου με την ιδιότητα της ζωγράφου της εξειδικευμένης στην τοιχογραφία σε νωπό ασβεστοκονίαμα καθώς και την συντήρηση έργων τέχνης. Για πολλά χρόνια εργάστηκε ως συντηρήτρια αγιογραφιών στο Μεταβυζαντινό Μουσείο Ζακύνθου.

Η Μαρία με την αδελφή της Τζένη Ρουσσέα στα εγκαίνια της έκθεσης του Κώστα Μπάρμπα το 1993 στο Μεταβυζαντινό Μουσείο Ζακύνθου. 

Ήταν μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος, μέλος του Συνδέσμου διπλωματούχων Α.Σ.Κ.Τ., μέλος του Καλλιτεχνικού Σωματείου Ελληνίδων και μέλος της Διεθνούς Μορφωτικής Ομοσπονδίας Γυναικών Ελλάδος. Στην Ζάκυνθο μαζί με άλλους συμμετείχε σε πολλούς πολιτιστικούς συλλόγους: Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Ζακυνθινών Σπουδών [1987], της Ζακυνθινής Πολιτιστικής Κίνησης, του Συλλόγου «Οι φίλοι του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων» [1987], της Κινηματογραφικής Λέσχης Ζακύνθου [1980], της Εταιρείας Προστασίας Περιβάλλοντος Ζακύνθου, του Μουσικού Ασκηταριού της Ζάκυνθος [1983], του Θεάτρου τση Ζάκυνθος [1982], της Πανελλήνιας Ενωσης Συντηρητών Αρχαιοτήτων. Μέλος της Επιτροπής κρίσης Εικαστικών Έργων, μέλος της Νομαρχιακής Επιτροπής Πολιτισμού, μέλος της Επιτροπής Εικαστικού και Αρχιτεκτονικού Ελέγχου του Δήμου Ζακυνθίων.

Η Μαρία Ρουσέα από τα πρώτα καλλιτεχνικά βήματα της έλαβε μέρος σε δεκάδες ομαδικές εκθέσεις στην Αθήνα, την Ζάκυνθο και αλλού, όπως: Σε όλες τις Πανελλήνιες εκθέσεις στο «Ζάππειον» από το 1955-1967 και το 1975 και 1976. «Ζυγός». Νέων Καλλιτεχνών 1958 και 1959. Δήμου Θεσσαλονίκης 1958. Υπερωκεάνιο «Ολυμπία» Νέα Υόρκη 1959. «Ζάππειον». Επτανησίων Καλλιτεχνών 1964. Γκαλερί «Κόσμος» 1966. Γκαλερί «Σάρλα» 1967 Ζάκυνθος. Εκθέσεις «Καλλιτεχνικού Σωματείου Ελληνίδων» σε Αθήνα και Επαρχία από το 1968. Δεύτερη Επτανησιακή έκθεση Εικαστικών Τεχνών, Πάτρα 1987. Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων- Ζακυνθινοί Ζωγράφοι 1987. Β Πανιόνια έκθεση Εικαστικών Τεχνών, Κέρκυρα 1988. Επτανησιακή έκθεση εικαστικών τεχνών, Αργοστόλι 1991. Διεθνές Κέντρο Εικαστικών Τεχνών «Αέναον», Επτανησίων Καλλιτεχνών 1993. Πνευματικό Κέντρο «Πλατύφορος». Ζάκυνθος 2004

«Η Ξύλινη γοργόρα» από έκθεση της το 1993.

Παράλληλα έκανε πολλές ατομικές εκθέσεις με πρώτη το 1958 στην Αθήνα, στην γκαλερί «Κούρος» όπου παρουσίασε πίνακες με λάδι σε μουσαμά.  Ακολούθησαν: Πνευματικό Κέντρο Ζακύνθου 1962 & 1968. [Πίνακες με λάδι σε μουσαμά και ακρυλικό.] «Νέα Γκαλερί», Αθήνα 1970. [Λάδι και ακρυλικό.] Γκαλερί «Θόλος», Αθήνα 1978. [Ακρυλικό, νωπογραφίες, σινική.] Πνευματικό Κέντρο Ζακύνθου 1981. [Ακρυλικό, νωπογραφίες, σινική.] Γκαλερί «Ζυγός». Αθήνα 1983 [Νωπογραφίες, ακρυλικό.] Πνευματικό Κέντρο Ζακύνθου 1983. [Νωπογραφίες, ακρυλικό.] Αίθουσα εκθέσεων θεάτρου «Πύλη», Αθήνα 1986. [Αναδρομική] Κατάστημα «Νότα», Αθήνα 1987. [Αφιέρωμα στη γυναίκα.] Ξενοδοχείο «Strada Marina», Ζάκυνθος 1989. Πνευματικό Κέντρο Ζακύνθου 1992. [Πίνακες εμπνευσμένοι με την ποίηση του Ανδρέα Κάλβου – έτος Κάλβου]. Γκαλερί «24», Αθήνα 1994. [ 2 θεματικές ενότητες που καλύπτουν την χρονική περίοδο 1983-1993: «Πάροδος χρόνου» και «Η ξύλινη γοργόνα». [Ακρυλικά σε μουσαμά, χρωματιστά μελάνια σε χαρτί, σχέδια με μολύβι και σινική μελάνι.] Αίθουσα Τέχνης Ζακύνθου 1994. [Εμπνεύσεις από την ποίηση της Μάχης Μουζάκη.] Γκαλερί «Μετόπη», Αθήνα 1998, « Τόποι και Πνεύματα» [Ακρυλικό, φρέσκο] Μεταβυζαντινό Μουσείο Ζακύνθου 26 Ιανουαρίου 2000, «Εκατό χρόνια Ζωγραφική, από τον Χρήστο Ρουσέα στη Μαρία.» [Παρουσιάστηκαν 42 πίνακες του Χρ.Ρουσέα και 47 της Μαρίας Ρουσέα.] Πολιτιστικό Κέντρο «Κρύπτη», Μαχαιράδο, Ζάκυνθος 2003. [Αφιέρωμα στους σεισμούς [1953-2003]. Γκαλερί «Μετόπη», Αθήνα 2004 «50 χρόνια σε μαύρο-άσπρο» [Σινική μελάνη, κάρβουνο και μολύβι.] Πολιτιστικό Κέντρο «Κρύπτη» Μαχαιράδο, Ζάκυνθος 2005. «50 χρόνια σε μαύρο-άσπρο». «Αποχαιρετισμός» ήταν ο τίτλος της τελευταίας έκθεσης της που οργανώθηκε τον Αύγουστο του 2014 στο Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων με 17 έργα από διαφορετικές εικαστικές περιόδους. Στις 18 Σεπτεμβρίου 1993 η Μαρία Ρουσέα οργάνωσε στο Μεταβυζαντινό Μουσείο Ζακύνθου έκθεση-αφιέρωμα στον επί 33 χρόνια σύντροφο της, ζωγράφο-αγιογράφο Κώστα Μπάρμπα που είχε «φύγει» το 1983.

Τιμητική εκδήλωση για την Μαρία [αλλά και την Τζένη Ρουσσέα] οργάνωσε η Ένωση Ζακυνθίων Αθήνας στην αίθουσα της παλιάς Βουλής τον Φεβρουάριο του 2014, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2018 την Μαρία Ρουσέα τίμησε η Δημόσια Ιστορική βιβλιοθήκη Ζακύνθου.

«Οι φτερωτοί καβαλλάρηδες» από έκθεση της το 1973.

Είχε εικονογραφήσει πολλά βιβλία Ζακυνθίων ποιητών, λογοτεχνών όπως: Μάχης Μουζάκη (Επί γης 1967, Στη γαστέρα του χάους 1970, Σε όσες μανάδες δεν θα ξανακούσουνε τ΄ αηδόνι 1973-1974, Η γυναίκα και τα οξύμωρα 1991, Σε άσμα γαρούφαλου 1993, Τα βρέφη της Ευτέρπης 1996).  Διονύση Ρώμα (Περίπλους – Αντάτζιο και Φούγκα 1981). Διονύση Σέρρα  (Αφιέρωμα στη Ζάκυνθο 1979, Ντίνος Κονόμος, η μορφή και το έργο του 1986, Ζάκυνθος και Πολυτεχνείο 1993,  Σταγόνες σε μαύρο λευκό 1994, Περιοδικό Επτανησιακά Φύλλα 1998 (Πέντε σχέδια για τον Σολωμό). Ανδρέα Κάλβου-Ιωαννίδη (Η Ιωνιάς 1992). Διονύσιου Μελίτα (Ζακυνθινή κοινωνία 1976.] Γιάννη Δεμέτη (Σύντομος οδηγός Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, 1978), π. Παναγιώτη Καποδίστρια (Όταν ο σπηλαιοκτήτης έρθει 1995, Ενύπνιο μετά τρούλλου 1999).

Έργα της Μαρίας Ρουσέα υπάρχουν: Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας, Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Σούτσου, Δημαρχείο Ζακύνθου, Νομαρχία και Δημόσια βιβλιοθήκη Ζακύνθου, Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, καθώς και σε ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα, την Νέα Υόρκη, Ρώμη, Παρίσι.

Έχουν γράψει για το έργο της οι: Ελένη Βακαλό, Μανώλης Χατζηδάκις, Τώνης Σπητέρης, Μίλτος Γαρίδης, Δημήτρης Ευαγγελίδης, Στέλιος Λιδάκης Φ.Φρατζισκάκης, Γ.Σαββίδης κα. Το λογοτεχνικό περιοδικό «Περίπλους» του Διονύση Βίτσου φιλοξένησε 36σέλιδο αφιέρωμα για το έργο της. [τεύχος 37 / 1994]

Το 2011 η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ζακύνθου, η Δημόσια Ιστορική βιβλιοθήκη Ζακύνθου και τα Γενικά Αρχεία Κράτους – Νομού Ζακύνθου, προχώρησαν στην έκδοση του λευκώματος «Η ζωγράφος Μαρία Ρουσέα» [160 σελίδες] που επιμελήθηκε η Δώρα Μαρκάτου, επίκουρη Καθηγήτρια ιστορίας της τέχνης στο τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Η Μαρία Ρουσέα από τον γάμο της με τον Κώστα Μπάρμπα απέκτησε μια κόρη την Σίσυ Μπάρμπα-Ραζή – που παρά τα προβλήματα της – στάθηκε στο πλευρό της μέχρι το τέλος, ενώ τα τελευταία καλοκαίρια ζούσαν μαζί στο σπίτι της αδελφής της Τζένης Ρουσσέα στο Κρυονέρι της Ζακύνθου.

Ευχαριστούμε τον Δημήτρη Κραουνάκη παλιότερο συνεργάτη της Μαρίας και της Τζένης Ρουσέα για τις πληροφορίες και τη διάθεση των φωτογραφιών από το προσωπικό αρχείο της Μαρίας Ρουσέα.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy