Ο φαύλος κύκλος της βίας: Γυναικοκτονίες και άγριοι ξυλοδαρμοί ανηλίκων – Τα “πώς” και τα “γιατί” πίσω από την έξαρση

      Γυναικοκτονίες, ενδοοικογενειακή βία, ξυλοδαρµοί µεταξύανηλίκων που καταλήγουν σε σοβαρούς τραυµατισµούς, µαχαίρια και όπλα στα χέρια παιδιών. ∆ιαφορετικές εκφάνσειςβίας, µε διαφορετικές αφετηρίες και χαρακτηριστικά, συνθέτουν ένα σκηνικό που επαναφέρει µε ένταση το ερώτηµα για το τι συµβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες των σπιτιών, στις παρέες των εφήβων και, τελικά, µέσα στην ίδια την κοινωνία.
Διαβάστε: Λαύριο: Αυτή είναι η 32χρονη που μαχαίρωσε ο πρώην σύντροφός της – Οι πέντε καταγγελίες και οι συλλήψεις που είχαν προηγηθεί

Η πρόσφατη γυναικοκτονία της 25χρονης Πηνελόπης στην Ηγουµενίτσα, οι διαδοχικές υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας, αλλά και περιστατικά όπως αυτό στα Βριλήσσια, όπου ένας καυγάς µεταξύ 14χρονων είχε ως αποτέλεσµα τον σοβαρό τραυµατισµό ενός παιδιού, επαναφέρουν στο προσκήνιο διαφορετικές πτυχές ενός πολύπλοκου κοινωνικού προβλήµατος.

Μιχάλης Χρυσοχοΐδης στα “ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ”: “Βαθύ κοινωνικό πρόβληµα, που µας αφορά όλους”

Σε δήλωσή του στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ», ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη,Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, στέκεται τόσο στην ενδοοικογενειακή βία όσο και στη βία µεταξύ ανηλίκων, επισηµαίνοντας ότι η αστυνοµική παρέµβαση αποτελεί µόνο µία πλευρά της αντιµετώπισης. «Η έξαρση της βίας αποτελεί ένα βαθύ κοινωνικό πρόβληµα, που µας αφορά όλους. Η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι νέο φαινόµενο, όµως σήµερα περισσότερα θύµατα βρίσκουν τη δύναµη να µιλήσουν και να ζητήσουν προστασία. Η Ελληνική Αστυνοµία ανταποκρίνεται καθηµερινά σε δεκάδες καταγγελίες, πραγµατοποιεί συλλήψεις και, µέσα από τις εξειδικευµένες υπηρεσίες της σε όλη τη χώρα, στέκεται δίπλα σε κάθε γυναίκα, παιδί και συµπολίτη µας που κινδυνεύει.

Την ίδια ώρα, η βία µεταξύ ανηλίκων εµφανίζεται µε µεγαλύτερη αγριότητα, µε µαχαίρια, όπλα, ακόµα και σιδηρογροθιές. Η Αστυνοµία παρεµβαίνει για να προστατεύσει τη ζωή των παιδιών, αλλά δεν µπορεί και δεν πρέπει να υποκαταστήσει την οικογένεια, το σχολείο και την κοινωνία. Χρειαζόµαστε πρόληψη, έγκαιρη παρέµβαση και ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Απέναντι στη βία δεν υπάρχει χώρος για αδιαφορία ή σιωπή. Η προστασία των θυµάτων και των παιδιών µας είναι κοινή, καθηµερινή µας υποχρέωση και απαιτεί σταθερή συνεργασία όλων των θεσµών της Πολιτείας».

Η ποιοτική μεταβολή στα περιστατικά βίας

Μια βαθύτερη εγκληµατολογική ανάγνωση επιχειρεί, µιλώντας στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ», ο οµότιµος καθηγητής Εγκληµατολογίας του ΕΚΠΑ και πρώην υπουργόςΓιάννης Πανούσης, ο οποίος διακρίνει µια ποιοτική µεταβολή σε µέρος της παραβατικότητας των ανηλίκων. Η ποι«Σήµερα διαπιστώνουµε µια µετάβαση από την κλασική παραβατικότητα των ανηλίκων -µικροδιάβολοι, ταραξίες, τσαµπουκάδες- σε πρώιµη εγκληµατικότητα ενηλίκων: συµµορίες, βία, όπλα», σηµειώνει.

Κατά τον ίδιο, το παλιό «παιχνίδι» και η «πρόκληση» έχουν σε ορισµένες περιπτώσεις αντικατασταθεί από «µια γενικευµένη αντίδραση έναντι όλων» και µια «χαοτική προσέγγιση της ζωής». Κάνει λόγο για «σπασµένες σχέσεις», που συναντούν τα «σπασµένα παράθυρα» στον δρόµο, και για οµάδες νέων που λειτουργούν µε τον δικό τους κώδικα. Ως πιθανό κοινό παρονοµαστή ορισµένων ακραίων εκφράσεων εντοπίζει «την κουλτούρα της περιπέτειας, του χρήµατος και της επιβολής, ακόµα και σεξουαλικής». Τονίζει, ωστόσο, ότι «κάθε βίαιη και εγκληµατική ενέργεια έχει τον δικό της κωδικό ερµηνείας και κατανόησης».

Για τον κ. Πανούση, ακόµα και ένα αρνητικό οικογενειακό περιβάλλον δεν αρκεί για να ερµηνεύσει αυτό που περιγράφει ως αυξανόµενη, «ποσοτικά και κυρίως ποιοτικά», συµµετοχή των ανηλίκων στην εγκληµατικότητα.

Το φάσµα εκτείνεται, όπως εξηγεί, από παραβάσεις του ΚΟΚ, µικροκλοπές και σωµατικές βλάβες «λόγω εφηβικής µαγκιάς» µέχρι τη συγκρότηση συµµοριών για σοβαρά εγκλήµατα.

Ανάµεσα στην εφήµερη παράβαση και στη σταθερότερη εµπλοκή ενός νέου στην εγκληµατικότητα εντοπίζει ένα κρίσιµο «κενό κατανόησης του φαινοµένου από την κοινωνία και αµηχανία από τους ειδικούς». «Το πέρασµα από το γενικό ανοµικό κλίµα στην ειδική κρίσιµη κατάσταση και στην ατοµική επιλογή της βίας και του εγκλήµατος παραµένει ένα άλυτο “µυστήριο”», σηµειώνει.

“∆εν νοείται κανένας συµψηφισµός ευθυνών ανάµεσα στον θύτη και το θύµα”

Για τις δολοφονίες γυναικών, ο κ. Πανούσης υπογραµµίζει ότι κάθε υπόθεση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά, καθώς οι δράστες διαφέρουν ως προς τα χαρακτηριστικά τους και πίσω από το ίδιο τραγικό αποτέλεσµα µπορεί να βρίσκονται διαφορετικά κίνητρα, σχέσεις και συνθήκες.

Ως προς τον όρο «γυναικοκτονία», αναγνωρίζει την ιδιαίτερη συµβολική και εγκληµατολογική βαρύτητά του, εκφράζει όµως επιφυλάξεις για την καθιέρωσή του ως αυτοτελούς ποινικού αδικήµατος, προκρίνοντας ως καλύτερη λύση την επιβαρυντική περίσταση στη δικαστική επιµέτρηση της ποινής. Παράλληλα, στρέφει το βλέµµα στην αδιαφορία του περιβάλλοντος που γνωρίζει και δεν µιλά, στη γραφειοκρατία που µπορεί να συναντήσουν τα θύµατα όταν ζητούν βοήθεια και στο victim blaming. «∆εν νοείται κανένας συµψηφισµός ευθυνών ανάµεσα στον θύτη και το θύµα. Ο ένας είναι δολοφόνος και η άλλη νεκρή», τονίζει.

“Ο φαύλος κύκλος της βίας δεν αρχίζει τη στιγµή της επίθεσης”

Τέλος, ο κ. Πανούσης υπογραµµίζει, τέλος, την ευθύνη των ΜΜΕ, σηµειώνοντας ότι η δραµατοποίηση και η γενίκευση µεµονωµένων εγκληµάτων µπορούν να ενισχύσουν τον φόβο, την ανασφάλεια και τους «ηθικούς πανικούς». Η εγκληµατική είδηση, όπως διευκρινίζει, αφορά τους πάντες και γι’ αυτό η ενηµέρωση οφείλει να αποφεύγει την απλοποίηση διαφορετικών φαινοµένων µέσα από µια ενιαία ερµηνεία. Η πρόληψη, άλλωστε, κατά τον ίδιο, προϋποθέτει «πολιτική συµφωνία, κοινωνική συναίνεση, θεσµική ανοικτότητα, επιστηµονική συνέργεια και πολλή δουλειά από όλους».

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, το ζητούµενο δεν είναι µόνο η αντιµετώπιση της βίας όταν αυτή έχει ήδη εκδηλωθεί, αλλά κυρίως η αναγνώριση όσων προηγούνται. Από το σπίτι και το σχολείο µέχρι τις κοινωνικές υπηρεσίες και τις αρµόδιες Αρχές, η έγκαιρη παρέµβαση αναδεικνύεται σε κρίσιµο παράγοντα. Γιατί ο φαύλος κύκλος της βίας δεν αρχίζει τη στιγµή της επίθεσης.

Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά

Πηγή – Παραπολιτικά

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ